Izvor: B92, 06.Avg.2010, 02:01 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dopisnica: Vatikan
Boravak u Rimu započinjemo posetom Vatikanu, najmanjoj nezavisnoj državi na svetu (prostiore se na 44 hektara i ima oko 900 stanovnika) i sedištu pape, poglavara Rimokatoiličke crkve i jedinog izbornog i apsolutnog monarha (ima potpunu zakonodavnu, izvršnu i sudsku vlast) u Evropi.
Autor: Zoran Radovanović
Izvor: Danas
Smešten na vatikanskom brežuljku, u zapadnom delu središta Rima, s desne obale Tibra, Vatikan je, ne samo kao centar katoličanstva, >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << već i kao mesto na kojem je vekovima unazad sabirana značajna isrorijsko-arhivska gradja i umetnička dela neprocenjive vrednosti, nezaobilazna destinacija za „horde" turista sa svih naseljenih kontinenata koje svakodnevno opsedaju „večni grad" i njegove znamenitosti.
Zajedno sa većinom ostalih turista, i mi u Vatikanu najpre odlazimo da vidmo njegov Muzej i Biblioteku. Vreme do ulaska u Muzej i Biblioteku, u koje ne možemo odmah zbog gužve pred izloženim eksponatima, prekraćujemo na terasi sa koje se odlično vidi veličanstvena i monumentalna kupola obližnje bazilike svetog Petra. Na terasi se neumorno fotografišemo, a lokalni vodič, žena 40-ih godina po imenu Ruža, naše gore list, koja od detinjstva živi u Rimu, gde se bavi slikarstvom i u jednoj školi predaje istoriju umetnosti, obaveštava nam da bi u Muzeju Vatikana, ukoliko bismo ispred svakog izloženog eksponata stajali po minut, trebalo da provedemo čitavih 14 godina, te da su police sa arhivskom dokumentacijom i knjigama u Biblioteci duge svih 85 kilometara.
Kako i kad bi hteli u Vatikanu ne možemo da ostanemo duže od nekoliko sati, u Muzeju razgledamo samo umetnička dela najznamenitijih umetnika renesanse, pre svih slike Leonarda da Vinčija, Mikelanđela. Karavađa. Rafaela i drugih. Ruža, čijem slikarskom senzibilitetu su, čini mi se, najdraža dela Karavađa, najviše nam govori o liku i delu tog velikana likovne umetnosti, a ja se prisećam da sam negde pročitao da je taj veliki slikar, bio i čovek teške naravi, svađalica i kavgadžija, koji je u jednoj uličnoj tuči ubio suparnika, zbog čega je veći deo života proveo izvan Firence, odnosno u „egzilu", kako bi se to danas reklo. Papa ga je pred kraj života pomilovao, ali bilo je kasno, umro je u bekstvu od pravde.
U Biblioteku i ne ulazimo, već iz Muzeja odlazimo u baziliku svetog Petra, najznačajnije religiozno zdanje katoličkih vernika i najveću crkvu na svetu, dugu blizu 200 metara, u kojoj se vrh kupole nalazi na 120 metara iznad oltara, i u kojoj može da stane neverovatnih 60.000 posetilaca. Sadašnja bazilika svetog Petra građena je tokom celog 16. i početkom 17. veka na temeljima istoimene crkve koja je, po nalogu cara Konstantina, podignuta između 319. i 350. godine, na mestu gde je, prema hrišćanskom predanju. mučen u sahranjen sveti apostol Petar, prvi biskup grada Rima.
Bazilika pleni ne samo veličinom, nego i obiljem istorijskih i umetničkih dela koja su u njoj sabirana još od četvrtog veka nove ere, kad je Konstantin Veliki, imperator koji je hrišćanstvo proglasio za zvaničnu religiju Rimskog carstva, podigao crkvu posvećenu svetom Petru. Najveću pažnu privlače Mikelanđelova Pieta (oplakivanje Bogorodice umrlog isusa Hrista), jedinog dela koje je, zbog zavidljivaca, veliki Toskanac potpisao, zatim Berninijev sveti baldahin, sveti stub na koji se Hrist, navodno, naslonio u Solomonovom hramu u Jerusalimu i Crveni kamen u podu broda crkve na koji je, na Božić 800. godine, prilikom krunisanja kleknuo car Karlo Veliki. Tu je i bronzani kip svetoga Petra, čija je desna noga izlizana do visokog sjaja od dodira i poljubaca vernika, hodočasnika i običnih turista, koji pri tom zamisle i želju. Primećujem da se mnogi posetioci Bazilike, za svaki slučaj, „kešaju" o obe noge kipa svetoga Petra. Silazimo i u kriptu crkve, gde je, tvrde zvaničnici Vatikana i vernici , sahranjen sveti Petar, što je, navodno, i naučno dokazano.
Iz Bazilike se spuštamo u Sikstinsku kapelu, ili skraćeno Sikstin, gde i laicima zastaje dah od Mikelanđelovog Stvaranja sveta na svodu i Strašnog suda na zapadnom zidu, iza oltara kapele. Suvušno je, valjda, i podsećati da se radi o jedinstvenom, neponovljivom i veličantsvenom umetničkom poduhvatu. Mikelanđelo je svod kapele, od svih 800 kvadrata, obojenoj u plavo, oslikao novom arhitenktonsko-slikarskom tehnikom koja, ističu istoričari umetnosti, svedoči o složenosti njegovog genija. Centralni prizor kompozicije je celina pod nazivom Stvaranje čoveka (prikazano dodirom vrhova prstiju kojim Stvoritelj daje životnu snagu Adamu), i koja je poznata i mnogima koji ne znaju ni ko ju je naslikao, ni gde se nalazi. Strašni sud, kojim među 300 likova dominira lik Isusa Hrista, u Sikstinskoj kapeli se, za razliku od ostalih hrišćanskih bogomolja, nalazi, ne na izlazu iz crkve, već iza oltara. Mikelanđelovom geniju nisu, za njegovog života, smele otvoreno da se suprotstave i pape za koje je radio.
U Sikstinskoj kapeli se, od kraja 15. veka, održavaju konklave, odnosno zatvorene izborne skupštine na kojima kardinali, nakon smrti dotadašnjeg, biraju novog papu. Dok zaključani u kapeli biraju novog papu, kardinali sede na kamenim klupama kraj zidova Sikstina.
