Izvor: Politika, 11.Dec.2009, 00:20 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Krojači nove crnogorske istorije
Od crnogorskog Ministarstva prosvete i nauke više organizacija i pojedinaca zahteva da udžbenik istorije za četvrti razred gimnazije povuku iz obrazovnog sistema i podvrgnu sudu istine
Od našeg stalnog dopisnika
Podgorica – Buru nezadovoljstva učenika, roditelja, profesora, istoričara, udruženja boraca i stručne javnosti izazvale su neistine u udžbeniku istorije za četvrti razred gimnazije, autora Šerba Rastodera, Dragutina Papovića i Saita >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << Šabotića.
Od Ministarstva prosvete i nauke više organizacija i pojedinaca zahteva da udžbenik istorije povuku iz obrazovnog sistema i podvrgnu sudu istine, odnosno činjenica.
Radan Nikolić, predsednik Upravnog odbora Udruženja boraca ratova od 1990. godine Crne Gore, ocenio je za „Politiku” da je u ovom udžbeniku izneta još jedna u „nizu teških i opasnih neistina u crnogorskim udžbenicima istorije o ratnim dešavanjima”.
„Naše udruženje je pozvalo Ministarstvo prosvete i nauke da spreči trovanje učenika crnogorskih škola lažima u udžbenicima istorije o ratnim dešavanjima 1991–1999. godine na prostorima bivše SFRJ i SRJ i preispita rad istoričara Šerba Rastodera u Savetu za opšte obrazovanje”, kaže Nikolić.
On podseća da Savet za opšte obrazovanje donosi standarde za pripremu udžbenika istorije i drugih opšteobrazovnih predmeta, utvrđuje obrazovne programe i odobrava udžbenike za te predmete. Dodaje da je neshvatljivo da istoričar Šerbo Rastoder, „kome nije prvi put da zbog vlastitih političkih ciljeva namerno i žestoko iskrivljuje istinu o istorijskim dešavanjima”, kao član Saveta i autor i koautor udžbenika istorije i odlučuje o njima.
„Udruženje smatra da protekle ratne sukobe bez objektivnog sagledavanja uzroka, toka i posledica tih sukoba i jednakog odnosa prema žrtvama i zločincima, bez obzira na njihovu nacionalnost, veru, ili drugu posebnost, nema valjanog suživota, pomirenja, integracija i stabilnosti i mira u regionu”, ocenio je on.
Svoje neslaganje sa pojedinim navodima u udžbeniku koji se odnose na Drugi svetski rat i dešavanja u Crnoj Gori oko NOB-a izrazilo je i Udruženje boraca.
Magistar književnosti iz Pljevalja Bojan Strunjaš za naš list je rekao da u tom udžbeniku piše da su u pljevaljskoj Bukovici od 1992. do 1996. godine pripadnici Vojske Jugoslavije ubili šest osoba iako je „Amnesti internešenel” saopštio da su ubistva u Bukovici vršili pripadnici „zelenih beretki”.
„Pouzdano se zna da je Ismail Milatović zvani Car, pripadnik „zelenih beretki”, ubio oca i sina Hajra i Ejuba Muslića iz Bukovice. Ovaj podatak zna svaki stanovnik Bukovice i pljevaljskog kraja, kao i činjenicu da pripadnici JNA nisu ubili nikoga u Bukovici. To je jasno potvrdila i crnogorska Uprava policije”, ističe Strunjaš.
On je zajedno sa Srpskim nacionalnim savetom zvaničnicima Crne Gore poručio da iz tih razloga „srpska deca više ne žele da uče iz udžbenika koje pišu osvedočeni srbomrsci i kvazinaučnici koji se umesto činjenicama služe falsifikatima, želeći tako da definišu srpski narod kao zločinački”.
„Ovo je dovoljan razlog da se strašilo od udžbenika za četvrti razred gimnazije povuče iz nastave, a njegovi autori kazne po zakonu”, kaže Strunjaš.
Protojerej Mitropolije crnogorsko primorske Branko Tapušković ističe da je sporni udžbenik istorije „samo još jedan u nizu alata, pomoću kojeg se nastavlja širenje netačnih, nepoštenih i izmišljenih informacija, direktno usmerenih protiv naše crkve”.
U toj knjizi piše i sledeće: „Podršku ovakvoj politici DPS-a pružala je Srpska pravoslavna crkva i njen mitropolit Amfilohije”.
„Ova konstatacija je bezazlena laž, i opasna konstrukcija kojom pokušavaju da mladu generaciju okrenu protiv sopstvene crkve”, kazao je Tapušković.
Ministarstvo prosvete i obrazovanja je od Saveta za opšte obrazovanje tražilo da utvrdi opravdanost pojedinih sadržaja koji su sporni u javnosti a nalaze se u pomenutom udžbeniku.
U dopisu koji je naša redakcija dobila od ministarstva, ministar Sreten Škuletić od Saveta zahteva da utvrdi da li su „u vreme konkursa za pribavljanje rukopisa za udžbenik istorije pojedini autori udžbenika bili zaposleni u Zavodu za udžbenike i da li su učestvovali u radu Saveta za opšte obrazovanje nadležnog za odobravanje udžbenika”.
Predsednik Saveta za opšte obrazovanje Radovan Damjanović, povodom istorije za gimnazijalce, izjavio je da je Savet „odobrio prvo program istorije, a potom i udžbenik”. „Moja obaveza nije da čitam tekstove i kao predsednik Saveta ne osećam se baš prijatno zbog reagovanja. Ne bih mogao prihvatiti odgovornost, zašto se to desilo”, dodao je on.
Sporni udžbenik je uredno prošao celu proceduru – od Zavoda za školstvo, koji je 2004. sačinio programe za udžbenike istorije do Saveta za opšte obrazovanje koji ga je usvojio 15. jula ove godine.
Novica Đurić
[objavljeno: 11/12/2009]
