Izvor: B92, 28.Maj.2010, 07:45 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Nacionalni parkovi u Dalmaciji
Dalmacija je regija sa 4 velika nacionalna parka: Paklenica, Kornati, Mljet, Krka.
PAKLENICA
NP Paklenica nalazi se na planini Velebit, nedaleko od Zadra, neposredno iznad naselja Marasovići, a čine ga Velika i Mala Paklenica - 2 kanjonske doline sa strmim liticama.
U svom najužem delu kanjon Velike Paklenice širok je samo 50 m, a sa obe strane kanjona uzdižu se vertikalne stene i do 700 m visine. Vrtoglave stene su pravi magnet za alpiniste.
>> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << />
Ovo područje proglašeno je nacionalnim parkom 1949. godine.
Aktivnosti i atrakcije
Neke od ostrvskih aktivnosti su hajking, biciklizam, sportovi na vodi, veslanje, planinarenje.
Na području parka postoji oko 200 km staza, što turističkih, što planinarskih, koje vode i do najviših velebitskih vrhova. Putevi i staze su markirani, a najposjećenija je ona kanjonom Velika Paklenica do Planinarskog doma Paklenica, u trajanju od oko 2 sata.
Manita peć - pećina duga 175 m, podeljena u dve dvorane sa pećinskim nakitom starim preko 80.000 godina.
Paklenički mlinovi - od samog ulaza u NP, do planinarskog doma Paklenica postoji sedam mlinova sagrađenih u prvoj polovini 19. veka. Samo je jedan, Srednji Marasovića mlin, osposobljen i otvoren za posetioce.
Šumarska kuća Lugarnica - kada prođete kroz kanjon Velika Paklenica, uz potok ćete naići na šumarsku kuću u kojoj se možete naručiti piće i neki od gurmanluka.
NP izlazi u susret i kamperima. Autokamp sa kapacitetom od oko 100 osoba, otvoren je od 15. marta do 15. novembra.
Na ulazu u Veliku Paklenicu nalazi se tunelsko sklonište, izgrađeno za potrebe Josifa Broza Tita, za vreme tenzija između Jugoslavije i SSSR-a.
Kako stići
Ukoliko dolazite autom, najbrža opcija je autoput Zagreb-Split. Najbolje je da se isključite na čvoru Maslenica ili Posedarje, a zatim nastavite magistralom za Rijeku.
Zadarski aerodrom Zemunik je na samo pola sata vožnje od sela Starigrada u Paklenici.
NP Paklenica
Dr. F. Tuđmana 14a
HR – 23244 Starigrad-Paklenica
Tel.: 00385 / 23 / 369-155, 369-202, 369 -803
KORNATI
NP Kornati smešten je u srednjoj Dalmaciji, 30 km južno od Zadra. Obala ostrvskog kompleksa je razuđena, sa oko 90 manjih i većih ostrva koji kroje površinu od 220 km².
Veliki deo ostrva je ogoljen i podseća na površinu meseca, što stvara kontrast u odnosu na tirkizno more. Od ukupne površine ostrva jedna četvrtina pripada kopnu, a ostatak čini more i bogat ekosistem.
Kornati su kroz vekove predstavljali miks povoljnih i loših uslova: velika udaljenost od obale, raznolikost morskog prostora, dobri pašnjaci i gusarski prepadi kombinovali su se i istovremeno privlačili i odbijali različite kulture ovih prostora.
Smatra se da prvi naseljenici datiraju još iz doba neolita o čemu svedoči kamena sekira pronađena u polju Zejkovici u podnožju brda Padinika.
Područje je proglašeno nacionalnim parkom 1980.
Aktivnosti i atrakcije
Krstarenje razuđenim lavirintom ostrva, plivanje, ronjenje, hajking, jedrenje, windsurfing.
Pojedini delovi parka nisu dozvoljeni za turiste; kopneni deo parka je u privatnom vlasništvu
Karte kupljene izvan teritorije parka jeftinije su nego u samom parku.
Na području NP postoji oko 20 restorana koji nude morske specijalitete, ali i lokalnu kornatsku jagnjetinu. Lokalci koji se bave uzgojem ovaca dobro znaju koliki broj ovaca može opstati na kojem od ostrva, s obzirom na ograničene količine pitke vode i manjak hrane za vreme letnjih žega.
NP Kornati
Butina 2
HR – 22243 MURTER
Tel.: + 385 22 435 740
MLJET
Ostrvo Mljet u proseku je široko 3, a dugo 35 km, a NP zauzima njegov severozapadni deo.
Deo ostrva koji je otvoren ka moru prilično je nepristupačan, strm i poznat po urušenim pećinama. Obala okrenuta kopnu i buri niža je i pristupačnija.
Ostrvo ima bogatu vegetaciju, pa je poznato i kao 'zeleni otok'.
Područje je proglašeno nacionalnim parkom 1960.
Aktivnosti i atrakcije
Ribolov je dozvoljen svuda osim u jezerima, koja su zaštićena, ronjenje je dozvoljeno na određenoj udaljenosti od ostrva, u ponudi su sportski tereni, jedrenje, vožnja bicikla.
Krajolik ostrva pominje se još u pričama o Odiseju, pa je jedna od atrakcija ostrva Odisejeva pećina, koja se nalazi na 15 minuta hoda od Babinog polja. Legenda kaže da ju je Odisej koristio kada je pao u ruke ostrvskoj nimfi Kalipso. Pećina ima dva ulaza, morski i kopneni.
Ostrvo je poznato po jezerima, nastalim pre 10.000 godina, nakon ledenog doba. Najpoznatija su Veliko i Malo, čijim se obalama prostire staza namenjena laganim šetnjama i biciklistima, dok u šumama postoji čitava mreža planinarskih i hajkerskih staza.
U sred Velikog jezera nalazi se malo ostrvo Sveta Marija sa crkvom koja datira iz 12. veka i predstavlja simbol Mljeta.
Restoran Melita -riblji restoran na ostrvu Sveta Marija, ima u ponudi razne specijalitete iz dalmatinskog kraja
Kako stići
Poseta NP Mljet moguća je brodskom linijom iz Dubrovnika i turističkim brodovima s Korčuke, Hvara i Splita. Po ostrvu je odlično cirkulisati biciklom. Postoje tri ulaza u NP Mljet: Crna klada, Pomena i Polače
NP Mljet
20226 Goveđari
Pristanište 2, Croatia
Tel: +385 20 744 041 or +385 20 744 058
KRKA
NP Krka obuhvata područje uz reku Krku koja izvire u podnožju planine Dinare kod Knina, teče kroz kanjon dug 75 km i tako formira brojne slapove.
Najveća atrakcija parka je Skradinski buk, lako pristupačan, predstavlja najveću sedrenu barijeru u Evropi. Sedra je vrlo osetljiva na prirodne pojave i ljudske delatnosti, pa su slapovi vrlo nežne građe.
Reka Krka danas ima 7 sedrenih slapova i predstavlja prirodni fenomen, pa je 1985. proglašena za NP.
Aktivnosti i atrakcije
Na području parka postoje brojni ostaci naselja, utvrđenja i crkava iz srednjeg veka. Najstariji pronađeni nalazi svedoče o prisutnosti čoveka još u paleolitu.
Neki od najvažnijih objekata su: franjevačka crkva i manastir iz 1445. na ostrvu Visovcu u kojem je danas muzej sa originalnim dokumentima velike etnografske vrednosti, i manastir Krka sa svojom bogatom umetničkom zbirkom. Mogu se naći i vodenice - spomenici ruralnog graditeljstva, na Roškom slapu i Skradinskom buku.
Kako stići
Ispred sela u Skradinu nalazi se parkiralište i polazište taxi brodova. Taxi brodovi voze besplatno tokom sezone od 10:00-18:00 sati za Skradinski buk. Ulaznice se mogu kupiti u turističkom birou ili na ulazu u NP.
Sopstvenim vozilom možete se parkirati u mestu Lozovac iznad Skradinskog buka. Autobus vozi do vrha uskim putem, odakle se pešačke staze račvaju ka vodopadima.
NP Krka
Trg Ivana Palva II br. 5
22000 Sibenik
Tel: 385 (0) 22 201777
(B92)
