Izvor: B92, 14.Nov.2006, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 14. novembar
Umrli Justinijan I i Falja, rođeni Mone, Bakeland, Nehru, Banting i Husein, građanski rat u Švajcarskoj, uhapšen Artuković
565. Umro vizantijski car Justinijan I Veliki. Po dolasku na presto, 527, težio obnovi Rimskog carstva sa sedištem u Carigradu. Godine 534. pokorio Vandale u severnoj Africi, 555. Ostrogote u Italiji i osvojio deo Španije. Po njegovom nalogu pripremljen zbornik "Corpus juris civilis", u kom je kodifikovano rimsko pravo. Sagradio baziliku Sveta Sofija >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << u Carigradu, koja je 1453. pretvorena u džamiju, Aju Sofiju, a 1934. u muzej.
1533. Španski osvajači pod komandom Fransiska Pisara zauzeli grad Kusko, prestonicu carstva Inka, na teritoriji današnjeg Perua.
1770. Škotski istraživač Džejms Brus otkrio izvorište Plavog Nila u jezeru Tana u severozapadnoj Etiopiji.
1840. Rođen francuski slikar Klod Mone. Po njegovoj slici "Impresija, izlazak Sunca", izloženoj 1874. u Parizu, nazvan ceo slikarski pravac, koji će imati veliki uticaj na razvoj likovnog stvaralaštva.
1847. U Švajcarskoj izbio građanski rat snaga Švajcarske konfederacije i sedam katoličkih kantona, okončan krajem istog meseca porazom kantona.
1863. Rođen belgijski hemičar Leo Bakeland. Postupkom kondenzacije formaldehida i fenola izumeo plastičnu masu bakelit.
1889. Rođen indijski državnik Džavaharlal Nehru, prvi premijer Indije po sticanju nezavisnosti, jedan od osnivača i istaknuti lider Pokreta nesvrstanih zemalja.
1891. Rođen kanadski fiziolog Frederik Grant Banting. S Čarlsom Bestom 1921. izolovao insulin. Godine 1923. podelio Nobelovu nagradu za medicinu s Džonom Meklaudom, profesorom koji je nadgledao njihov rad. Smatrajući da je Best neuporedivo zaslužniji od Meklauda, Banting je nagradu podelio s njim.
1910. Kapetan Eugen Elaj avionom uzleteo, prvi put u istoriji vazduhoplovstva, sa palube broda Birmingem, usidrenog u luci Hempton rouds, u SAD.
1918. Tomaš Masarik izabran za prvog predsednika Čehoslovačke.
1935. Rođen jordanski kralj Husein. Sa 18 godina nasledio oca, svrgnutog kralja Talala. Godine 1956. otkazao britansko-jordanski ugovor iz 1948, Britanci napustili Jordan. U ratu sa Izraelom, u junu 1967, borio se na strani Egipta.
1946. U Argentini umro Manuel de Falja, jedan od najznačajnijih španskih kompozitora i pijanista XX veka. U dela uspešno ukomponovao andaluzijsku i kastiljansku narodnu muziku.
1979. U zemljotresu u provinciji Korasan, na istoku Irana, poginulo 385 osoba.
1983. Prve krstareće rakete SAD stigle u britansku vazdušnu bazu Grinhem komon, uprkos protestima pacifista.
1984. U Los Anđelesu uhapšen hrvatski ratni zločinac Andrija Artuković, ministar unutrašnjih poslova Nezavisne Države Hrvatske u Drugom svetskom ratu. U SAD pobegao 1948, vlasti SAD uporno odbijale da ispune zahtev SFRJ za ekstradiciju. Izručen 12. februara 1986, u maju iste godine osuđen na smrt. Umro u zatvoru 1989.
1988. Palestinsko nacionalno veće prihvatilo Rezoluciju 242 Ujedinjenih nacija i novu političku strategiju koja podrazumeva priznavanje države Izrael, mirovne pregovore o Bliskom istoku i odbacivanje terorizma.
1989. Nacionalni pokret crnaca SWAPO ubedljivo pobedio na prvim izborima u Namibiji.
1991. Kambodžanski princ Norodom Sihanuk vratio se u zemlju posle 13 godina izgnanstva.
1994. U tropskoj oluji Gordon na Haitiju poginulo 829 osoba.
1999. Stupile na snagu sankcije Ujedinjenih nacija protiv Avganistana, donete zbog odbijanja vlasti da izruče Osamu bin Ladena, koji je, prema tvrdnjama SAD, glavni organizator bombaških napada na ambasade SAD u Keniji i Tanzaniji.
2000. Na konferenciji Pakta za stabilnost jugoistočne Evrope, prvi put održanoj u Beogradu, Jugoslaviji obećana pomoć od pola milijarde evra.
2001. Pet naslednica SFRJ postiglo dogovor o početku priprema za raspodelu 74,5 miliona dolara u zlatu, prve rate ukupne zaostavštine od oko dve milijarde dolara.
2003. Kralj Svazilenda Msvati III formalno prihvatio novi ustav, po kom je sva vlast u rukama kralja.
