Izvor: B92, 14.Nov.2005, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Na današnji dan, 14. novembar
Umrli Justinijan I i Falja, rođeni Mone, Bakeland, Nehru, Banting i Husein, građanski rat u Švajcarskoj, uhapšen Artuković
565. Umro romejski, vizantijski, car Justinijan I Veliki. Po dolasku na presto 527. težio obnovi Rimskog carstva sa sedištem u Carigradu. 534. pokorio Vandale u severnoj Africi, 555. Ostrogote u Italiji i osvojio deo Španije. Po njegovom nalogu pripremljen zbornik Corpus juris civilis, u kom je kodifikovno rimsko pravo. Sagradio baziliku Sveta Sofija >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << u Carigradu, koja je 1453. pretvorena u džamiju, Aju Sofiju, 1934. u muzej.
1533. Španski osvajači pod komandom Fransiska Pisara zauzeli grad Kusko, prestonicu carstva Inka, na teritoriji današnjeg Perua.
1770. Škotski istraživač Džejms Brus otkrio da je izvorište Plavog Nila u jezeru Tana u severozapadnoj Etiopiji.
1840. Rođen francuski slikar Klod Mone, jedan od osnivača impresionizma. Po njegovoj slici "Impresija, izlazak sunca", izloženoj 1874. u Parizu, nazvan ceo slikarski pravac, koji će imati veliki uticaj na razvoj likovnog stvaralaštva.
1847. U Švajcarskoj izbio građanski rat snaga Švajcarske konfederacije i sedam katoličkih kantona, Zonderbund. Rat okončana krajem istog meseca porazom Zonderbunda.
1863. Rođen belgijski hemičar Leo Bakeland. Postupkom kondenzacije formaldehida i fenola izumeo čvrstu plastičnu masu bakelit.
1889. Rođen indijski državnik Džavaharlal Nehru, prvi premijer Indije po sticanju nezavisnosti, jedan od osnivača i istaknut lider Pokreta nesvrstanih zemalja.
1891. Rođen kanadski fiziolog Frederik Grant Banting. S Čarlsom Bestom 1921. izolovao insulin. 1923. podelio Nobelovu nagradu za medicinu s Džonom Meklaudom, profesorom koji je nadgledao njihov rad. Smatrajući da je Best neuporedivo zaslužniji od Meklauda, svoju nagradu podelio s njim.
1910. Kapetan Eugen Elaj avionom uzleteo, prvi put u istoriji vazduhopolovstva, sa palube broda Birmingem, usidrenog u američkoj luci Hempton rouds.
1918. Tomaš Masarik izabran za prvog predsednika Čehoslovačke.
1935. Rođen jordanski kralj Husein. U 18. godini nasledio oca, svrgnutog kralja Talala. 1956. otkazao britansko-jordanski ugovor iz 1948, Britanci potom napustili Jordan. U ratu protiv Izraela u junu 1967. borio se na strani Egipta, ali su njegove vojne snage 1970. likvidirale oružane formacije Palestinskog oslobodilačkog pokreta u Jordanu.
1946. U Argentini umro Manuel de Falja, jedan od najznačajnijih španskih kompozitora i pijanista XX veka, koji je u svoje delo uspešno ukomponovao andaluzijsku i kastiljansku narodnu muziku.
1979. U zemljotresu u provinciji Korasan na istoku Irana poginulo najmanje 385 ljudi.
1983. Prve američke krstareće rakete stigle u britansku vazdušnu bazu Grinhem komon, uprkos protestima pacifista.
1984. U Los Anđelesu uhapšen hrvatski ratni zločinac Andrija Artuković, ministar unutrašnjih poslova Nezavisne Države Hrvatske u Drugom svetskom ratu. U SAD pobegao 1948, ali su vlasti SAD uporno dobijale da ispune jugoslovenski zahtev za ekstradiciju. Izručen 12. februara 1986, u maju iste godine osuđen na smrt. Umro u zatvoru 1989.
1988. Palestinsko nacionalno veće prihvatilo rezoluciju 242 UN, a time i novu političku strategiju, koja podrazumeva priznavanje države Izrael, mirovne pregovore o Bliskom istoku i odbacivanje terorizma.
1989. Crnački nacionalni pokret SWAPO ubedljivo pobedio na prvim izborima u Namibiji.
1991. Kambodžanski princ Norodom Sihanuk vratio se u zemlju
posle 13 godina izgnanstva.
1994. U tropskoj oluji Gordon na Haitiju poginulo najmanje 829 osoba.
1999. Na snagu stupile sankcije UN protiv Avganistana, donete zbog odbijanja avganistanskih vlasti da izruče Osamu bin Ladena, koji je, prema tvrdnjama SAD, glavni organizator bombaških napada na ambasade SAD u Keniji i Tanzaniji.
2000. Na konferenciji Pakta za stabilnost Jugoistočne Evrope, prvi put održanoj u Beogradu, Jugoslaviji obećana je pomoć od pola milijarde evra.
2001. Pet država-naslednica SFRJ postigle dogovor o početku priprema za raspodelu 74,5 miliona dolara u zlatu kao prve rate ukupne zostavštine od oko dve milijarde dolara.
2003. Kralj Svazilenda, Msvati III, formalno prihvatio novi Ustav, po kom je sva vlast u rukama kralja.
