Izvor: B92, 02.Okt.2006, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 2. oktobar
Prvi teleskop, umrli Adams, Nurmi i Hadson, rođeni Hindenburg, Foš, Gandi i Gotovac, sukobi oko Dubrovnika, ubijen Lukanov
1187. Arapski vojskovođa i egipatski sultan Saladin preoteo Jerusalim hrišćanima, što je izazvalo Treći krstaški rat, 1189.
1608. Holandski optičar Hans Liperšej u Hagu prikazao prvi teleskop.
1803. Umro američki političar Samjuel Adams, organizator i ideolog borbe severnoameričkih kolonija za nezavisnost, jedan od potpisnika >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << Deklaracije o nezavisnosti 1776.
1810. Srpski ustanici u I srpskom ustanku, pod vođstvom Karađorđa, kod Loznice potukli tursku vojsku poslatu iz Bosne da uguši ustanak.
1836. Engleski prirodnjak Čarls Darvin uplovio, na brodu Bigl, u englesku luku Falmut posle petogodišnjih istraživanja živog sveta u Južnoj Americi i na ostrvima u južnom Pacifiku, a koja su značajno doprinela razvoju njegove teorije o evoluciji.
1847. Rođen nemački državnik i feldmaršal Paul fon Hindenburg, načelnik štaba nemačke Vrhovne komande u I svetskom ratu, od 1925. do smrti, 1934. predsednik Nemačke. Po njegovoj smrti lider nacista, kancelar Adolf Hitler, pruzeo apsolutnu vlast.
1851. Rođen francuski maršal Ferdinan Foš, komandant savezničkih armija u završnim operacijama u I svetskom ratu, koje su dovele do kapitulacije Nemačke. Po završetku rata postao član Francuske akademije i, kao prvi stranac, feldmaršal Britanije.
1869. Rođen indijski nacionalni vođa Mohandas Karamčand Gandi, nazvan Mahatma, Velika duša. Predvodnik borbe za oslobođenje Indije od britanske kolonijalne vlasti, otac moderne Indije, najpoznatiji pobornik nenasilja u postizanju političkih ciljeva. Ubijen u atentatu koji je na njega izvršio jedan hinduistički fanatik u januaru 1948.
1870. Papske države plebiscitom odlučile da se ujedine sa Italijom, prestonica Italije premeštena iz Firence u Rim.
1895. U Splitu rođen jugoslovenski dirigent i kompozitor Jakov Gotovac. Autor popularne komične opere "Ero s onog sveta" inspiraciju nalazio uglavnom u folkloru.
1924. Liga naroda usvojila Ženevski protokol za mirno rešavanje međunarodnih sporova.
1935. Italija napala Abisiniju, Etiopiju, i, slomivši otpor etiopskih vojnika, okupirala zemlju. Liga naroda osudila agresiju, a 19. oktobra uvela sankcije Italiji.
1944. Posle 63 dana teških borbi Nemci ugušili ustanak stanovnika Varšave. Poginulo oko 250.000 Varšavljana, veliki broj završio u nacističkim koncentracionim logorima, grad gotovo uništen.
1946. Zrenjanin dobio današnje ime. Na svečanoj sednici Gradskog narodnog odbora tadašnjeg Petrovgrada odlučeno da, povodom dvogodišnjice oslobođenja grada od nemačke okupacije, dobije ime po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu.
1973. Umro finski trkač na duge staze Pavo Nurmi. Osvojio devet zlatnih medalja na Olimpijskim igrama 1920, 1924. i 1928. Svetske rekorde obarao 29 puta.
1975. Japanski car Hirohito stigao u Vašington, u prvu posetu nekog japanskog suverena SAD.
1985. Umro američki filmski glumac Rok Hadson. U dugoj i uspešnoj karijeri snimio 63 filma, u kojima je uglavnom igrao uloge romantičnih junaka. U poslednjoj godini života veliku pažnju skrenuo javnim priznanjem da boluje od side.
1990. Na aerodromu u kineskom gradu Guangdžou poginulo 127 osoba kada je oteti kineski avion udario u dva aviona koja su stajala na pisti.
1990. Nezadovoljni politikom novih vlasti Hrvatske, Srbi iz Kninske krajine blokirali železnički i drumski saobraćaj i tako prekinuli sve veze iz Beograda i Zagreba ka jadranskoj obali.
1991. Počeli sukobi hrvatskih snaga i Jugoslovenske narodne armije oko Dubrovnika. U narednim danima opustošena okolina grada, a stari grad granatiran i ostao bez struje i vode.
1996. Bivši premijer Bugarske Andrej Lukanov ubijen iz vatrenog oružja ispred svoje kuće u Sofiji.
1998. Žan Pol Akajesu, bivši major armije Ruande, optužen za genocid i zločine protiv čovečnosti, osuđen u Hagu na tri doživotne robije.
1999. Kina i Rusija prvom zajedničkom vojnom vežbom proslavile 50. godišnjicu diplomatskih odnosa dve zemlje.
2000. Tokom postizborne krize u Srbiji Slobodan Milošević se putem državne televizije obratio naciji i izjavio da mu je savest mirna, dok se talas nezadovoljstva njegovom višegodišnjom vladavinom širio zemljom. Generalni štrajk i blokade puteva paralisali Srbiju, a štrajkovi i protesti počeli i u državnim medijima, do tada pod Miloševićevom kontrolom.
2003. Južnoafrički pisac Džon Maksvel Kuci dobio Nobelovu nagradu za književnost.
