Izvor: Politika, 15.Sep.2009, 00:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
„Smiraj” za bezimene srpske žrtve
Danas će, u okviru obeležavanja Dana nestalih i poginulih u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, biti sahranjeno 245 posmrtnih ostataka neidentifikovanih srpskih žrtava od kojih je 170 pronađeno na širem području Sarajeva
Od našeg dopisnika
Istočno Sarajevo – U novoizgrađenu spomen-kosturnicu na vojničkom groblju u Miljevićima u Istočnom Novom Sarajevu danas će, u okviru obeležavanja Dana nestalih i poginulih u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << biti sahranjeno 245 posmrtnih ostataka neidentifikovanih srpskih žrtava od kojih je 170 pronađeno na širem području Sarajeva. Među neidentifikovanima najviše je civila, čak 90 odsto, koji su ubijeni prve ratne godine, što je samo jedno od „poglavlja” sumorne statistike koja svedoči o Sarajevu kao najvećem stratištu stradanja srpskog naroda.
„Jedan broj neidentifikovanih pronađen je u masovnim grobnicama, na groblju „Lav”, pomoćnom fudbalskom stadionu „Koševo” i u sarajevskom naselju Dobrinja i, prema dokazima koji su u posedu srpske strane, u većini slučajeva vršen je uviđaj. Više puta su uzimani uzorci za DNK analizu, ne samo sa posmrtnih ostataka sarajevskih žrtava nego i onih koje su pronađene na području Srebrenice, Goražda, Bratunca, Zvornika, Tuzle, Kaknja, Breze, Visokog, Rogatice i Višegrada, ali, i pored toga, sve one i dan-danas nose oznaku N. N.
Neki od uzetih uzoraka su čak izgubljeni pa ponovo uzimani što je samo jedan od dokaza smišljene opstrukcije u razotkrivanju istine o stradanjima srpskog naroda, kaže Slobodan Škrba, član Operativnog tima za traženje nestalih Vlade Republike Srpske. Srbi su, tvrdi on, na identičan način nestajali na svim prostorima koje je kontrolisala takozvana Armija BiH, „zločini koji su počinjeni u Sarajevu bili su unapred planirani, izvršeni su uz znanje ratnog muslimanskog rukovodstva i uz pomoć pripadnika raznoraznih paravojnih i civilnih formacija kojima su komandovali najveći predratni sarajevski kriminalci, od kojih su neki iz zatvora pušteni koji dan pre početka rata”.
Prema trenutno raspoloživim podacima, koji se svakodnevno menjaju, Republika Srpska još traga za 1 772 nestala, od kojih je 1 020 civila, među kojima je i sedmoro dece. Na identifikaciju čeka ukupno 634 posmrtna ostatka, 389 se već nalazi u novoizgrađenim spomen-kosturnicama u Nevesinju i Banjaluci koje po izgledu podsećaju na ovu u Istočnom Sarajevu u kojoj će od danas, nakon što su godinama stajali u prostorijama bez odgovarajućih uslova, „smiraj” naći i preostalih 245 posmrtnih ostataka.
Broj srpskih žrtava koje ni nakon 14 godina od rata nisu dobile svoje ime i prezime daleko je veći, na desetine ih je pod znakom N. N ukopano na gradskim grobljima u Visokom i Zenici gde su „dospele” pod čudnim i neobjašnjivim okolnostima. Škrba nema dilemu: „Ovo je jedan deo scenarija politike Stranke demokratske akcije, oličene u liku Amora Mašovića, nekadašnjeg člana Federalne komisije za traženje nestalih, a sadašnjeg člana direktora Kolegijuma Instituta za traženje nestalih lica BiH”, izričit je on.
„Vlasti u Sarajevu i Zenici izvršile su asanaciju terena, pokupile su žrtve i smestile ih u razne mrtvačnice gde su držane deset do 12 godina da bi onda bile pokopane u visočko, odnosno zeničko groblje, i to pod oznakom KRI-NN, što je dokaz da je nad ovim žrtvama izvršen uviđaj. Naravno, pre ukopavanja nisu uzimani uzorci za DNK analizu – objašnjava Škrba i konstatuje da je nemoguće da je neko mogao dovoziti tela stradalih u mrtvačnicu mimo znanja onih koji su svojim potpisom overili zapisnik o obavljenom uviđaju i koji bi, da imaju imalo morala i razumevanja za patnje porodica nastradalih, morali da kažu kako i šta se dogodilo sa njihovim najmilijim.
Škrba je, istovremeno, potpuno uveren da bi trenutna situacija, što se tiče pronalaženja i identifikacije nestalih Srba, izgledala daleko drugačije da se politika nije umešala u ovaj proces i da predstavnici iz RS koji su u njega uključeni rade svoj posao. „U tom slučaju ni Amor Mašović, bez obzira što ga podržava Međunarodna komisija za traženje nestalih, ne bi se mogao ponašati kako se ponaša”, sugeriše on. Izražava i uverenje da se vlasti RS, u odnosu na federalne, daleko humanije odnose prema sudbini nestalih, „dok Vlada RS formira komisiju kako bi se rešio 'slučaj' Avde Palića, federalni zvaničnici u kontinuitetu čine sve da se srpske žrtve nikada ne pronađu".
Davor Kovačević
[objavljeno: 15/09/2009]
