Izvor: B92, 14.Avg.2010, 20:06 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Trg Republike kao Piazza Venezia
Trg Piaca Venecia u Rimu, Katalonija u Barseloni, Starogradski trg u Pragu, Sintagma u Atini, mesta su koja svaki turista ovekoveči fotografijom prilikom posete. Ovi trgovi pravi su primer kako treba da izgleda centralno gradsko mesto okupljanja ljudi, arhitektonski simbol i vizuelni identitet grada. U Beogradu, ovakvoj ulozi su najbliži Trg Republike, Terazije, Trg Nikole Pašića i Trg kod Filozofskog fakulteta. Autor: Boris Vuković;
Foto: V. Lalić
Izvor: Blic >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 <<
Terazije
Svi gradovi u Evropi, bave se u velikoj meri promocijom trgova, u šta su uključeni i sami građani. Kad je o Beogradu reč, poslednji pokušaj da se Trg Republike uredi, propao je zbog sukoba suprotstavljenih strana u vezi sa namenom objekata.
- U toku svih tih rasprava, uređenje samog trga nikad nije bilo u prvom planu. Neki predlažu da se deo Trga Republike pripoji Narodnom muzeju. To podseća na pariski Luvr, gde je dvorište dvorca iskorišćeno kao muzejski prostor, a tu je i glavni ulaz iznad kojeg se nalazi čuvena staklena piramida. Ali tu se radi o dvorištu dvorca, da li je Trg Republike dvorište Narodnog muzeja? Trebalo bi da zgradi pripadne zgradino, a trgu njegovo bez obzira na javnu namenu oba - objašnjava arhitekta Antonije Antić, bivši direktor Urbanističkog zavoda.
Najveća „mana” Trga Republike je što nije geometrijski zaokružen, a najveću zaslugu za to ima blok zgrada ka Makedonskoj ulici. Takođe, stručnjaci smatraju da ovom Trgu nedostaje intenziviranje gradskog života, manifestacija i javnih događaja i da „Staklenac” i okretnica autobusa nikako ne treba da budu sastavni deo Trga.
- Nepešački tretman prostora upropašćuje ideju Trga i saobraćaj pod hitno treba izmestiti. Kad je reč o uređenju ovog dela, mi ne smemo čekati investitore da oni prema svom komercijalnom interesu uređuju Trg, već to treba da bude gradski projekat, da se zaokruži prostor koji treba da bude gradski ponos - objašnjava arhitekta Bojan Kovačević.
U urbanističkom smislu, Trg Nikole Pašića najviše liči na moderan gradski trg.
- Trouglasta geometrija, Dom sindikata i Ministarstvo kulture, stvaraju vizuru koja je najbliža trgu i izvanredna je u arhitektonskom smislu. U blizini je park, gradska i republička skupština. Međutim, Bezistan i prolaz ka Nušićevoj ulici su zapušteni. Zanimljivo je to što postoji tradicija sa fontanom, u kojoj se kupaju maturanti. To je ono što trgu treba, da mu građani daju identitet - priča Zoran Đukanović, docent na Arhitektonskom fakultetu
Prostor na Terazijama, koji se takođe kategoriše kao Trg, veoma je loše razvijen i deluje kao proširena ulica.
- Ovakav tip trga nije čest, on je nezavršen i nije potpuno oformljen. Deo prema Slaviji, oko Hotela „Moskve", potrebno je još uređivati. Bili su izuzetni konkursi devedesetih godina, ali od toga ništa nije realizovano. Ovaj trg mora bolje da se poveže pešački, potrebno je korigovati saobraćaj, povezati ovaj deo sa Terazijskom terasom i tek tada ćemo dobiti pravu vrednost Terazija - objašnjava arhitekta Miodrag Ferenčeg.
Simbol za studentska okupljanja postao je Trg Plato, kod Filozofskog fakulteta. Ovaj mali, moderan trg, okružen Čika Mišinim zdanjem, stvara jedinstvenu celinu. Ipak, trebalo bi izmestiti trolejbusku stanicu i plato povezati sa parkom, ali i srediti vezu sa Knez Mihailovom ulicom.
- Plato je proizvod savremene arhitekture i projektovan je kao javni prostor. Danas se koristi na različite načine u svim delovima dana i godine, od strane različitih socijalnih grupa. Iako nije standardni gradski trg, vezom sa Studentskim parkom može se stvoriti nova celina - priča arhitekta Žaklina Gligorijević, direktorka Urbanističkog zavoda.
TRG REPUBLIKE
Nedostaci:
- fizička nedovršenost trga između Ulice Braće Jugović i Trga
- neprihvatljive arhitektonske forme (Tržni centar „Staklenac")
- dominacija javnog i automobilskog saobraćaja, koja sprečava povezivanje pešačkih tokova
- neadekvatan sadržaj na Trgu (okretnica autobusa)
- preterana podeljenost prostora
Preporuke i potencijali:
- povezivanje sa prostorom Skadarlije
- integracija dve strane Trga podzemnim pešačkim prolazima
- izmeštanje okretnice autobusa i povezivanje sa skverom kod Doma Vojske
- intenziviranje pešačkog saobraćaja
- izgradnja podzemne garaže
- podizanje kvaliteta zelenih površina
- povezivanje sa javnim prostorom „Luke Beograd”
TERAZIJE
Nedostaci:
- dominacija javnog saobraćaja na potezu Kolarčeva - Terazije
- razdvojenost dve strane trga, jedina veza su podzemni prolazi
- nedovoljno naglašena veza sa Terazijskom terasom
- nedovoljno iskorišćeni pasaži ka Dečanskoj i Balkanskoj, kao i podzemni prolazi
- zapušten Bezistan pa je onemogućena veza sa Trgom Nikole Pašića
Preporuke i potencijali:
- povezivanje sa javnim prostorima ka savskoj padini
- razvijanje pasaža i prolaza ka Dečanskoj i Balkanskoj ulici
- smanjivanje automobilskog saobraćaja, potencijaranje javnog gradskog prevoza
- razvijanje mreže podzemnih pešačkih prolaza
TRG NIKOLE PAŠIĆA
Nedostaci:
- nepostojanje bilo kakve vrste veze sa prostorima oko Savezne Skupštine
- dominacija saobraćaja koji u potpunosti razdvaja Trg od okolnih objekata
- neadekvatna uređenost pasaža između Trga i Terazija i katastrofalno stanje Bezistana
- nepostojanje detaljne planske dokumentacije
Preporuke i potencijali:
- uvođenje dodatnih sadržaja
- sanacija pešačkih pasaža prema Terazijama i Nušićevoj
- povezivanje prostora sa parkovima i javnim prostorima u okruženju
- uvođenje novih zelenih površina
PLATO KOD FILOZOFSKOG
Nedostaci:
- nepostojanje javnih gradskih sadržaja na obodu trga
- neopremljenost za odvijanje višefunkcionalnih aktivnosti
- dominantan javni gradski saobraćaj u Ulici Vase Čarapića i na Studentskom trgu
- nedostatak uređenog zelenila
- zapušten natkriveni deo trga, ispod zgrade fakulteta, kao i veza sa Knez Mihailovom
Preporuke i potencijali:
- uvođenje novih sadržaja
- razvijanje veze sa Knez Mihailovom
- izmeštanje okretnice sa Studentskog trga i povezivanje sa ovom celinom
- uvođenje uređenih zelenih površina
