Izvor: B92, 12.Sep.2002, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Dogodilo se na danasnji dan, 12. septembar
490. p.n.e. Na istocnoj obali Atike kod Maratona Atinjani pobedili deset puta brojniju vojsku persijskog cara Darija. U bici poginula 192 grcka vojnika, a Persijanaci imali oko 6.000 mrtvih. Vest o pobedi u Atinu doneo glasnik Filided, pretrcavsi 40 kilometara, nakon cega je umro od premora. Po tom dogadjaju se u modernom vremenu zove najduza trka u atletici. Nakon tog poraza, Persijanci nisu vise pokusavali da osvoje Grcku, sto je omogucilo slobodan i pun procvat starogrcke kulture. >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 <<
1494. Rodjen francuski kralj Fransoa I koji je tokom vladavine osvojio Milano, ali nije uspeo da se ucvrsti u Italiji. Njegovu ambiciju da postane rimsko-nemacki car sprecio Karlo V, s kojim je potom Fransoa I vodio 4 rata.
1583. Rodjen italijanski orguljas i kompozitor Djirolamo Freskobaldi, najveci majstor svog vremena, koji je kompozicije za orgulje obogatio novim izrazajnim sredstvima.
1683. Poljski kralj Jan III Sobjecki potukao tursku vojsku i razbio dvomesecnu drugu opsadu Beca, cime je sprecen prodor Turske u srednju Evropu.
1733. Umro francuski kompozitor i orguljas Fransoa Kupren, centralna licnost muzickog zivota Pariza pocetkom 18. veka, dvorski klavsenista i muzicki ucitelj.
1772. Rusija osvojila persijsku oblast uz Kaspijsko more, ukljucujuci i grad Baku.
1801. Ruski car Aleksandar I anektirao gruzijsku kraljevinu.
1848. Svajcarska usvojila nov Ustav kojim je postala federalna unija s jakom centralnom vlascu.
1876. Rodjen srpski politicar, pozorisni i knjizevni kriticar Milan Grol, dugogodisnji dramaturg i upravnik Narodnog pozorista u Beogradu, od 1940. sef Demokratske stranke. U Drugom svetskom ratu bio clan jugoslovenske kraljevske vlade u emigraciji, a od marta do avgusta 1945. potpredsednik Vlade Demokratske Federativne Jugoslavije.
1878. Egipatski obelisk poznat kao "Kleopatrina igla", napravljen od mermera iz Asuana oko 1475. p.n.e, postavljen u Londonu.
1890. Britanska Juznoafricka kompanija osnovala grad Solzberi, Harare, koji je postao glavni grad Rodezije. Naziv dobio po imenu tadasnjeg britanskog premijera lorda Solzberija.
1913. Rodjen americki atleticar Dzesi Ovens, koji je osvojio 4 zlatne medalje na Olimpijskim igrama u Berlinu 1936. Njegov trijumf naljutio Adolfa Hitlera, koji je napustio pocasnu lozu kako bi izbegao da se rukuje s njim zato sto je crnac.
1916. Na Kajmakcalanu pocela ofanziva srpske vojske protiv Bugara i Nemaca u Prvom svetskom ratu. Zavrsena 3. oktobra 1916, kao prva pobeda srpske vojske nakon povlacenja preko Albanije.
1919. Italijanska armija sastavljena od dobrovoljaca pod komandom pesnika Gabrijela D'Anuncija zauzela Rijeku. Grad ostao pod italijanskom vlascu do kraja Drugog svetskog rata.
1940. Trazeci izgubljenog psa grupa tinejdzera otkrila je pecinu Lesko, kod mesta Montinjak u Dordonji, cuven arheoloski lokalitet s crtezima iz paleolita.
1943. Nemacki komandosi u Drugom svetskom ratu, na osnovu naredbe Adolfa Hitlera, oteli bivseg italijanskog diktatora Benita Musolinija, kog su nove italijanske vlasti stavile u zatvor.
1953. Nikita Sergejevic Hruscov izabran za prvog sekretara Centralnog komiteta KP SSSR.
1968. Albanija saopstila da napusta Varsavski pakt.
1970. Palestinski otmicari u Jordanu digli u vazduh 3 aviona oteta 6 dana ranije posle poletanja iz Njujorka ka Evropi. Prethodno oslobodili putnike u zamenu za palestinske zatvorenike, medju kojima i otmicara cetvrtog aviona Lejlu Kaled.
1974. Vojnim pucem svrgnut sa vlasti etiopski car Haile Selasija, koji je 1928. posle smrti Menelika II postao kralj, a 1930. car Etiopije.
1980. U vojnom pucu pod vodjstvom generala Kenana Evrena u Turskoj oborena vlada Sulejmana Demirela.
1989. U poljskom parlamentu prihvacena vlada jednog od lidera pokreta "Solidarnost" Tadeusa Mazovjeckog, cime je formalno okoncana vladavina komunista u Poljskoj.
1994. U Poljskoj odrzane prve zajednicke vojne vezbe snaga NATO i bivseg Varsavskog pakta.
1998. U atentatu u Tirani ispred sedista opozicione Demokratske partije ubijen jedan od njenih vodja Azem Hajdari.
1999. Indonezija prihvatila rasporedjivanje mirovnih snaga UN u Istocnom Timoru.
