Izvor: Blic, 16.Avg.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Manastir pod zemljom
GRADIŠKA - U Gornjim Kijevcima pod Kozarom otkriven je manastirski kompleks iz srednjeg veka sa rimskom utvrdom, te velikim brojem grobova obeleženih kamenim gromadama. Sistematskim istraživanjem ovog lokaliteta koje je u toku, nepobitno se došlo do tragova koji govore o vrlo intenzivnom verskom životu koji se odvijao u ovim krajevima pre osam vekova.
Ovde je pronađen ćirilični natpis iz 1301. godine čiji je autor pop lomnički. Ovo svešteno lice sa prostora zapadne Bosne vezuje >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << se za manastir Lomnicu kod Šekovića na istoku države. Taj pronalazak, prema tvrdnji arheologa i vođe istraživanja Milana Đurđevića, baca novo svetlo o rasprostranjenosti pravoslavne crkve u srednjem veku na području Bosanskog i Ugarskog kraljevstva.
- Lokalitet u Gornjim Kijevcima gde su pronađeni temelji manastirske i dve crkve brvnare, rimske vile rustike i ekonomske zgrade, postao je vrlo značajan još 1958. godine kada je otkriven natpis pisan glagoljicom iz X i XI veka. Tada se ovde nije pristupilo detaljnom istraživanju kao sada i zato je sve bilo prekriveno šumom i debelim slojem zemlje - kaže Đurđević koji ističe važnost crkve zidane kamenom i rimskom ciglom.
- Ona je dugačka 16,7 široka 5,4 metra, a priprata ima širinu od 6,2 metra. U severozapadnom uglu priprate nalazi se nadgrobna ploča ispod koje je najverovatnije ktitorski grob. Oko njega su mnogi ulomci fresaka koje su bile u unutrašnjosti, na zidu iznad groba. U tom delu je pronađen i ćirilični natpis, a karakteristično je da su sačuvani crkveni zidovi, čija konzervacija je u toku, visine jednog metra - pojašnjava arheolog Đurđević.
Oko crkve, sa svih strana, nalazi se veoma mnogo, čak i više stotina mramornih nadgrobnih obeležja.
- Tokom radova otkrili smo kompletne ljudske skelete sahranjene po pravoslavim običajima. Neke delove poslali smo na institut u London i dobili podatke da su iz 1.250 godine. Istraživanje materijalno podržavaju Ministarstvo kulture RS i Zavičajni muzej iz Gradiške. Lokaliet poznat pod imenom Manastirište, posetio je i vladika Jefrem koji je rekao da će na ovim temeljima biti ponovo izgrađena crkva - kaže Đurđević.
