Izvor: Politika, 11.Maj.2008, 22:59 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Pet sela izbrisano sa geografskih karata
Bosanskograhovska opština je najsiromašnija, najnerazvijenija i najporušenija opština na području BiH, kaže njen načelnik Duško Bilčar koji je, moleći je za pomoć, uputio pismo američkoj ambasadi u Sarajevu
Bosansko Grahovo – Ostavljeni na vetrometini i zaboravljeni od svih, stanovnici bosanskograhovske opštine, ni dvanaest godina posle rata, ne mogu ostvariti ni najminimalnije uslove za život. Narod gladuje, povratnici i dalje stanuju u štalama, garažama >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << i ruševinama, radnih mesta ni na vidiku, a o uništavanju prirodnog bogatstva da se i ne govori. Sve su to, uz bezbroj drugih problema, bili razlozi zbog kojih je načelnik bosanskograhovske opštine Duško Bilčar, moleći je za pomoć, uputio pismo američkoj ambasadi u Sarajevu.
– Bosanskograhovska opština je najsiromašnija, najnerazvijenija, a uz sve to i najporušenija na području BiH. Ulaskom jedinica hrvatske vojske predvođenih Tihomirom Blaškićem, Ljubom Ćesićem i Ivanom Koradom, samo u gradu je porušeno oko 97, a u selima 94 odsto stanova. Više od 400 meštana, uglavnom poslednje ratne godine, ubijeno je. Pet sela naše opštine je izbrisano sa geografskih karata, a gotovo četrdeset posto opštine još nema električnu struju, pojašnjava Bilčar.
Više od dvesta porodica srpskih povratnika nema nikakva primanja, a socijalne niti bilo kakve druge, humanitarne pomoći, u Bosankom Grahovu nema godinama.
Program privatizacije u potpunosti je propao tako da danas u opštini jedino radi „Ciglana” u kojoj je zaposleno pedesetak povratnika. I ništa više. A ne treba zaboraviti da je pre rata u opštini bilo više od dve i po hiljade Grahovljana.
– U našim šumama godišnje se poseče oko 110.000 kubika oblovine, a mi od toga dobijemo samo osamdesetak hiljada maraka. Ne bi nam to toliko teško palo koliko činjenica da Hrvati, koji gazduju šumama Livanjskog kantona kome i mi pripadamo, seku sve što im dođe pod ruku. Mnoga brda su već ogolela tako da strahujemo da bi moglo doći do nestašice vode na šumskim izvorištima, nastavlja Bilčar.
U bosanskograhovsku opštinu se vratilo tridesetak odsto predratnih stanovnika. Mnogi od njih opet će u izbeglištvo pošto u rodnom kraju nemaju ništa. Da se bar nečem mogu nadati bilo bi lakše.
– U opštini je obnovljeno više od hiljadu stanova i kuća. Ali od zidova se ne može živeti. Da je bilo sreće pa da su sredstva koja su dolazila u Grahovo trošena namenski, dakle za realizaciju programa zapošljavanja i proizvodnje na kućnom pragu, situacija bi bila daleko povoljnija. Danas ne bi Amerikance, a niti bilo koga drugog molili za pomoć. Eto, na primer, u selu Crni Lug dva puta je obnavljana, prethodno minirana, ista škola, na čemu je „oprano” gotovo 700.000 maraka. Ta škola već pet godina zjapi prazna i pitanje je da li će u njoj ikada više biti učenika, kaže Uroš Makić, predsednik Regionalnog odbora izbeglica, raseljenih lica i povratnika BiH.
– Uz sve to, bosanskograhovska opština je u potpunoj medijskoj blokadi. Ni jedan državni medij nije nam dostupan, a lokalna radio-stanica za nas je samo san. Pismom upućenim Amerikancima želimo da, ako ništa drugo, skrenemo njihovu pažnju na stanje koje se zaista više ne može podnositi, zaključuje načelnik Opštine Bosansko Grahovo Duško Bilčar.
Slaviša Sabljić
----------------------------------------------------
Grad spaljen, pa sravnjen sa zemljom
Kada su, krajem jula 1995. jediniceHrvatske vojske i HVO okupirale bosanskograhovsku opštinu svi stambeni i privredi objekti u njoj bili su netaknuti. Do njihovog rušenja došlo je krajem avgusta pošto su, u znak odmazde i pogibije njihovih najbližih, porodice hrvatskih vojnika iz kaštelanskog zaliva, došle u Bosansko Grahovo i porušile sve što im je došlo pod ruku. Ceo grad je tada bio u plamenu, a što je ostalo iza požara, kasnije je minirano i sravnjeno sa zemljom.
[objavljeno: 12/05/2008.]
