Izvor: Kurir, 06.Jul.2011, 14:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
LUJ ARMSTRONG 40 GODINA OD SMRTI
BEOGRAD - Navršilo se 40 godina od smrti džez legende Luja Armstronga.
Poznat po nadimku koji je stekao još u najranijem detinjstvu - Sačelmaut (Vrećasta usta), popularni Sačmo rođen je u siromašnoj crnačkoj porodici 4. avgusta 1901. godine u Nju Orleansu.
Detinjstvo je proveo u fizičkom i emotivnom smislu lišen svega. Ishrana mu se sastojala od crvenog pasulja i pirinča, a garderoba od par iznosenih pantalona i ispranih košulja.
Njegov dom se nalazio >> Pročitaj celu vest na sajtu Kurir << u središtu Stororvila, stecišta prostitucije, pijanstava, droge, tuča i ubistava.
Poput ostalih pionira džeza, Armstrong je rastao okružen muzikom sa svih strana: regtajmom, hot muzikom, marševima, muzikom svake vrste. Nije mogao da nabavi pravi muzički instrument, ali je zato bio član jednog kvarteta uličnih derana koji su pevali po uglovima za novčić.
Do prekretnice u Armstrongovom životu došlo je uoči 1913. godine kada je uhapšen jer je ispalio jedan metak iz revolvera i odveden je u Dom za obojene, gde je postojao limeni orkestar i vokalnu grupu. Armstrong se pridružio horu i počeo je da svira tamburinu, a kasnije bubnjeve i alt hornu. Ubrzo postaje šef orkestra iako nije umeo da čita note.
Dom je napustio posle tri godine i nastavlja da živi sa majkom Mejen, svirajući kornet po barovima i lokalnim sedeljkama.
U to vreme, jedno od važnijih mesta za oprobavanje muzičke veštine bili su rečni parobrodi koji su kao saobraćajno sredstvo već počeli da padaju u zaborav, služeći kao mesto za provod i razonodu.
Armstrong 1918. godine počinje da svira na njima i tada upoznaje melofonistu Dejvida Džonsa koji ga podučava elementarnom čitanju nota.
U proleće 1924. godine Armstrong se ženi Oliverovom pijanistkinjom Lilijan Hardin koja ga je naučila brzom čitanju nota.
U leto iste godine napušta Oliverov ansambl i preuzima posao u lokalu ''Drimlend kafe", a u jesen iste godine Flečer Henderson je Armstrongu ponudio mesto u svom njujorškom orkestru.
Armstrong prihvata upražnjeno mesto snimivši i veći broj solo deonica, od kojih je najpoznatija ona na snimku "Sugar Foot Stomp", varijanti Oliverovog "Dipperrnouth BIues-a".
U jesen 1925. godine, Armstrong se vratio u čikaški lokal "Drimlend" da radi za 75 dolara nedeljno što je u to vreme bila nečuveno visoka suma za jednog crnačkog džez muzičara.
Iste godine počinje da snima u studiju gramofonske firme Okeh, načinivši više od 60 snimaka koji će postati poznati kao "Hot Five" i "Hot Seven" snimci i koji će odigrati ulogu krupnih putokaza u istoriji džez muzike izmenivši tokove razvoja džeza.
"Hot Five" i "Hot Seven" snimci, nastali između 1925. i kraja 1928. godine, snimani su s neformalnim pik-ap grupama.
Do pesme "West and Blues" iz 1928. godine, Armstrong je stekao slavu virtuoznog soliste u džezu.
U to vreme, Armstrong je počeo postepeno da prelazi s korneta na trubu, koju je počeo da svira zbog njenog blistavog tona prikladnog za veći prostor.
S vremenom, sasvim je potpuno napustio kornet.
Ženi se po treći put, Lusilom Vilson, lokalnom igračicom sa kojom ostaje do kraja života.
Umoran od svega 1931. odlazi za Evropu. Odmor i popularnost kojima je bio okružen koristili su Armstrongu jer počinje da se pojavljuje u mnogim filmovima - "Rapsodija u crnom i plavom", ''Novčići sa neba", ''Artisti i modeli", ''Atlantik siti".
Bio je muzičar koji poseduje izuzetan smisao za improvizaciju. Osim jedinstvene izvođačke tehnike, raspolagao je vrlo razvijenim smislom za fraziranje; od zadate teme zadržavao je samo osnovnu melodijsku liniju i na nju davao svoje varijacije kojima je stvarao novu, lepšu i bogatiju melodiju od one koja mu je služila samo kao osnov.
Kao pevač razvio je iste one muzičke ideje koje postiže trubom. Promukao i hrapav glas daje svojstven utisak njegovim pevačkim solima koja su manje grandiozna od njegovih instrumentalnih sola, ali sadrže u istoj meri emocije, inspiraciju i sving.
Amstrong je do 1946. godine svirao sa mnogim big bendovima, kada je sving muzika doživela nagli kolaps. Pojavljivao se sve do smrti, koja ga je zadesila 6. jula 1971. godine u njegovom domu u Kvinsu.
Beogradska publika je imala prilika da ga čuje daleke 1959. godine.
