Izvor: B92, 29.Avg.2008, 08:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Prva nuklearka kao spomenik
Vašington -- Prvi nuklearni reaktor, sagrađen tokom Drugog svetskog rata za potrebe proizvodnje atomske bombe, proglašen za istorijski spomenik.
Nuklearni reaktor B u kompleksu Henford, na obali reke Kolumbije, u centralnom delu američke savezne države Vašington, proizveo je plutonijum za prvu atomsku eksploziju, na probi u Novom Meksiku 16. jula 1945, kao i za bombu bačenu na Nagasaki 9. avgusta 1945, navele su agencije.
Proglašavanje za istorijski spomenik >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << nije, međutim, garancija da reaktor nikada neće biti uništen, ali će omogućiti organizovanje turističkih obilazaka i njegovo eventualno pretvaranje u muzej.
Henford i reaktor B bili su u središtu projetka "Menheten", pokrenutog u najvećoj tajnosti radi proizvodnje atomske bombe četrdesetih godina prošlog veka.
Poštovaoci istorije, lokalne vlasti i bivši zaposleni borili su se više od šest godina da bi reaktor bio registrovan kao istorijski spomenik.
Njegova izgradnja počela je 7. juna 1943. U Henfordu je kasnije izgrađeno još osam reaktora za proizvodnju plutonijuma, zbog čega je to mesto danas jedno od najzagađenijih u SAD. Procenjuje se da bi dekontaminacije tog kompleksa koštala do 50 milijardi dolara.
Pet reaktora je zatvoreno i zaštićeno specijalnim betonskim sarkofazima. Reaktor B zatvoren je 1963. godine, a prema programu za dekontaminaciju departmana za energiju, njegovo demontiranje moglo bi da počne 2009. godine.
Konsultativni savet službe nacionalnih parkova u SAD, federalne agencije zadužene za brigu o nacionalnim parkovima i spomenicima, preporučio je prošlog meseca njegovo svrstavanje u istorijske spomenike, kojih do sada ukupno ima 2.500.
