Izvor: Politika, 16.Sep.2010, 00:47 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zagađenje mori ekološku državu
Na dan kad je Crna Gora proglašena za ekološku, Golijani će protestovati zbog uništavanja viška naoružanja u svom kraju
Od našeg dopisnika
Nikšić, 15. septembra – Crna Gora 20. septembra obeležava 19. godišnjicu od proglašenja ekološke države. Na Žabljaku 1991. godine, uoči izbijanja ratova na području bivše Jugoslavije, crnogorska vlast promovisala je jedinstven projekat u svetu proglasivši državu ekološkom. Možda je u toj godini i bila čista >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << životna sredina u odnosu na godine koje su kasnije dolazile, jer su pojedina mesta i krajevi bili sve manje ekološki a sve više u njima je u velikoj meri bila je i dalje ugrožena životna sredina.
U protekle gotovo dve decenije od proglašenja ekološke države i potom unošenja te odrednice u Ustav Crne Gore, brojni problemi u najvećim opštinama još uvek nažalost nisu rešeni, a građani su protestovali u većini mesta od mora do severa tražeći da se poštuju ekološki standardi.
Samo na području dela Nacionalnog parka „Durmitor” posečena je šuma Dragišnica. Na nikšićkom trgu Slobode danima su se okupljali članovi i simpatizeri nekoliko nevladinih organizacija, kao što su „Ekoskop” i „Ozon”, zahtevajući od nadležnih da reše problem zagađenja iz Železare u kojoj gotovo dve decenije ne radi sistem za otprašivanje. Zagađeno je nekoliko reka na području najveće opštine po prostranstvu u Crnoj Gori, tako da su Gračanica, Zeta, Mrkošnica i druge reke postale deponije raznog otpada.
U Nikšiću 21 godinu ne radi sistem za prečišćavanje otpadnih voda. Fekalije sa područja celog grada razlivaju se po Budoškom polju i kanalom reke Zete u vremenu velikih kiša otiču dalje prema Podgorici i Skadarskom jezeru.
I dok iz Železare stižu uveravanja da će sistem za otprašivanje čija je gradnja u toku biti završen do 21. septembra, dan posle jubileja ekološke države, problem sa otpadnim voda iz kanalizacionog sistema u Kapinom polje nažalost uprkos brojnim obećanjima lokalne vlasti još uvek nije rešen.
Poslednje dve, tri godine samo u gradu pod Trebjesom građani, a slično je i u drugim mestima, sve više dižu glas tražeći zdravu životnu sredinu.
Žitelji nikšićke Župe nisu dozvolili da se na njihovoj teritoriji u napuštenim rudokopima uništava višak naoružanja Vojske Crne Gore. Slično su uradili i stanovnici sela Pusti lisac nakon nekoliko eksplozija, sprečili su vojsku da uništava oružje u kraju u kojem oni žive.
Prvi put u Crnoj Gori se dogodilo da žitelji dve države zajedno dignu glas protesta protiv uništavanja oružja u mestu Latično na granici sa Republikom Srpskom. Stanovnici sela Brljevo, opština Gacko, i mesta Golije, opština Nikšić, organizovali su proteste jer su ugroženi životi ljudi sa obe strane granice. Vojska je do sada uništila oko dve hiljade tona naoružanja. U mestu gde se to radi ostaje spržena zemlja, nema biljnog i životinjskog sveta, a presušili su i izvori.
U Trebinju je formiran Odbor za „Staru Hercegovinu” koji će uputiti pismo Savetu Evrope, upoznati evropski parlament kako se čuva životna sredina u ekološkoj državi Crnoj Gori. Poruka naroda sa obe strane granice doći će i do svih ambasada u Crnoj Gori i BiH kao i čelnim ljudima na vlasti u Podgorici i Banjaluci. Odbor je najavio i zajednički protest 20. septembra u Goliji. Narod ne veruje Eko-toksikološkom zavodu iz Podgorice i njegovom nalazu da nema zagađenja tamo gde se uništava oružje.
Golijani se ironično pitaju da nisu avionske bombe i rakete možda ekološke, dok kritičari kažu da jedino ekološka taksa u Crnoj Gori podseća da je reč o ekološkoj državi.
R. Vukićević
objavljeno: 16.09.2010.
