Izvor: Blic, 01.Jun.2008, 00:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Duhovni centar naroda Semberije i Majevice
Nakon što je asvaltirana deonica puta od skretanja sa magistralnog puta Bijeljina – Zvornik ka samom manastirskom kompleksu, manastir Tavna postaje sve interesantnija turistička destinacija. Ovaj manastir, još od vremena Nemanjića, duhovno je sedište srpskog naroda sembersko-majevičkog kraja. Po predanju podigao ga je kralj Dragutin koji je kao „sremski kralj"od 1282. do 1316. godine upravljao i Semberijom.
Pećki i Tronoški letopisi govore da su izgradnju manastira >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << Tavna nadgledali Dragutinovi sinovi Vladislav i Uroš. Ovaj hram pominjan je u najranijim turskim poreskim knjigama iz 1533. i 1548., a u naredne dve godine pominje se samo kao manastir. Za današnju manastirsku crkvu smatra se da je starija od Ozrena, Liplja, Vozuće i Gostovića, ostalih manastira ovog kraja.
Narodno predanje, koje se vekovima prenosi sa kolena na koleno, kaže da se prva crkva u Tavni počela graditi u Počivalama, lokaciji udaljenoj oko pola časa hoda od sadašnje, ali da je sve ono što je preko dana izgrađeno, tokom noći preseljavano na mesto gde se manastir sada nalazi. Tavna, koja se nalazi oko dvadesetak kilometara od Bijeljine, stradala je za vreme turske vladavine 1436. godine. Obnova manastira pripisuje se Starini Novaku, hajdučkom harambaši iz druge polovine 16. veka i njegovom bratu Radivoju. Po okončanju Prvog srpskog ustanka u Srbiji, mnogi njegovi učesnici, ustanici iz ovog kraja, nisu smjli da se vrate kućama, pa su se krili u obližnjim šumama odakle su branili srpski narod od turskog zuluma. Jedna od tih, hajdučkih četa, oslobodila je manastir Tavnu od haračlije Kitovnice zbog čega su Turci manastir opljačkali i spalili 1807. godine. Mada je neimar Tomo Milosavljević obnovio ovo zdanje 1814. godine, manastir Tavna i nakon toga više puta je skrnavljen. Tokom Drugog svetskog rata manastir je nekoliko puta bombardovan, a 1943. kada se u njega sklonila partizanska bolnica, konak je zapalila ustaška vojska. Izgorela je manastirska biblioteka sa starim spisima.
Danas je Tavna ženski manastir u kojem živi 18 monahinja, na čelu sa igumanijom Martom i arhimandritom Lazarom Kršićem, duhovnikom ovog pravoslavnog hrama. Po njegovimrečima, sve monahinje čine društvo koje je okupljeno u Tavni nakon Drugog svetskog rata i koje je obnavljalo manastirsko zdanje iz pepela i ruševina, u tadašnjim izuzetno teškim okolnostima i prilikima.
„Život u Tavni je kao i u drugim pravoslavnim ženskim manastirima, gdje zajedno živi makar četiri ili pet monahinja, kako je u ovom manastiru već vekovima. Ako se uporedi izgled manastira nakon Dugog svjetskog rata sa sadašnjim stanjem i izgledom, može se videti koliko je napora uloženo na oživljavanju i osposobljavanju manastirskog zdanja. U svemu tome, veliki dopinos dao je dobri i blagočestivi narod iz ovog kraja, koji je nesebično pomagao sestrinstvu u raznim prilikama", kaže otac Lazar.Sestrinstvu u manastiru bilo je mnogo lakše dok su monahinje bile mlađe, dok su bile pune snage i elana, kada su mogle voditi računa stoci, pčelama, šljivicima i manastirskom vinogradu.
„Sada monahinje rade samo lakše poslove na održavanju manastirskog zdanja, dok teže fizičke poslove, poput oranja i drugih poljoprivrednih radova, obavljaju ljudi kojima te usluge plaća manastir od dobrovoljnih priloga", kaže arhimandrit Lazar. Uskoro bi trebalo da budu završeni i radovi na rekonstrukciji konaka vredni oko 300.000 KM, a u planu je asvaltiranje parking-prostora kao i izgradnja ribnjaka na manastirskom imanju. Očekuje se pomoć donatora i svih ljudi dobre volje koji poslednjih godina sve više dolaze radi molitve, ispovesti, duhovnog okrepljenja i jačanja hrišćanske ljubavi.
Manastirska rakija i dalje na ceni
Na imanjima manastira još se tradicionalno proizvodi čuvena manastirska rakija šljivovica, iako ne u tako velikim količinama kako je to nekada bilo, ali je njen kvalitet i dalje nadaleko poznat. Litar ove rakije možete kupiti za 15 KM, a u manastiru se prodaje i domaći med. Konak još nije u funkciji, ali onima koji žele da prenoće u manastiru uprava to dozovljava.
