Izvor: Politika, 13.Apr.2010, 00:47 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ćirilica srušila koaliciju u Vukovaru
Zbog protivljenja HDZ-a da se sprovede odredba gradskog Statuta o upotrebi srpskog jezika i pisma, SDSS izašao iz Gradskog veća
Od našeg stalnog dopisnika
Zagreb, 12. aprila – Početkom proteklog vikenda Samostalna demokratska srpska stranka raskinula je koaliciju s HDZ-om u Gradskom veću Vukovara, zbog čega je HDZ izgubio većinu u tom telu u kojem ima 11 većnika, 13 ima SDP, SDSS tri i HSP „Ante Starčević” dvojicu. Razlog za ovaj raspad >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << „političkog braka” je nesvakidašnji, ali ne i neobičan za ovo područje – upotreba ćiriličnog pisma.
Lokalni HDZ, uz saradnju „pravaša”, naime, pokušao je da ukine član gradskog statuta koji srpskim većnicima omogućava da materijale primaju na srpskom jeziku i pisane ćirilicom, ali nisu postigli potrebnu većinu pošto su većnici SDP-a napustili sednicu ne želeći da učestvuju u tom obračunu, a bez većnika SDSS-a nema većine za HDZ. Da stvar bude neobičnija, upravo su većnici HDZ-a i HSP „A. Starčević” omogućili donošenje takvog člana Statuta u vreme kada se pravila koalicija sa SDSS-om, a sada su se odjednom predomislili.
Sukob oko službene upotrebe ćirilice u Vukovaru kulminirao je kada su srpski predstavnici zatražili da se spomenuta odredba gradskog statuta najzad i sprovede, jer je do tada bila mrtvo slovo na papiru. Početkom februara ove godine zamenik gradonačelnika Vukovara Dejan Drakulić službeno je zatražio da se materijali srpskim većnicima dostavljaju na ćirilici, kao i da se na vrata njegove kancelarije postavi tablica ispisana na oba pisma, i lavina je krenula.
To je u redovima lokalnog HDZ-a i „pravaša” dočekano maltene kao „atak na Hrvatsku” i „posrbljivanje Vukovara”, pa su organizovali potpisivanje peticije za raspisivanje referenduma o ovom pitanju na kojem su prikupili oko 7.000 potpisa. Pristalice dvojezičnosti neugodno je iznenadio postupak gradonačelnika Željka Saboa, inače iz redova SDP-a, koji je takođe potpisao ovu peticiju, iako on tvrdi da se time ne izjašnjava nego samo „želi da čuje razmišljanja svojih sugrađana”.
Temperatura oko ovog pitanje, inače precizno uređenog Ustavnim zakonom o pravima nacionalnih manjina, nastavila je da se podiže i zahvaljujući „pravašima” širi u druge delove Hrvatske, što samo potvrđuje da je već krenula kampanja za predstojeće parlamentarne izbore. Tako je u Zadru podignuta lažna uzbuna o „zastrašujućim zahtevima” Srba u Benkovcu i Obrovcu za službenu upotrebu ćirilice i srpskog jezika te isticanje srpske zastave na zgradi Zadarske županije.
Ispostavilo se, međutim, da takvih zahteva još nema, već da se radi o sprovođenju Ustavnog zakona po kojem opštine, gradovi i županije moraju da dopune svoje statute regulisanjem upravo te teme iz ostvarivanja ustavnog prava manjina (ne samo srpske), čemu se u redovima desničara očito žestoko suprotstavljaju, pa celu ovu problematiku „lome” preko ćirilice i Srba, kao što su to i ranije činili.
Međutim, ovaj put ipak dolaze drugačija vremena, a da je to tako pokazuje i odluka SDSS-a u Vukovaru da zbog tog pitanja prekine lokalnu koaliciju s HDZ-om, dok ona na nivou države ostaje i dalje, ali će se videti dokle.
„Pokušajem ukidanja prava Srba na upotrebu ćirilice koja je garantovana gradskim statutom, a u čijem donošenju je lane učestvovao i HDZ, naš dojučerašnji koalicioni partner HDZ zapravo je sam raskinuo političku saradnju s nama”, kaže o tome zamenik gradonačelnika Dejan Drakulić.
Prema postojećim zakonima, inače, manjina na nekom području ima pravo na službenu upotrebu svog jezika i pisma ako njenih pripadnika ima najmanje jedna trećina (33,5 odsto), a nešto blaže varijante se utvrđuju statutima opština, gradova i županija (tako Italijani imaju to pravo u nekim naseljima gde ih ima i 15–20 odsto, pa i manje). U Vukovaru je to rešeno gradskim statutom, pa to pravo imaju i Srbi iako se tvrdi da ih prema popisu iz 2001. godine na tom području ima 32 odsto, odnosno nešto manje od trećine.
Radoje Arsenić
[objavljeno: 13/04/2010]
