Izvor: Mondo, 14.Mar.2017, 22:15 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Kako se kaže: Astal ili sto?
Da li je ručak na stolu ili na astalu? Šta mislite?
Kontakt sa mađarskim jezikom bio je posledica velike seobe Srba 1690. godine, koja je odvela srpski narod na teritoriju današnje Vojvodine, tadašnje Austrougarske monarhije.
Jezički uticaj mađarskog na zajednicu otrgnutu od matice i bez škola i crkava bio je, praktično, neminovan.
Jedini kulturni centar bio je na mestu gde je bio preseljen ljudski potencijal manastira Rače, a to je Sentandreja. >> Pročitaj celu vest na sajtu Mondo <<
Jezički dodir sa Mađarima, kao velikim feudalnim gospodarima, najčešće je išao u pravcu pozajmljivanja reči koje se tiču materijalne kulture, društvenih odnosa i upravnih sistema.
Tako smo iz mađarskog jezika, ili samo putem njega, dobili dosta reči za kojekakve alatke, predmete iz pokućstva, za stvari i prostorije kao što su: astal, ašov, doboš, karika, kecelja, bunda, cipela, čizma, prsluk, fioka, soba, džak, šator i slično
I tako dolazimo do onog astala iz naslova koji se suprotstavlja stolu.
Mađarski asztal potiče od slovenskog stol koja je došla u mađarski, a onda se u obliku astal kao bumerang vratila nama.
Naime, mađarski jezik ne trpi nagomilavanje konsonanata, pa je ono "A" kao protetički vokal ublažilo grupu "ST", a onda smo mi ovu reč pazarili u obliku astal (etimlogija je potvrđena i u Rečnku SANU), piše sajt "Jezikofil".
Zanimljiv je i izraz dati na astal što znači platiti otkup za devojku pri proševini.
A ako ste kojim slučajem nekada za ručak stavili na astal gulaš začinjen šargarepom i đumbirom, a nakon toga obrok odlučili da zasladite palačinkama, onda ste možda i posumnjali da sve pojedeno u stvari dolazi iz mađarskog leksičkog jelovnika.
A ako možete da zamislite da je zbog raznih sudija, gazda i nadničara u svojoj županiji jedan kočijaš postao bitanga i lopov i da su ga potom uhapsili panduri, onda možete i da zamislite kako su sve te reči uzete iz mađarskog jezika.
Ovom prilikom želeli bismo da se zahvalimo mađarskom jeziku što je svoje lopove, bitange, gazde i nadničare ustupio upravo nama.
Pročitajte i ovo:
Da li smo pomerili sat ili vreme?Kako je Uskrs postao VaskrsZašto ti šorts bolje stoji od šorcaZašto je hidratantna krema bolja od hidrantneKako se piše: majka Jugovića ili Majka Jugovića?Pročitaj ovo, neće ništa da ti HVali!
