Izvor: Glas javnosti, 22.Dec.2009, 11:55 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Poruke iz svemira?
U ataru sela Suvi Do kraj Žagubice, na osamdeset i sedmom kilometru od Požarevca, nalazi se Trška crkva, najstarija crkva u Braničevskoj eparhiji. Sagrađena po svim kanonima raške škole, svetinja je ime dobila po selu Trg, u kojem su u to vreme stanovnici živeli mahom od trgovine.
Najzad obnovljena
Pouzdanih podataka o vremenu kad je izgrađena u istorijskim spisima nema, ali se, sudeći po naznakama u pojedinim izvorima i njenoj arhitekturi, da pretpostaviti >> Pročitaj celu vest na sajtu Glas javnosti << da je sazidana u periodu između devetog i trinaestog veka, pre vladavine kralja Dragutina.
Ova crkva, odnosno manastir Rođenja presvete Bogorodice kroz istoriju je više puta rušen, a potom obnavljan, zbog čega se, vele moderni neimari, odstupilo od njene prvobitne arhitekture. Krajem 17. veka crkva je bila napuštena, da bi, posle više od stotinu godina, bila ponovo obnovljena, ponajviše zaslugom Voištana Kaluđerovića. Od tog vremena, Trška crkva je počela da služi kao parohijska crkva. Svetinja je povazda bila siromašna, pa su o velikim crkvenim praznicima, na Božić i Uskrs, službu držali sveštenici iz manastira Gornjak, donoseći sa sobom sve što je potrebno za održanje bogosluženja. Trgovac iz Žagubice Lambra Đorđević crkvi je 1860. godine još jednom udahnuo život, a najnovijom restauracijom, koja je trajala od 1980. do 1990. godine, pod nadzorom Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, Trškoj crkvi vraćen je prvobitni izgled.
Sekire ili vanzemaljci
U njoj se i danas čuvaju brojni uklesani crteži, na kojima su mahom motivi životinja i sekira, ali i natpisi ispisani nekim neobičnim jezikom, čije značenje do dana današnjeg nije odgonetnuto. Ovi misteriozni crteži privukli su pažnju i švajcarskog istraživača Eriha fon Denikena, koji je čak bio ubeđen da su na njima prikazane svemirske letilice i njihovi piloti.
Crkva je jednobrodna građevina sa kupolom, sačinjena od spoljašnje i unutrašnje priprate, naosa i oltara. Na istočnom zidu priprate nalaze se tri ikone sa starog ikonostasa, koje je 1811. godine crkvi poklonio Ilija Stošić, homoljski vojvoda iz Prvog srpskog ustanka. Trška crkva prvobitno je bila posvećena svetom ocu Nikolaju mirlikijskom čudotvorcu, a posle temeljne obnove, 1430. godine, posvećena je prazniku Rođenja presvete Bogorodice, Maloj Gospojini.
Tik uz najstariju crkvu u Braničevskoj eparhiji smešten je najmlađi ženski manastir, osnovan odlukom episkopa braničevskog Hrizostoma, 1985. godine. U ovom kompleksu nalazi se i zvonara pokrivena olovom, sa starim i novim zvonom, kao i dva konaka, podignuta 1953. i 1973. godine.
U porti crkve, na mestu gde se sahranjuje ktitor, pronađen je kostur mlade žene sa detetom u naručju, što ukazuje na mogućnost da je hram podigao neki ondašnji vlastelin. Kosti pronađene u Trškoj crkvi prenete su u zajedničku kosturnicu, a zatim je sestrinstvo manastira proširilo portu za 20 ari. Pored toga, kupljena je i njiva od 25 ari, a opština Žagubica sestrinstvu je poklonila i livadu.
