Izvor: Večernje novosti, 01.Dec.2016, 15:21   (ažurirano 02.Apr.2020.)

ARHEOLOŠKO NALAZIŠTE: Prstenje na Šuvakovom salašu

U najnovijim arheološkim iskopavanjima na lokalitetu u Vrbasu pronađeno šest vrednih predmeta. Nakit iz srednjeg veka otkriva tajnu o nastanku varoši i njenim prvim stanovnicima PET prstenova i ukras za glavu (počelica) iz srednjeg veka rezultati su najnovijeg arheološkog istraživanja na Šuvakovom salašu u Vrbasu, lokalitetu koji krije tajnu o nastanku ovog grada i njegovim prvim stanovnicima. Dva prstena i počelica potiču iz 14. i 15. veka, a ostala tri prstena iz >> Pročitaj celu vest na sajtu Večernje novosti << 12. veka. Pronađeni nakit upotpunio je kolekciju vrednih predmeta, iskopanih na Šuvakovom salašu u poslednje tri godine. - Istražili smo ove jeseni osam grobova, u kojima smo pronašli dva prstena sa glavom i umecima od zvezdica i polumeseca, kao i počelicu sa ukrasom od spiralne srebrne trake. Tri starija, trakasta prstena (u obliku karike) otkrivena su u sloju zemlje van grobova. Predmeti će biti upućeni u Centralni institut za konzervaciju u Beogradu, gde je na obradi srebrni pojas, nađen u jednom od 34 groba istražena prošle godine na Šuvakovom salašu - navodi Vesna Grgurović, arheolog u Muzejskoj zbirci Kulturnog centra Vrbasa. Prema njenim rečima, pojas je iz 14. ili 15. veka i pripadao je mlađoj osobi višeg staleža, kao i počelica nađena ove godine, a slični istodobni predmeti su otkriveni i na lokalitetu kod Feketića, u istraživanju koje je 2010. obavio muzej iz Subotice, što upućuje na zaključak da je reč o istom stanovništvu. Istraživanjem grobova arheolozi stiču uvid u pogrebne običaje populacije koja je živela na tom prostoru. Najnovije ispitivanje potvrdilo je da su grobovi bili ispreturani, što znači da je starije groblje bilo uništavano kako bi se sahranili novopreminuli, jer je nekropola bila u utvrđenom prostoru, često i pod opsadom, pa nije bilo mesta za njeno širenje. Prvi pisani pomen srednjovekovnog Vrbasa datira iz 1387. Otkriveno je da je naselje bilo podignuto na obali Crne bare, reke koja je izvirala između Kule i Vrbasa i ulivala se u Tisu. - Vojna karta iz 1767. godine potkrepljuje pretpostavku arheologa Nebojše Stanojeva da se Crna bara prostirala do samog utvrđenja naselja i bila odstupnica kojom su oni pobegli pod najezdom Turaka, krajem 15. ili početkom 16. veka, kad je naselje uništeno. Deo stanovništva je na levoj obali reke formirao novo naselje pod nazivom Selište, a ostali su se nastanili na mestu današnjeg Starog Vrbasa - predočava Vesna Grgurović.Na salašu tragovi srednjovekovnog naselja Osamdesetih godina istražena je crkva u srednjovekovnom Vrbasu, za koju je utvrđeno da je sagrađena krajem 12. veka i da pripada pravoslavnoj religiji. Pretpostavljalo se da je uz nju bila još jedna, starija crkva, ali su ovogodišnja iskopavanja navela na zaključak da je reč o temeljima kapije drevnog naselja. ATRAKCIJA ARHEOLOZI ističu da je lokalna zajednica prepoznala značaj nalazišta Šuvakov salaš, koje želi da pretvori u izletište i turističku atrakciju. Muzejska zbirka Vrbasa je za uređenje tog prostora pripremila trodimenzionalni model osnove crkve i okolnog prirodnog ambijenta.

Nastavak na Večernje novosti...