Izvor: B92, 09.Nov.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 9. novembar
Napoleon na vlasti, rođeni Turgenjev, Jenko, Edvard VII i Mone, Kristalna noć, umrli Čembrlen, Vajcman, Saud, De Gol, Leone i Arnold
1799. Napoleon Bonaparta vojnim udarom srušio vladu Direktorijuma i kao prvi konzul preuzeo vlast u Francuskoj. Napoleon potom kao car, od 1804, zavladao Francuskom i velikim delom Evrope donoseći kapitalne društvene promene. Napoleonska administracija ukinula zastarele feudalne režime, zavela modernu upravu i postavila osnove modernog industrijskog >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << razvoja.
1818. Rođen Ivan Sergejevič Turgenjev, jedan od prvih ruskih pisaca čija su dela prodrla na Zapad. Za života uživao mnogo veći ugled u francuskim nego u ruskim književnim krugovima.
1835. Rođen Davorin Jenko, jedan od najznačajnijih kompozitora romantičara u slovenačkoj i srpskoj muzici. Autor srpske himne "Bože pravde" i slovenačke "Naprej, zastava slave". Kao dirigent beogradskog Narodnog pozorišta komponovao muziku za više od 80 pozorišnih komada. Autor prve srpske operete "Vračara".
1841. Rođen Eduard VII, kralj Velike Britanije i Irske i car Indije, najstariji sin kraljice Viktorije. Tokom njegove vladavine, od 1901, završen Burski rat, sklopljen sporazum s Japanom 1902, s Francuskom 1904. i s Rusijom dogovor o podeli sfera u Aziji 1907.
1888. Rođen francuski političar, ekonomista i diplomata Žan Mone, tvorac plana o modernizaciji francuske privrede posle Drugog svetskog rata, prvi predsednik Evropske zajednice za ugalj i čelik i predsednik Akcione komisije za stvaranje Sjedinjenih Država Evrope.
1918. U Berlinu, posle generalnog štrajka, radnici izašli na ulice, vojnici odbili da intervenišu protiv njih i pridružili se pobuni. Vlast u gradu preuzeo Radnički sovjet, a car Vilhelm II abdicirao i pobegao u Holandiju. Dva dana kasnije Nemačka potpisala mirovni ugovor kojim je okončan Prvi svetski rat.
1937. U japansko-kineskom ratu, japanske trupe zauzele Šangaj.
1938. Tokom noći, nacisti u Nemačkoj demolirali više od 7.000 jevrejskih kuća i prodavnica i spalili na stotine sinagoga. Ubijeno preko 90 Jevreja. Događaj nazvan Kristalna noć jer su ulice nemačkih gradova bile prekrivene razbijenim staklom.
1940. Umro britanski državnik Artur Nevil Čembrlen, vođa Konzervativne stranke i premijer Velike Britanije od 1937. do 1940. U uzaludnom naporu da izbegne vojni sukob s Nemačkom, 1938. potpisao Minhenski sporazum ss Adolfom Hitlerom.
1952. Umro izraelski državnik i hemičar Haim Vajcman, prvi predsednik nove države Izrael, predsednik Svetske cionističke organizacije i Jevrejske agencije. Kao hemičar, izumeo postupak za protizvodnju acetona i butanola.
1953. Umro kralj Abdul Aziz Ibn Saud. 1932. osnovao kraljevinu Saudijsku Arabiju, osvojivši pre toga čitavu centralnu Arabiju.
1963. U japanskom rudniku uglja Omuta u eksploziji gasa poginula 452 rudara, 470 ih povređeno.
1963. U sudaru teretnog voza s putničkim vozom na pruzi za Tokijo poginuo 161 putnik.
1970. Umro francuski državnik i general Šarl de Gol, vođa pokreta Slobodna Francuska, u Drugom svetskom ratu, kojim je rukovođeno iz Londona. Prvi posleratni premijer, osnivač i prvi predsednik Pete republike, od 1958. do 1969, kada se povukao jer nije dobio većinu na referendumu o regionalizaciji zemlje i ukidanju Senata. Suprotstavljao se prestižu SAD u Evropi, povukao francuske snage iz NATO-a, a snagama SAD onemogućio da drže baze u Francuskoj. Okončao sedmogodišnji rat u Alžiru, a ta zemlja stekla nezavisnost. Napisao "Ratne memoare".
1977. Izraelski avioni napali ciljeve u južnom Libanu i, prema saopštenju Vlade Libana, uništili dva sela i ubili najmanje 60 civila.
1985. Ruski velemajstor Gari Kasparov u 23. godini postao najmlađi svetski prvak u istoriji šaha. U meču za titulu pobedio ruskog velemajstora Anatolija Karpova 13:11.
1989. Na stotine hiljada Istočnih Nemaca krenulo prema Zapadnoj Nemačkoj, a veliki broj Zapadnih Nemaca krenuo u suprotnom smeru, samo nekoliko sati po Vladinoj objavi o otvaranju granice prema Zapadu. Pad Berlinskog zida, simbola podele Evrope posle Drugog svetskog rata, bio prvi korak ka ujedinjenju dve Nemačke.
1995. Predsednik Palestinske oslobodilačke organizacije Jaser Arafat prvi put posetio Izrael. Arafat izrazio saučešće udovici premijera Izraela Jicaka Rabina, ubijenog u atentatu 4. novembra.
2000. U sedištu Saveta Evrope u Strazburu predsednik Jugoslavije Vojislav Koštunica tražio prijem Jugoslavije u članstvo SE.
2001. Umro bivši predsednik Italije Đovani Leone. 1978. primoran da podnese ostavku zbog optužbi za korupciju.
2002. U Dženinu, gradu na Zapadnoj obali, izraelske snage ubile Ijada Savalu, lidera miltantnog krila islamskog Džihada, koji je bio među prvima na izraelskim poternicama.
2003. Umro američki saksofonista Badi Arnold, osnivač Programa za pomoć muzičarima zavisnima od droge ili alkohola.
