Izvor: Blic, 30.Jan.2017, 11:28 (ažurirano 02.Apr.2020.)
HDZ smislio 3 modela za izbor članova Predsedništva BiH
Izbor članova Predsedništva BiH nova je tema koju pokušava da pokrene HDZ BiH.
Navodno su u igri čak 3 modela, a kako ih je nemoguće dobiti od predlagača, prije nego što ih stave na stop red koalicione partnere, informacija je stigla iz neimenovanih izvora u Republici Srpskoj. TV1 je sinoć objavila detalje modela, ističući kako je u posedu dokumentacije, što su odmah preneli i ostali federalni mediji.
U prvom modelu za izbor članova Presedništva BiH, HDZ >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << kroz uvodne napomene navodi da trenutno ne postoji spremnost za izmene Ustava BiH, jer RS prihvata način izbora članova Predsedništva sa te teritorije u postojećoj formi.
Dalje, iz HDZ kažu da je Ustavni sud BiH Odlukom ukazao da izborni proces treba podrazumevati legitimitet predstavljanja. Traže da članovi Predsedništva izabrani iz Federacije predstavljaju narode i interese i predlažu model direktnog izbora članova Predsedništva po principu konstitutivnosti.
- Federacija BiH je jedna izborna jedinica. Bira se jedan Hrvat i jedan Bošnjak. Kandidat iz hrvatskog naroda bira se s jedne liste, a kandidat iz bošnjačkog naroda s druge liste. Svaki glasač dobija listu na kojoj se nalaze kandidati iz naroda kojem on pripada u skladu sa izjašnjenjem na poslednjem popisu. Ostali glasači, koji nisu pripadnici jednog od konstitutivnih naroda za koje se vrši izbor, mogu glasati za jednog kandidata sa jedne od listi - kaže se u prvom modelu.
HDZ u napomeni prvog predloga dodaje da su i do sada na glasačkim listićima bile dvije odvojene liste kandidata, te razdvajanje ne bi predstavljalo veliku novinu.
U drugom modelu navodi se da bi član Predsedništva iz RS bio Srbin koji osvoji najviše glasova u RS, a da bi se izbor dva člana iz Federacije obavljao iz Federacije kao jedne izborne jedinice.
- Unutar Federacije definišu se izborna područja A, B i C. U izborno područje A ulaze opštine u kojima, po popisu iz 2013, živi više od dve trećine Bošnjaka. U izborno područje B sve opštine u kojima po popisu živi više od dve trećine Hrvata, a u područje C opštine u kojima ni Bošnjaci ni Hrvati ne čine dve trećine stanovništva - stoji u drugom modelu.
U A području bile bi sve opštine u Kantonu Sarajevo, zatim, među ostalim, Tuzla, Zenica, Bihać i Goražde. Opštine s više od dve trećine Hrvata su, između ostalih, Široki Brijeg, Posušje, Čapljina, Neum, i Orašje. Područje C činile bi Grad Mostar, Stolac, Travnik, Vitez, Fojnica, Odžak, Žepče, Vareš...
U skladu s ovim predlogom, bošnjački član Predsjedništva bio bi onaj kandidat koji je, među kandidatima iz svog naroda, osvojio najveći broj glasova u FBiH, uz uslov da je u područijima A i C osvojio veći broj glasova nego u područjima B i C. Paralelno s tim, hrvatski član Predsedništva bio bi kandidat koji je osvojio najviše glasova od hrvatskih kandidata u FBiH, te da je na područijima B i C osvoji više glasova nego na podučjima A i C.
Konačno, treći model koji predlaže HDZ definiše izbor bošnjačkog člana Predsjedništva po sljedećem principu:
- Za bošnjačkog člana izabran je onaj koji je među bošnjačkim kandidatima osvojio najveći broj glasova unutar Federacije, te koji je pobedio u bar dva kantona gde su Bošnjaci većina. Ukoliko ne postoji kandidat s pobedom u bar dva većinski bošnjačka kantona, član Predsedništva iz bošnjačkog naroda je onaj koji je osvojio najviše glasova u Federaciji, te bar u jednom kantonu s bošnjačkom većinom.
Ako ne postoji ni takav, onda bi bošnjački član Predsedništva bio onaj koji je osvojio najviše glasova na celom prostoru Federacije.
Po sličnom principu HDZ predlaže u trećem modelu i izbor hrvatskog člana Predsedništva.
- Za hrvatskog člana bio bi izabran onaj koji je među kandidatima svog naroda osvojio najviše glasova u Federaciji, te u bar dva kantona gde su Hrvati većina. Ako nema takvog, onda bi član Predsedništva bio onaj koji ima najviše glasova u FBiH od hrvatskih kandidata, te koji je pobedio u bar jednom kantonu s hrvatskom većinom stanovništva.
Na kraju, ako nijedan hrvatski kandidat nema pobedu u jednom od većinski hrvatskih kantona, član Predsedništva iz tog naroda bio bi hrvatski kandidat s najvećim brojem glasova među kandidatima iz svog naroda unutar Federacije BiH.
