Izvor: B92, 29.Sep.2005, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 29. septembar
Rođeni Tintoreto, Nelson i Fermi, umrli Nenadović, Rjepin i Trudo, poginuo Dizel, Minhenski sporazum, presude za Sjeverin
1399. Kralj Ričard II postao prvi engleski monarh koji je abdicirao. Na abdikaciju ga primorali plemići koji su se pobunili protiv njegove apsolutističke vladavine.
1518. Rođen italijanski slikar Jakopo Tintoreto, jedan od najvećih majstora XVI veka, čuven po veštini postizanja izuzetnih svetlosnih efekata. Imao veliki uticaj na evropsko >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << slikarstvo, posebno na impresioniste.
1758. Rođen engleski admiral Horacije Nelson, jedan od najvećih stratega u istoriji pomorskih ratova. Odneo ključne pobede nad Napoleonovom flotom, 1805. naneo katastrofalan poraz udruženoj špansko-francuskoj floti kod Trafalgara.
1854. U Valjevu umro prota Matija Nenadović, vojvoda i jedan od vođa Prvog srpskog ustanka. Bio prvi diplomata obnovljene Srbije i tvorac i prvi predsednik Praviteljstvujušćeg sovjeta. Njegovi "Memoari" dragoceno svedočanstvo o ljudima i događajima iz tog vremena.
1901. Rođen italijanski nuklearni fizičar Enriko Fermi, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1938. Zaslužan za niz osnovnih otkrića u fizici atomskog jezgra, a 2. decembra 1942. u Čikagu pustio u pogon prvi nuklearni reaktor. Taj datum uzima se kao početak atomskog doba.
1911. Italija objavila rat Turskoj i upala u libijsku provinciju Tripolitaniju.
1918. Bugarska posle poraza na Solunskom frontu, u Prvom svetskom ratu, potpisala primirje sa saveznicima.
1913. Rudolf Dizel, nemački inženjer, konstruktor prvog motora sa unutrašnjim sagorevanjem po principu samopaljenja, nestao u moru u kanalu Lamanš na putovanju iz Antverpena u London.
1923. Na osnovu mandata Društva naroda, Velika Britanija uspostavila vlast u Palestini.
1930. Umro ruski slikar Ilja Jefimovič Rjepin, glavni predstavnik realizma u ruskom slikarstvu. Izvršio veliki uticaj na umetnike svog vremena i bio uzor sovjetskih socijalističkih realista.
1938. Velika Britanija, Francuska, Italija i Nemačka u Minhenu potpisale sporazum kojim je Nemačkoj dozvoljeno da pripoji Sudetsku oblast, deo Čehoslovačke s nemačkom nacionalnom manjinom. Minhenski sporazum smatra se presudnim aktom kojim je Hitleru otvoren put za počinjanje Drugog svetskog rata.
1940. Rumunija u Drugom svetskom ratu istupila iz Balkanskog pakta koji je 9. februara 1934. u Atini zaključila s Jugoslavijom, Turskom i Grčkom.
1941. U Babi Jaru, kod Kijeva, Nemci u Drugom svetskom ratu u masakru Jevreja koji je trajao dva dana, pobili 33.771 civila, uključujući žene i decu.
1957. U Zapadnom Pakistanu poginulo oko 300 ljudi kada je
ekspresni voz udario u kompoziciju cisterni s naftom.
1958. Emitovan prvi zajednički program TV odašiljača u Beogradu, Zagrebu i Ljubljani.
1967. Međunarodni monetarni fond okupio svih 106 članica na sastanku u Rio de Žaneiru, gde je odobrena reforma svetskog monetarnog sistema.
1970. Potpredsednik Egipta Anvar el Sadat preuzeo dužnost šefa države posle smrti Gamala Abdela Nasera, a 5. oktobra formalno postao predsednik države.
1972. Japan i Kina normalizovali diplomatske odnose.
1979. Papa Jovan Pavle II tokom prve posete Irskoj, uputio apel za mir u Severnoj Irskoj pred više od milion ljudi u Dablinu.
1979. Predsednik Ekvatorijalne Gvineje Fransisko Masijas Nguema zbačen sa vlasti u avgustu 1979, potom streljan pod optužbom da je kriv za genocid, izdaju, proneveru i sistematsko kršenje ljudskih prava.
1988. Mirovne snage Ujedinjenih nacija za četrdesetogodišnji rad dobile Nobelovu nagradu za mir.
1993. Jedan od komunističkih veterana i predstavnik tvrde linije evropskih komunista Žorž Marše povukao se, zbog lošeg zdravlja, sa mesta predsednika Komunističke partije Francuske, na čijem čelu je bio dve decenije.
1994. Ministri odbrane članica NATO-a na sastanku u Sevilji odlučili da NATO pojača vazdušne napade na položaje bosanskih Srba.
1999. Specijalne policijske snage za razbijanje demonstracija brutalno pretukle demonstrante u Beogradu kada su pokušali da dođu do rezidencije predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića nezadovoljni njegovom devetogodišnjom vladavinom.
2000. Pozivu lidera Demokratske opozicije Srbije na građansku neposlušnost i generalni štrajk zbog pokušaja režima da falsifikuje rezultate izbora 24. septembra, prvi se odazvali srednješkolci u Gornjem Milanovcu i rudari kolubarskog rudnika Tamnava. U narednim danima talas štrajkova zahvatio celu Srbiju, počela blokada magistralnih puteva.
2000. Bivši premijer Kanade Pjer Trudo umro u 80. godini. Premijer Kanade od 1968. do 1979. i od 1980. do 1984, Trudo posle prvog izbora za premijera pokrenuo pravu "trudomaniju", koja je političarima donela, za njih do tada nedostižan, status zvezda.
2001. Savet bezbednosti UN usvojio rezoluciju o borbi protiv terorizma i sprečavanju finansiranja terorista. Rezolucijom predviđeno uvođenje sankcija svakoj zemlji koja ne poštuje antiterorističke mere.
2002. Učešće avganistanskih sportista na 14. Azijskim igrama, koje su počele u Pusanu u Južnoj Koreji, označilo njihov povratak na međunarodna takmičenja posle osam godina odsustva.
2003. Sud u Beogradu osudio haškog begunca Milana Lukića i Olivera Krsmanovića iz Višegrada, obojicu u bekstvu, i Dragutina Dragičevića iz Srebrenice na 20 godina, a Đorđa Ševića iz Rume na 15 godina zatvora za ubistvo 16 Muslimana iz mesta Sjeverin oktobra 1992.
