Izvor: Blic, 17.Feb.2009, 06:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vino sa banatskih brda
Gudurica, planinsko selo u ravnom Banatu, na petnaestom kilometru severoistočno od Vršca, nadaleko je poznata po tome što među 1.400 stanovnika ima čak 18 nacija. Ipak, jedinstveni su po tome što su svi vinogradari i vinari koji vekovima uživaju blagodeti mesta na kojem se susreću Vršačke planine i Karpati. Vinski turizam u ovom selu dostigao je određeni nivo, ali se realna ekspanzija očekuje tek u budućnosti.
Gudurica sebično čuva autohtone sorte grožđa i tajne >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << recepte vrhunskih vina. Svaka kuća ima vinski podrum i većina je otvorena za goste.
Najpoznatiji gudurički vinski podrum je „Selekta” porodice Stojšić. Milutin - Tine Stojšić i njegova supruga Sonja kupili su prva dva hektara vinograda u Gudurici i Malom Središtu pre 21 godinu, a vino su počeli da proizvode 1993. godine. Kako Tine priznaje, mnogo je naučio od starih majstora, najpoznatijih guduričkih vinara Joške Prošenke i Janeza i Danice Judež. U podrumu Judeža, kapaciteta 8.000 litara, počeo je i da proizvodi vino, a burad od belog hrasta garantovala su kvalitet. Vinski podrum „Selekta” poslednjih godina u proseku proizvodi 75.000 litara vina. Vino skladište u četiri podruma, od kojih najmanji ima kapacitet 100.000 litara. Bave se i organizovanom degustacijom vina, uz nezaobilaznu tradicionalnu banatsku trpezu, a trenutno su u fazi izgradnje smeštajnih kapaciteta za goste.
Za goste su otvoreni i podrumi „Nedin”, „Pavlović”, „Hajnal”, „Jablan”, „Proševski”, „Gudurička priča”, „Krstov”, a posetiocima je na raspolaganju i Udruženje „Vinsko selo”. Takođe, uz najavu, mogu se posetiti i dva podruma „Vršačkih vinograda”, poznati „Dvorac srpsko-francuskog prijateljstva” u kojem je najveće vinsko bure na Balkanu (26.020 litara, proizvedeno 1871. godine) pretvoreno u mini salu za degustaciju, kao i „Berov podrum” nedavno revitalizovan u duhu 19. veka kada je i sagrađen (1875. godina), a koji raspolaže sa podrumom za degustaciju, četiri vinske sale ukupnog kapaciteta oko 100 mesta i tri dvokrevetna apartmana.
Atmosferu u svim vinskim podrumima dopunjuju lokalni tamburaši u čije namere nikada ne treba sumnjati, kao i veliki izbor domaćih prirodnih proizvoda. Ukoliko se stigne u vreme ručka, domaćini ipak preporučuju gulaš od divljači, kojom su šume i gudure oko sela prebogate pa ih i lovci često posećuju. Početkom septembra, trodnevnom manifestacijom „Zlatna jesen” u selu se tradicionalno praznuje početak berbe.
Na drugom kraju vršačkog regiona, u Specijalnom rezervatu prirode Deliblatska peščara, nalazi se Šušara, jedino selo u opštini koje je većinski naseljeno Mađarima. Upravo zato iz Mađarske svake godine masovno dolaze organizovane ture. Seoska katolička crkva Sveti Laslo raspolaže i sa smeštajnim kapacitetom od 40 postelja, a i većina kuća u selu otvorena je za smeštaj turista.
Poslednja kuća u selu do staza zdravlja kroz Deliblatsku peščaru dom je Šandora i Rozalije Alfeldi i uvek je otvorena za sve posetioce. Oni redovno u svom domaćinstvu ugošćavaju đačke ekskurzije iz okolnih gradova, kao i slučajne prolaznike. Kuća je novija, ali je zanimljivo da je sazidana oko furune iz stare kuće podignute pre više od veka. Šandor kaže da se domaće cipovke hleba, kiflice ili langoš (pogače na koje se maže mast i aleva paprika) jedino u takvoj peći mogu pravilno ispeći, a da zimi ništa bolje od nje ne može da greje. Na trpezi i na posluženju gostima jedino su domaći proizvodi.
Šušara vikendima duplira broj stanovnika - vikendaša, jer je poznata i kao vazdušna banja, pa je namera da se i taj vid turizma uredi kako se ne bi narušila tradicija i očuvala ambijentalna sredina. Takođe, sa „Vojvodina šumama” dogovoreno je da objekti kojima gazduju budu celina jedinstvene turističke ponude, prvenstveno Lovačka kuća „Flamunda”, jedna od najstarijih i najreprezentativnijih u regionu gde svake godine 14. februara meštani organizuju tradicionalni „Lovački bal” koji okupi više stotina gostiju. Slave se podjednako i Sveti Trifun i Sveti Valentin.
Imali vodovod pre Pariza
Šušara je poznata i po tome što je godinu dana pre Pariza imala uređeno vodosnabdevanje. Još 1903. godine, uz pomoć vetrenjače visoke 30 metara, crpli su zdravu pijaću vodu sa dubine od 203 metra. Ove godine vetrenjača će biti revitalizovana i pretvorena u muzej tehničke kulture na otvorenom.
