Izvor: Politika, 29.Nov.2008, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Sokolaš ceo život
Ne dam se i živim po sokolaškim manirima stečenim još pre Drugog svetskog rata, kaže Milija Jovičić jedan od najstarijih članova višegradskog sokolskog društva
Višegrad – U Višegradu na Drini sokolsko društvo osnovano pre sto godina ostavilo je dubok sportski i kulturni trag. Sa četama u Veljem Lugu i Vardištu višegradsko sokolsko društvo delovalo je sve do početka Drugog svetskog rata. U manastiru Dobrun 2004. obnovljen je rad sokolskog društva >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << „Soko” koje u okviru folklorne, sportske, izdavačke, dramske, recitatorske, građevinske i humanitarne sekcije okuplja više od 400 članova, najviše mladih.
U godini velikog jubileja, vek od formiranja sokolskog društva u Višegradu, malo je živih sokolaša koji bi svedočili o tim vremenima. Jedan od njih je Milija Jovičić (85), penzioner i bivši upravnik višegradskog preduzeća „Žito”, iz Donjeg Vardišta, sela uz granicu sa Srbijom.
– Tu sam sa sinom, kćerkom i njihovom decom. Bio sam doskora orniji i za rad i priču, ali sada imam manjih smetnji sa zdravljem. Još se ne dam i živim po sokolaškim manirima stečenim još pre Drugog svetskog rata, priča Milija i dodaje da je u Vardištu i okolnim selima bila sokolska četa čiji je starešina bio mesni učitelj Vitomir Varagić. Pokazuje nam požutele fotografije na kojima su sokolari na sletovima i drugim manifestacijama.
– Na ovoj fotografiji iz 1937. je ekipa naših sokolaša na železničkoj stanici u Vardištu, čekaju kolege iz Višegrada i Veljeg Luga, kako bi zajedno otputovali na veliki sokolski slet u Prag. Na drugoj iz 1939. je praktično naša cela četa ispred manastira u Dobrunu. Mislim da smo se tada okupili kako bi protestovali protiv okupacije Čehoslovačke od strane Nemačke, pojašnjava Jovičić.
Setio se nekih članova sa fotografije kod manastira Dobrun.
– Zastavnik je bio Branimir Vesnić, a pored starešine Vitomira Varagića tu su još bili Radoje Vasić, Slobodan Šimšić, Marinko Jovičić, Milija Šimšić, Boško Jeftić, Milan Totić, zatim ja, pa Vaso Džodžo, Ilija Vučićević, Desimir Jovičić, Desimir Podgorica, Mihajlo Baranac, Blaško i Mica Erić, Dušan Pavlović, Vidoje Stikić, Milivoje Jovičić, Božidar Kulić, Aleksa Vučićević, Radislav Nešković, a imali smo i jednog Hrvata – Marinka Blaževića, ređa imena Jovičić i dodaje da su u sokolskim društvima bili članovi iz svih slovenskih naroda.
Pojašnjavajući tu opšteslovensku nit kaže da su u višegradskom sokolskom društvu bili ravnopravno zastupljeni Srbi i muslimani, a bilo je i Jevreja, kao i Hrvata.
– Bila je to opštedruštvena i patriotska organizacija koja je pored sportskog, kulturnog i takmičarskog karaktera vaspitavala i rodoljublju. Mladići su bili brojniji, ali bilo je i devojaka, najviše u folklornoj sekciji, ističe Jovičić. Priča nam kako je među članovima preovladavao zdrav takmičarski duh, te kako su se mesecima pripremali za opštinske, a posebno velike sletove po županijama Kraljevine Jugoslavije, te onim glavnim između sokolara drugih slovenskih zemalja.
– Odrasliji članovi, pre svega oni koji su išli na sletove, imali su originalne sokolske uniforme sa tradicionalnim kapama zakićenim ptičijim perima. Ostali su imali sokolske kape, a umesto uniforme oblačili su tradicionalno šumadijsko odelo. Tako je bar bilo kod nas u višegradskom kraju, koji je oduvek po običajima bio mnogo bliži Srbiji od Bosne, naglašava Jovičić.
Žao mu je, kaže, što nakon Drugog svetskog rata nije obnovljen rad „Sokola”, umesto koga su osnivana društva „Partizan”.
– Sa radošću sam dočekao dan kada je obnovljen rad višegradskog sokolskog društva, posebno što okuplja toliko mladih ljudi. Želja mi je da im u godini velikog jubileja, prenesem sećanja i iskustva nekadašnjih sokolara, kaže on.
U njegovom domu u Donjem Vardištu slikali smo ga u kućnoj odeći. A on se kroz nekoliko dana obreo u Višegradu, kako bi ga za novine slikali bar u odelu.
–Nešto sam razmislio, kad već nemam sokolašku uniformu da se makar ljudski odenem, jer mi sokolari smo uvek bili uljudni, pojasni nam u šali Milija Jovičić.
Slavko Heleta
[objavljeno: 30/11/2008]
