Izvor: B92, 27.Apr.2013, 22:31 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bjelovar: 72 godine od masakra Srba
Bjelovar -- Predstavnici Srba iz Hrvatske i antifašističke organizacije obeležili su 72 godine od stradanja oko 200 srpskih civila masakriranih kod Gudovca blizu Bjelovara.
Na današnji dan je takođe odvedeno oko 500 Srba iz Grubišnoj Polja u ustaški logor Jadovno odakle se niko nije vratio.
Na mestu stradanja žrtava prvog masovnog masakra Srba položeni su venci, a prisutnima, kojih je bilo stotinak, obratio se predsednik Srpskog narodnog vijeća i poslanik u Saboru >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << Milorad Pupovac.
Podsetivši da su ustaše masakr nevinih srpskih civila iz Gudovca i okolnih sela počinjen 28. aprila opravdavali tvrdnjom da se radilo o četnicima, Pupovac je naglasio da "reč četnik i danas odzvanja u Hrvatskoj".
"Njom se i danas imenuju pripadnici srpskog naroda, ali i neki koji su moji najbliži saradnici, pa ta reč i danas više živi u Hrvatskoj nego što živi pomen na ove nevine žrtve", ocenio je Pupovac.
"Ovde je počeo pohod koji je završio genocidom prema Srbima, Romima i Jevrejima, kao i zločini nad Hrvatima antifašistima", rekao je Pupovac, ističući značenje obeležavanje gudovačkih žrtava.
Podsetio je da je na mestu likvidacije 1955. podignuta kosturnica, a nešto kasnije postavljen je i spomenik "Gudovčan", Vojina Bakića, vajara iz Bjelovara čija su četiri brata takođe pobile ustaše, ali u Jadovnom.
Spomenik je 1991. godine srušen i do danas nije obnovljen, zbog čega je Pupovac naglasio da je obnova spomenika velika moralna obaveza i gradske i županijske i državne vlasti.
Rekavši da odsustvo obnove spomenika nikom ne služi na čast, Pupovac je naglasio da se tu ne radi o parama, nego o odnosu prema spomeniku.
O okolnostima masakra govorili su gradonačelnik Bjelovara Anton Korušec i zamenik bjelovarsko-bilogorskog župana Saša Lukić, a prisutnima se obratila i poslanica Ivana Posavec Krivec kao izaslanica predsednika Sabora Borisa Leke.
Parastos je služio bjelovarski paroh jerej Darko Pataković, a među okupljenima, predstavnicima srpske manjinske samouprave, srpskih organizacija, antifašista i rođaka pobijenih bio je i konzul Srbije u Zagrebu Zoran Vasiljević.
U crkvi Sv. Georgija u Grubišnom polju za sve odvedene i pobijene u ustaškim logorima u Gospiću, Jadovnom i na ostrvu Pagu. parastos je služio tamošnji paroh Daniel Nikolić, nakon čega je održana komemoracija kod zgrade nekadašnje železničke stanica odakle su Srbi odvođeni u logore.
Pupovac je naglasio da spomen obeležje o odvođenju Srba i pored svih napora nije postavljeno, ali i da postoji još mnogo obeležja stradanja koja su uklonjena i uništena, a koja nisu obnovljena.
Ustaše su 27. aprila 1941. godine uhapsile 200 Srba iz Gudovca i okolnih mesta, proveli ih kroz Gudovac i streljali na obližnjoj livadi. Leševi 195 streljanih žrtava su na zahtev Nemaca koji su osudili masakr sahranjeni u zajedničkoj grobnici na pravoslavnom groblju u selu, da bi 1955. bili sahranjeni na mestu stradanja.
Prema procenama istoričara Đure Zatezala, u kompleksu logora Gospić - Jadovno - Pag u tri meseca postojanja tokom 1941. pobijeno je preko 40.000 lica, od kojih 38.000 Srba. Preživeli su krajem leta prebačeni u tek sagrađen logor Jasenovac i tamo pobijeni.
