Izvor: B92, 09.Feb.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Veliko istraživanje raspada SFRJ
Zagreb -- 250 naučnika, iz 27 država, sa pet kontinenata analiziraju događaje iz devedesetih i uzroke raspada SFRJ.
U "Inicijativi naučnika" (Scholars Initiative) više od polovine angažovanih jesu iz zemalja bivše Jugoslavije. Rad je podeljen na jedanaest istraživačkih timova i skoro svi timovi su završili najveći deo posla istraživanja i pisanja izveštaja. Učesnici projekta ne pretenduju na konačnost svojih nalaza, jer su mnogi izvori još uvek van domašaja naučne >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << obrade.
Tokom ove godine se očekuje prezentacija rezultata svakog istraživačkog tima, da bi se ohrabilo prihvatanje zajedničkog i na činjenicama utemeljenog prikaza događaja tokom devedesetih godina prošlog veka.
Rezultat rada druge radne grupe, o raspadu Jugoslavije, već je dostupan javnosti na ovoj adresi.
Oblasti i teme
Jedanaest grupa se bave sledećim problemima:
Kosovo sa autonomijom (1974-90): obim diskriminacije i zastrašivanja Srba od albanske većine, splet motiva koji je opredeljivao iseljavanje Srba sa Kosova, mera do koje su Albanci bili zadovoljni autnomnim statusom i mera podrške za njegovu promenu.
Raspad Jugoslavije (1986-91): uloga intelektualaca, motivi ključnih republičkih političara, saglasnost njihovih postupaka sa ustavom SFRJ, zakonitost ukidanja autonomije Vojvodine i Kosova.
Nezavisnost i sudbina manjina (1991-2): stavovi Franje Tuđmana 1991. godine, stupanj stvarnosti i iskonstruisanosti pretnji srpskoj manjini u Bosni i Hrvatskoj. Prave namere "Islamske deklaracije" Alije Izetbegovića. Odnos motiva straha i težnji za stvaranjem velike Srbije/Hrvatske, kod Srba/Hrvata. Legitimnost referenduma u Bosni, nakon zaključaka Badinterove komisije.
"Etničko čišćenje" i ratni zločini (1991-94): ratni ciljevi strana u sukobu, prvi slučajevi etničkog nasilja, uloga medija i društvenih elita u promociji mržnje i etničkog čišćenja. Obim progona, organizovanost pljački, ubistava, proterivanja.
Međunarodna zajednica, Savezna Republika Jugoslavija i strane u ratu (1989-95): uloga SAD i Evropske zajednice u raspadu Jugoslavije i njihovi motivi. Ostvarivost različitih planova za Bosnu i Hrvatsku i razlozi za njihovo propadanje.
"Zaštićene zone" (1992-95): kršenja dogovora oko zaštićenih zona, ratni zločini, opravdanost vojne taktike prilikom opsade i odbrane Sarajeva. Srebrenica i odgovornost za nju.
Rat u Hrvatskoj (1991-95): građanski rat ili civilna agresija. Cilj operacija oko Vukovara i u Dalmaciji, uloga međunarodne zajednice u obuci i naoružavanju hrvatske vojske. Obim počinjenih zločina nad Srbima koji su ostali i uloga političkog i vojnog vrha Hrvatske.
Miloševićevo Kosovo: Rugova i "Oslobodilačka Vojska Kosova" (1990-99): opravdanost i zakonitost upotrebe sile od Beograda, karakter srpske vlasti na Kosovu i reakcija Albanaca. Sastav OVK i ciljevi. Opravdanost odgovora Beograda na akcije OVK.
Intervencija SAD i NATO (1998-99): motivi SAD i saveznika u NATO, uzroci propasti pregovora u Rambujeu. Intervencija i kršenje međunarodnog prava. Obim ratnih zločina tokom intervencije.
Haški Tribunal: Koliko je Haški sud političko telo? Mera njegove nezavisnosti i njegovog antisrpstva, antihrvatstva...
Međusobna mržnja ili zajednički život: sposobnost naroda bivše Jugoslavije za zajednički život.
