Izvor: Politika, 12.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vikinzi sa skopskog Kalea
Skoplje – U ponedeljak uveče u Muzeju grada Skoplja makedonski premijer Nikola Gruevski otvorio je izložbu eksponata pronađenih prilikom ovogodišnjih iskopavanja na skopskoj tvrđavi Kale.
Šestomesečni radovi na tvrđavi gde je krunisan car Dušan nisu rezultirali epohalnim arheološkim otkrićima, ali su potvrdili tezu o viševekovnom postojanju naselja, koje je bilo privremeno svratište raznih osvajača. Skopljancima je prezentirano trista eksponata, uglavnom predmeta od keramike >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i bronze, koji svedoče o prisustvu starih civilizacija na ovim balkanskim prostorima.
Rukovodilac iskopavanja na Kaleu arheolog Dragi Mitrevski posebno je ukazao na postojanje materijalnih dokaza da su Skoplje, pored ostalih, u 11. veku pohodili i Normani, poznatiji pod imenom vikinzi. Jedan od dokaza ove tvrdnje jeste i pronalazak gvozdenog samostrela, kakav su pravili i koristili vikinzi u svojim pohodima na jug našeg kontinenta.
Najstariji pronađeni eksponat datira iz četvrtog milenijuma pre Hrista, a najviše ima materijalnih ostataka iz vizantijskog perioda i srednjeg veka, odnosno iz perioda kada su Osmanlije gospodarile Balkanom. Mitrevski smatra da nalazi iskopavanja sa 12 lokacija na jugozapadnoj strani tvrđave upućuju na zaključak da ona krije arheološka iznenađenja, za kojima će "potraga" biti nastavljena u proleće i trajaće naredne dve godine.
Arheološke radove na skopskoj tvrđavi finansira makedonska vlada, koja je u tu svrhu izdvojila 2,5 miliona evra, što će biti dovoljno za iskopavanja i sanaciju i rekonstrukciju zidina tvrđave i konzervaciju objekata. U ovogodišnjim iskopavanjima otkriven je glavni ulaz u tvrđavu, tačnije portal na južnoj njenoj strani, kao i temelji i ostaci srednjovekovnih crkava i objekata za stanovanje i drugu namenu.
Kako je "Politika" već pisala, početak arheoloških iskopavanja na skopskom Kaleu obeležen je protestom makedonskih Albanaca, iz nevladine organizacije "Razbudi se", čiji je lider Artan Grubi insistirao da u istraživanju tvrđave učestvuju arheolozi iz Tirane i Prištine.
Grubi i njegovi istomišljenici su Direkciju za zaštitu kulturnog nasleđa Makedonije optužili da je iskopavanja upriličila kako bi bili "zataškani i uništeni" artefakti o boravku Ilira (njihovih predaka) na ovim prostorima. Optužbe su se pokazale neosnovanim, pre svega jer su u iskopavanjima učestvovali i arheolozi i studenti arheologije Albanci. Organizatori istraživanja skopske tvrđave najavljuju naučni skup na kojem će o iskopanim predmetima svoj sud dati arheolozi iz svih balkanskih zemalja, pa i iz Albanije.
[objavljeno: ]
