Izvor: Kurir, 10.Maj.2010, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
LITURGIJA POVODOM SPALJIVANJA MOŠTIJU SVETOG SAVE
BEOGRAD - U Spomen-hramu Svetog Save na Vračaru obeležen je praznik Spaljivanja moštiju prvog srpskog arhiepiskopa Save i krsna slava hrama, a liturgiju je služio patrijarh Srpske pravoslavne crkve Irinej.
Praznik je uspomena na tragični događaj kada su Turci pre 416 godina na Vračarskom polju u Beogradu spalili mošti svetitelja, koje su prethodnih 350 godina počivale u manastiru Mileševa kod Prijepolja.
>> Pročitaj celu vest na sajtu Kurir <<
Praznik Spaljivanja moštiju je za pravoslavne vernike u Srbiji isto toliko značajan koliko i praznik Svetog Save, koji se obeležava 27. januara, kada SPC slavi uspomenu na dan njegovog upokojenja.
Sveti Sava, Rastko Nemanjić, umro je 14. januara po gregorijanskom kalendaru, 1236. godine, u bugarskom mestu Trnovo kada se vraćao sa hodočašća u Jerusalimu, a njegove mošti je u manastir Mileševu preneo njegov nećak kralj Vladislav. Mošti svetog Save imale su u srednjovekovnoj Srbiji veliki značaj, naročito u vreme turskog ropstva kada se narod okupljao nad moštima svoga svetitelja da traži utehu i lek.
Bojeći se da bi na tom mestu mogla krenuti buna protiv Turaka, Sinan-paša beogradski naredio je da se mošti svetog Save prenesu u Beograd ispale na Vračaru 27. aprila (10. maja) 1594. godine.
Prema istoričarima, razlog za spaljivanje moštiju svetitelja je ustanak Srba u Banatu pod vođstvom mitropolita vršačkog Teodora, a povod za odluku to što su ustanici nosili zastave sa likom Svetog Save.
Međutim, spaljivanje moštiju svetitelja nije ugasilo, nego još više učvrstilo svest naroda o njegovom prvo arhiepiskopu i prosvetitelju. Telo Svetog Save je spaljeno, ali je iz tog plamena iznikla nova snaga i danas prisutna u srpskom narodu i njegovom pristupu pravoslavnoj veri.
Spomen-hram na Vračaru, posvećen Svetom Savi, izraz je i najveći graditeljski simbol srpskog pravoslavlja. Tri stotine godina nakon spaljivanja moštiju svetitelja -1895. osnovano je Beogradu ''Društvo za podizanje hrama svetog Save na Vračaru'', a izgradnja je trebalo da počne 1905, ali su radovi odloženi zbog Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata. Društvo za izgradnju hrama obnovljeno je 1919. godine, a izgradnja je započela 15. septembra 1935. godine.
Radovi su prekinuti posle napada Nemačke na Jugoslaviju 6. aprila 1941.godine, da bi tek 1984. dozvolu za obnovu radova dobio patrijarh srpski German koji je već sledeće godine ponovo osveštao hram, položivši povelju o nastavku radova u novim istorijskim prilikama. Društvo za nastavak izgradnje Spomen-hrama ponovo je uspostavljeno u vreme premijera Zorana Đinđića, a radovima danas rukovodi protoneimar Milovanović. Građevinski radovi i fasada na Spomen hramu Svetog Save završeni su 2004. godine, a u toku su radovi na uređenju enterijera. Hram je građen pretežno sredstvima priložnika, čija se imena molitveno pominju bez obzira na visinu priloga.
