Izvor: Politika, 15.Jan.2008, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Raskol zbog crkvene imovine
Podgorica – Nesporazumi oko imovine Mitropolije crnogorsko-primorske, za koju takozvana crnogorska crkva veruje da je oteta Crnoj Gori i uknjižena kao imovina Srpske pravoslavne crkve, prerasta u ozbiljan politički spor, pa će to biti "veliki ispit za domaće pravosuđe", izjavio je poslanik Demokratske partije socijalista i predsednik Odbora za bezbednost Skupštine Crne Gore Dragan Kujović.
Ova izjava, kao i lavina reagovanja zagovornika crkve Miraša Dedeića, usledila >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << je nakon što je patrijarh moskovski i cele Rusije Aleksije Drugi pozvao državne vlasti Crne Gore da obezbede zaštitu vernika Srpske pravoslavne crkve od protivpravnog delovanja raskolničkih snaga.
"Za efikasno suprotstavljanje raskolima važan je pre svega solidaran stav pomesnih pravoslavnih crkava prema tom zlu. Zato Ruska pravoslavna crkva bezuslovno osuđuje delovanje raskolnika u Crnoj Gori i podržava mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, sveštenstvo, monaštvo i pastvu poverene mu eparhije, koji brane jedinstvo i kanonske temelje Crkve", kazao je on.
Uprkos argumentima patrijarha Aleksija Drugog, Kujović i dalje smatra da "ne može unedogled trajati spor oko imovine koja je svojina Crne Gore. Ne može samostalna Crna Gora biti izdeljena na eparhije Srpske pravoslavne crkve, a da crnogorska pravoslavna crkva ostane da čami u Vladičanskom domu koji je poklon dobre volje pojedinaca", ocenio je Kujović. "U tom smislu domaće pravosuđe biće na velikom ispitu i moraće da arbitrira međunarodni sud ako ono pokaže nemoć."
Kujović ističe da država ne treba da se meša u odnose između crkava i verskih zajednica i tvrdi da "država represivnim aparatom sprečava vernike CPC da mogu da koriste bogomolje koje je gradio narod Crne Gore i da te bogomolje štiti kao vlasništvo Srpske pravoslavne crkve, odnosno njene sadašnje ekspoziture na Cetinju". "Sve što nije privatno vlasništvo to je vlasništvo države, pa očekujem da pitanje imovine crkve bude rešeno novim zakonom o državnoj imovini koji je pripremila Vlada", rekao je Kujović.
Nezvanično smo saznali da je u Vladinom predlogu zakona o državnoj imovini definisano da državnu imovinu, pored ostalog, čine prirodna bogatstva, dobra u opštoj upotrebi i druga dobra od opšteg interesa na nepokretnim i pokretnim stvarima. Pod dobra od opšteg interesa se podvode i kulturno-istorijska dobra, a takođe se predlaže da crkvenom imovinom ubuduće upravljaju mesne zajednice i opštine.
Mitropolija crnogorsko-primorska, međutim, ističe da crkvena imovina nikada u istoriji Crne Gore nije bila u državnom vlasništvu, već da je kroz vekove zaveštavana njenim manastirima i hramovima i drugim pravoslavnim eparhijama.
"I imovina Rimokatoličke crkve i Islamske zajednice u Crnoj Gori svedoči da država nikada nije bila vlasnik imovine crkava i verskih zajednica", saopštila je Mitropolija. "U svojoj osam vekova dugoj istoriji Mitropolija nije imala, niti ima bilo kakvu državnu imovinu u svom vlasništvu, već su joj svojstvo pravnog lica i imovinu garantovali čak i Turci."
Mitropolijine stavove pojasnio je protojerej mr Velibor Džomić koji je istakao da "najnovija inicijativa vlasti predstavlja presudopravnu nebulozu".
– Poziv Skupštini Crne Gore da donese zakon kojim bi faktički ukrala imovinu Mitropolije crnogorsko-primorske nije ništa drugo do neozbiljna i pravno neutemeljena inicijativa. Onda bi po toj logici država mogla da donese zakon po kojem bi imovinu i svih drugih pravnih i fizičkih lica proglasila državnom imovinom – ocenio je protojerej Džomić. – Posebno je smešna inicijativa da mesne zajednice i opštine upravljaju imovinom verskih institucija.
Džomić podseća da bi, ukoliko bi bilo prihvaćeno ovakvo pravno rešenje, predsednik mesne zajednice bio iznad legitimnih crkvenih tela i sveštenih lica, kao što "raspope i slična lica koja su u sukobu sa crkvenim i kanonskim pravom proglašavaju za lažne pravoslavne mitropolite, pa im nije strano ni da traže da i ateisti dobiju priliku da upravljaju crkvenom imovinom".
[objavljeno: ]
