Izvor: Blic, 02.Nov.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Barake nestaju zauvek
Barake nestaju zauvek
KRAGUJEVAC - Nakon 76 godina od svog nastanka, kragujevačko naselje Stara radnička kolonija počinje da ustupa mesto novim, modernim zgradama koje će činiti buduće elitno naselje u centru Šumadije. Započeto je rušenje drvenih baraka, koje su od 1929. godine predstavljale pravi mali radnički grad.
Prvih 80 porodica je već preseljeno u nove stanove, dok će u naredne tri godine svih 250 porodica iz kolonije naći novi dom. To će >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << gradske vlasti koštati 800 miliona dinara, a zemljište sa koga su uklonjene barake biće prodato na licitaciji i ustupljeno novim graditeljima.
Život Stare radničke kolonije započeo je 1929. godine, kada je podignuta od ratne odštete iz Prvog svetskog rata i štete koju je austrougarska vojska pričinila Kragujevcu.
Pošto je oko 400 kragujevačkih oružara do kraja rata radilo u francuskim arsenalima oružja, a po povratku u Srbiju za njih nije bilo posla ni stanova, donesena je odluka da se za njih napravi novo, za to vreme moderno i uređeno naselje.
Kako se navodi u monografiji Stare radničke kolonije, iz nemačke fabrike 'Henč' je dopremljeno 78 baraka sa 248 stanova. Rađene su po modelu engleskih radničkih kolonija, a u Drezdenu su izrađeni svi elementi za njihovu montažu. Nemci su barake sklapali i postavljali na temelje koji su već bili pripremljeni. Istovremeno su u ovom jedinstvenom naselju podignute prodavnice, škola, obdanište, trkalište za konjički sport, a osnovan je i fudbalski klub.
Poseban arhitektonski dragulj novog naselja bio je njegov središnji deo. Tu su bili Upravna zgrada sa 'delikatesom', Društveni dom (Sokolana), osnovna škola, lepo uređeni park, paviljon za koncerte, dva velika vodoskoka i požarna zgrada sa kulom za osmatranje.
Tokom Drugog svetskog rata, vedri život Kolonaca potpuno je ugašen. Naselje je okupator pretvorio u kasarnu svojih vojnika i logor ratnih zarobljenika. Radnici Vojnotehničkog zavoda su ostali bez posla, njihove porodice bez doma, a u odmazdi 1941. godine, kada je streljano više hiljada građana Kragujevca, na meti su se prvi našli Kolonci i njihova deca, učenici Kragujevačke gimnazije.
Posle rata, Stara radnička kolonija je postala najsiromašnije naselje u gradu, u koje se po pravilu najmanje ulagalo. I pored toga, duh ovog naselja, sa barakama obojenim u maslinastozelenu boju, istu kakvom su farbani topovi, kaldrmisanim ulicama i zelenim baštama živi do danas. Nebojša Radišić
