Izvor: Politika, 26.Feb.2010, 00:23 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Hiljadu jedan izum u nasleđu
U Muzeju nauke u Londonu u toku je izložba čiji eksponati potvrđuju da muslimanski i zapadni svet nisu u „sukobu civilizacija”
Eksponati su otkrića i pronalasci iz ranih godina islamskog sveta, od sedmog veka naovamo – od kafe, univerziteta do matematike
„Hiljadu i jedno otkriće i muslimansko nasleđe”, naziv je izložbe organizovane u Muzeju nauke u Londonu, sa ciljem da se ukaže na otkrića i obimno znanje koje je preneseno kroz drevni >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << muslimanski svet i sasvim se razlikuje od gledišta onih koji smatraju da su muslimanski i zapadni svet u „sukobu civilizacija”.
Šoljica kafe, kapučino, espreso sastavni su deo života građana širom sveta. A jedan od eksponata je „Kawha”, koja se prvo počela piti na Arapskom poluostrvu, na području današnjeg Jemena.
Profesor Salim al Hasani sa Univerziteta Mančester objašnjava da su, u stvari, zrna kafe donesena u Jemen iz Etiopije: „Naravno, kafa je otkrivena u veoma ranim godinama islama. Otkrio ju je mladi pastir po imenu Kaled u Etiopiji dok je čuvao ovce, prenosi izjavu ovog profesora Glas Amerike. – Ovce su, izgleda, volele zrna kafe. I mladi pastir je, nastavlja dalje priču profesor, zrna doneo u Jemen, čime je otkriveno novo piće.
Tu su i druga otkrića i pronalasci iz ranih godina islamskog sveta, od sedmog veka naovamo. Jedno od njih je univerzitet. Prvi univerzitet je 850. godine osnovala mlada žena Fatima al Firhi u gradu Fez u Maroku. Bio je to, koliko znamo, prvi univerzitet u svetu, koji je davao titule i diplome – dodaje profesor Hasani.
Ta su otkrića tema izložbe u Londonskom muzeju nauke. Izložba je nazvana „1.001 izum: muslimansko nasleđe”, asocirajući na poznatu arapsku zbirku priča „Hiljadu i jedna noć” i fokusirana je na naučna i tehnološka dostignuća koja su promenila svet: od kafe, do otkrića u medicini, higijeni, pumpe, turbine...
Muslimani su preuzeli znanje iz Indije, Kine, Grčke i drevnog Egipta i prenosili ga dalje.
O tome na izložbi svedoči imitacija slona sata, koji je napravio inovator, matematičar i inžinjer Jazari početkom 13. veka.
An Mari Brenan na londonskom Sout bank univerzitetu predaje forenzičku biologiju i fascinirana je tim izumom. Sat sa ogromnim indijskim slonom i kineskim zmajem je njen najdraži eksponat. „Slon sat je izvanredan jer je kao sat Ujedinjenih naroda. On sadrži sve elemente različitih civilizacija i kao naučniku meni je posebno drag jer pokazuje da nauka ne treba da bude dosadna i sterilna, bez ukrasa, nego dekorativna i da može odavati poštovanje kulturama koje su vodile do napretka”, kaže ona.
Na izložbi su eksponati i iz matematike, algebre, poput brojeve koji se danas koriste pod nazivom arapski, a sami Arapi su ih nekada zvali drugačije.
„Brojeve koje danas imamo 1, 2, 3, 4... a koje zovemo arapskim, Arapi su, u stvari, zvali indijskim brojevima”, objašnjava profesor Hasani. Nulu, na primer, „zephir” na arapskom –prvo su koristili arapski naučnici kao sastavni deo matematičke jednačine. Ona je bila deo svih značajnih formula sa nulama i jedinicama od kojih su sastavljeni binarni brojevi, kasnije ključni za razvoj kompjutera i druge tehnologije.
Izložba će biti otvorena do 30.juna.
[objavljeno: 26/02/2010]
