Izvor: B92, 27.Jun.2010, 20:35 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Bez investitora za Bjelasicu i Komove
Zbog nepostojanja zainteresovanih kompanija za ulaganje u prostor Bjelasice i Komova, ali i prirodnih potencijala koji moraju ostati zaštićeni, taj dio Crne Gore ni u budućnosti ne može doživjeti neki veliki prosperitet, zaključak je koji se može izvesti iz Nacrta prostornog plana posebne namjene „Bjelasica i Komovi" i Strateške procjene uticaja na životnu sredinu tog dokumenta.
Izvor: Vijesti
Da je tako, govori i procjena iz Plana o zaradi od turizma, >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << glavne planirane privredne grane na tom prostoru, koja kaže da „procijenjeni ukupni volumen privređivanja od turizma regiona Bjelasice i Komova, za poređenje, rezultira jednakim volumenom kao što je godišnji prihod jednog kvalitetnijeg hotela od četiri zvjezdice na primorju".
Prostorni plan obuhvata područje ograničeno na jugu rijekom Opasanicom, prevojem Carine, rijekama Perućicom i Zlorečicom, na zapadu tokom rijeke Tare, na sjeveru rijekom Lepenac, a na istoku rijekom Lim. Prostor obuhvaćen planom površine je 873,34 kvadratna kilometra i teritorijalno pripada opštinama Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Kolašin, Mojkovac i Podgorica, a u tom prostoru nalazi se i Nacionalni park \"Biogradska gora\", jedan od najzaštićenijih objekata te vrste u Evropi, spomenik prirode zajednica bora krivulja na Bjelasici i basen rijeke Tare koji je međunarodno zaštićeno područje. Planinski masiv Komova je zbog raznovrsnosti i bogatstva biljnog svijeta uvršten u potencijalna IPA područja.
Plan se, uglavnom, bazira na razvoju turizma i ističe da su prirodni potencijali na čitavom području, pogotovo za zimski turizam, izuzetni. Bogatstvo šumskog fonda je potencijal za razvoj kompleksa drvoprerade i finalizacije u većini opština, navedeni su i vodni potencijali, a kao mjesto sa najvećom perspektivom naveden je Kolašin.
U planu se kaže da, prema projekcijama Programa razvoja planinskog turizma, koji je uradio Međunarodni Institut za turizam Ljubljana, kapacitete treba povećati na 3.150 ležaja u 2010, te 10.500 ležaja u 2020. godini. Treba investirati 58,4 miliona eura do 2010. te 252,9 miliona u 2020. godini (ukupne investicije do 351 miliona eura). Ostvareni prihodi u 2020. bili bi 71,1 milion eura, a bilo bi otvoreno 3.750 radnih mjesta.
„Smještajna ponuda regiona Bjelasica i Komovi 2008. godine brojala je ukupno 1.393 ležaja. Prema broju ležaja prednjači opština Kolašin sa 672 ležaja. Ukupno, za region Bjelasica – Komovi može se reći da bilježi konstantan rast i dolazaka i noćenja. Prosječna dužina boravka je još vrlo kratka (samo dva dana), a većina turista su stranci (njih 59 odsto), najviše iz Srbije, Albanije i Rusije. Turistička infrastruktura regiona Bjelasica – Komovi uglavnom se svodi na infrastrukturu ski centra „Kolašin 1450 Ski Resort\", vezanu za skijaški turizam (ski staze i žičare) te vrlo malo na zastarjelu infrastrukturu na području Lokve (Berane) sa jednim ski liftom. Službeni statistički podaci pokazuju da su hoteli i restorani u 2006. godini ostvarili 3,1 milion eura od ukupno privređenih 156,8 miliona eura regiona. Te prihode je zaradilo 1.217 ukupno zaposlenih radnika u sektoru hotela i restorana", kaže se u tom dokumentu.
Plan pretpostavlja prosječnu cijenu noćenja za cijeli region od 50 eura i uz ostvarenih 57,6 hiljada noćenja dolazi do prihoda od smještaja na nivou od 2,9 miliona eura.
„Dodatno, svako noćenje ostvari i jedan obrok u restoranima sa vinom, gdje uz prosječnu cijenu obroka sa vinom od 20 eura dolazi se do ukupnog prihoda regiona od 1,1 miliona. Tome se pridodaju i obroci koje turisti koji prolaze kroz region na putu ka primorju kao i jednodnevni gosti u iznosu od dodatnih 500.000. Ski pasovi se prodaju po prosječnoj cijeni od 20 eura po danu, gdje od cjelogodišnjih ostvarenih noćenja otprilike 65 odsto se ostvari za vrijeme zimske ski sezone putem skijaša. Dolazi se do volumena od 750.000. Svi ostali prihodi koji nisu specijalno analizirani maksimalno ostvaruju 300.000 na godišnjem nivou. Ukupni procijenjeni volumen turističkog biznisa (direktni i indirektni) procijenjen je od četiri do 4,5 miliona. Dodatno, NP Biogradska gora kao jedna vrsta imidža ovog prostora ostvaruje relevantan broj turističkih posjetilaca (25.000 godišnje), većinom u tranzitu tokom ljeta prema Primorju", kaže se nacrtu.
Planinski centri biće glavni nosioci turistifikacije područja plana. Riječ je o osam projekata: planinski centar Žarski, Torine, Kolašin 1450, Kolašin 1600, Jelovica uključujući i golf naselje, Komovi, turistički centar Cmiljače i eco-adventure park Komovi, a tu su i nacionalni park, Komovi, katuni, planinski centri Bjelasice, vodno bogatstvo i urbana jezgra opština.
„Pošto je više od 70 odsto prostora u zahvatu ovog Plana označeno kao šumski prostor, od iznimne je važnosti kao se štiti i kako se upravlja s ovim golemim prirodnim bogatstvom. Potencijali razmatranog prostora za flaširanje voda za sada nijesu dovoljno iskorišćeni, ali u posljednjem vremenu prisutno je pojačano interesovanje za punjenje voda u ambalažu, a u toku je izdavanje koncesija i izgradnje novih fabrika", kaže se u Planu.
Niko neće da ulaže
Autori plana koji je rađen za potrebe Ministarstva uređenja prostora i zaštite životne sredine, smatraju da se negativni bilans privrede može objasniti "negativnim poslovnim rezultatima većih kompanija u regionu koji polako zatvaraju svoje pogone zbog nerentabilnog poslovanja, a s druge strane još prisutnoj sivoj ekonomiji”.
"Region karakteriše niži nivo interesovanja za direktne strane investicije u odnosu na druge regione Crne Gore, gdje je u periodu od 1997. do 2007. realizovano otprilike četiri miliona eura direktnih stranih investicija, sa obavezom dodatnog investiranja u iznosu od oko 6,5 miliona eura. Od ukupnog iznosa investicije otprilike pola iznosa je bilo u turizam (ski centri Bjelasica i Jezerine), dok druga polovina je investirana u rudnik u Beranama (1,5 miliona eura), vojnu industriju „4. novembar" u Mojkovcu (157 hiljada + obaveza investiranja 6,3 miliona), te drvoprerađivačku industriju u Kolašinu (80 hiljada eura). Prema dostupnim podacima, nijedna druga direktna strana investicija nije realizovana na području regiona Bjelasice i Komova”.
Samo kamen i drvo
"Plan se izrađuje za prostor koji nije devastiran propalim tržišnim modelima pa time ima privilegiju početnika koji ima visok rang ambicija u odnosu na neposredno regionalno okruženje. Moraju se očuvati prirodni i kulturni potencijali i posebno poštovanje karakterističnih tipova izgradnje smještajnih objekata u planinskom prostoru sa jasnim pravilima i standardima građenja.
Treba izbjeći nekontrolisani individualizam koji neumjereno uništava netaknuti karakter planinskog ambijenta i pretvara ga u devastirani prostor. Centralni objekti u hotelskim kompleksima su maksimalne spratnosti pet nadzemnih etaža (sa izuzetkom ski rizorta Torine gdje je zbog redukovanog raspoloživog prostora za formiranje baznog naselja, maksimalna spratnost hotela osam nivoa), depandansi i apartmanski objekti maksimalno pet i jednoporodični turistički objekti maksimalno tri nadzemne etaže. Objekti u centralnom dijelu naselja mogu imati veću spratnost ali svojim volumenima ne treba da narušavaju sklad prirodnog ambijenta. Postament objekta mora stvoriti snažnu vezu sa terenom po principu tradicionalne planinske kuće u Crnoj Gori \'kamen na zemlji i drvo na kamenu\'”, kaže se u nacrtu Plana.
