Izvor: B92, 16.Sep.2015, 10:33 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Najraskošnija divljina Amerike - kanjon Rio Grande (FOTO)
Kanjon reke Rio Bravo del Norte (Velika reka Severa) u Novom Meksiku, koji je u martu 2013. godine postao nacionalni spomenik, jedna je od najdivljijih oblasti Amerike.
Kanjon Rio Grande formiran je pre oko 20 miliona godina, kada je bazaltna lava protekla kroz područje koje danas pripada severnom delu Novog Meksika. Ovi izlivi povremeno su se ponavljali sve do pre 2 miliona godina, kada je vulkan eksplodirao.
Pomeranje tla traje i dan danas: zapadni deo oblasti nastavlja >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << da se razdvaja od istočnog, što uslovljava dalje širenje procepa i omogućava izbijanje termalnih voda koje je vulkan ugrejao na površinu.
Nakon smirivanja vulkanske aktivnosti, od planine Sangre de Kristo poteklo je nekoliko reka koje su zajedno presekle put kroz potoke lave, formirajući kanjon Rio Grande.
Iako je ova oblast prilično zabačena, nju su u proteklih 13.000 godina naseljavale brojni narodi – Paleo Indijanci, Apači, Juti, Komanči i Pueblo Indijanci. Štaviše, sam broj petroglifa zapanjio je arheologe, koji su ovde pronašli veliki broj naselja, kuća, alatki, vrhova strela i delova keramike.
Španci su nakon dolaska 1540. godine, osnovali naselje Taos, nedaleko od indijanskog naselja Taos Pueblo koje je osnovano pre 1000. godine. Trista godina kasnije, Amerikanci su silom preoteli obalst od Meksika, uspostavljajući dominaciju nad Jutima, Komančima i Navaho Indijancima.
Veterani Prvog svetskog rata pokušali su 1920. godine u dolini Rio Grande da sagrade farme, ali ih je ubrzo obeshrabrio nedostatak vode, kao i duge, prilično oštre zime i izuzetno vrela leta. Oni su oblast napustili 20 godina nakon što su “Hispanosi“ (kako u SAD nazivaju sunarodnike poreklom iz zemalja Srednje i Južne Amerike) naselili vlažniju i plodniju istočnu stranu. Hispanoamerikanci su se bavili stočarstvom, sakupljanjem pinjola i branjem lekovitih biljaka.
Raznolikost pejzaža na području takođe predstavlja idealne uslove za bogati biodverzitet, uključujući rečne vidre, planinske lavove, crne medvede, jazavce, losove, jelene i severnoameričku prstenorepu mačku.
Dolina je i pravi raj za ptice, pa se tako duž reke mogu videti suri orlovi, crvenorepi jastrebovi, sokolovi, plavi trešnjari, pa čak i divlje guske i rode. Iako je američki muflon proteran pre oko 80 godina, Federalni zavod za zaštitu životne sredine, Taos Pueblo i Odsek za zaštitu divljači i ribe Novog Meksika udružili su zajedno snage kako bi ga vratili u ove predele.
Turisti danas u dolini Rio Grande rado pešače, posmatraju ptice ili nadleću oblast balonom, a ljubiteljima nešto intenzivnijih aktivnosti na raspolaganju stoje brdski biciklizam i rafting.
Foto: Mike Tungate / Flickr.com
