Izvor: B92, 05.Apr.2005, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 5. april
Rođeni Tomas Hobs, Kazanova i Herbert fon Karajan, umrli Kornelije Stanković, Isidora Sekulić, Čang Kaj Šek i Alen Ginzberg
1242. U bici na zaleđenom Čudskom jezeru Rusi pod komandom kneza Aleksandra Nevskog potukli nemačke i holandske vitezove, sprečivši ih da okupiraju severozapadne oblasti Rusije.
1588. Rođen engleski filozof i političar Tomas Hobs. Tvorac ideje o čoveku kao slobodnom pojedincu i državi kao tvorevini nastaloj na osnovu ugovora pojedinaca, >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << a zarad zaštite života i imovine.
1724. U Veneciji rođen Đovani Đakopo Kazanova. Tokom burnog života bio učenik verske škole, sekretar kardinala, venecijanski pomorski oficir, opat, kockar, alhemičar, violinista, špijun, bibliotekar, a u istoriju ušao kao ljubavnik.
1794. Gijotiniran francuski revolucionar Žorž Danton, vođa radikalne grupe "montanjara", protivnika monarhije u francuskoj revoluciji. Protivio se revolucionarnom teroru, zbog čega je došao u sukob s vođom "jakobinaca" Robespjerom, koji ga je optužio za izdaju i poslao na gijotinu.
1818. U bici kod Maipua čileanske i argentinske trupe porazile špansku vojsku, čime je obezbeđena nezavisnost Čilea.
1841. U niškom, leskovačkom, pirotskom i vranjskom kraju izbila buna protiv Turaka, poznata kao "Milojeva i Srndakova buna", koju su predvodili Miloje Jovanović i Nikola Srndak. Posle borbi kod Prve Kutine i Gornjeg Matejevca, 23. aprila 1841, Turci u krvi ugušili bunu, mnoga sela spalili, a Jovanovića pogubili.
1865. Umro srpski kompozitor, pijanista i horovođa Kornelije Stanković. Proučavao i beležio do tada samo usmenom tradicijom sačuvano srpsko crkveno pojanje.
1881. Velika Britanija u Pretoriji zaključila mirovni ugovor s Burima i priznala nezavisnost južnoafričke republike Transval.
1887. Kralj Milan Obrenović naimenovao prvih 16 članova Srpske kraljevske akademije osnovane 1. novembra 1886. Prvi predsednik bio Josif Pančić, a sekretar Jovan Žujović. Od 1888. akademici sami birali stalne i dopisne članove.
1896. Na Olimpijskom stadionu u Atini otvorene prve Olimpijske igre moderne epohe. Olimpijske igre trajale 10 dana, učestvovala 484 takmičara, samo muškarci. Žene se takmiče od 1900, a 1924. uvedene zimske olimpijske igre. Organizator igara i prvi predsednik Međunarodnog olimpijskog komiteta bio Francuz Pjer de Kuberten.
1902. Na stadionu "Ibroks park" u Glazgovu poginulo 20, a povređeno najmanje 200 ljudi kada se srušila tribina tokom fudbalske utakmice Škotske i Engleske.
1908. Rođen austrijski dirigent Herbert fon Karajan, jedan od najvećih dirigenata XX veka. Bio dirigent Berlinske filharmonije i Bečke državne opere.
1945. Predsednik privremene vlade Jugoslavije Josip Broz Tito u Moskvi potpisao ugovor o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći i posleratnoj saradnji SSSR-a i Jugoslavije.
1951. Sud u Njujorku osudio na smrt Džulijusa i Etel Rozenberg zbog špijunaže u korist SSSR-a.
1955. Premijer Velike Britanije Vinston Čerčil podneo ostavku, okončavši dugu političku karijeru koja je, uz uspone i padove trajala od početka XX veka. Na položaju premijera i lidera Konzervativne stranke nasledio ga šef diplomatije Entoni Idn.
1958. U Beogradu umrla srpska književnica Isidora Sekulić, čije je delo imalo značajan uticaj na razvoj moderne srpske književne kritike i esejistike.
1975. U Tajpehu, glavnom gradu Tajvana, umro kineski general i političar Čang Kaj Šek. Čang se 1949, posle poraza od snaga Mao Cetunga, povukao sa ostatkom svojih trupa na Tajvan, gde je proglasio Republiku Kinu, kojom je vladao do smrti.
1989. Vlada Poljske legalizovala opozicioni radnički sindikat "Solidarnost". Osnovan 1980. kao nezavisni sindikat, "Solidarnost" ubrzo prerastao u masovnaidruštveno-politički pokret sa oko 10 miliona sledbenika.
1992. Građani Sarajeva, u želji da spreče dalje nacionalne sukobe, opkolili zgradu Skupštine BiH, zahtevajući formiranje vlade nacionalnog spasa. Na njih pucali snajperi iz obližnjih solitera. Poginulo osam, povređeno 50 demonstranata.
1997. Umro američki pisac Alen Ginzberg. Njegova zbirka poezije "Urlik i druge pesme" smatra se najznačajnijim delom bitničkog pokreta, pedesetih godina XX veka.
1999. U vazdušnim udarima NATO-a na Jugoslaviju pogođen centar Aleksinca. Poginulo 17 civila.
1999. Libija predala dva svoja državljanina optužena za rušenje putničkog aviona u 1988. iznad Lokberija, u Škotskoj, kada je poginulo 270 putnika. Ujedinjene nacije suspendovale sankcije protiv Libije uvedene 15. aprila 1992.
2002. Predsednik SAD Džordž Buš pozvao Izrael da se povuče sa palestinskih teritorija i najavio novu mirovnu misiju na Bliskom istoku.
