Izvor: Vostok.rs, 11.Avg.2015, 10:13 (ažurirano 02.Apr.2020.)
General koji je oslobodio Šabac i Užice
11.08.2015. -
Vukoman Vule Aračić, rođen 10. maja 1850. godine u Laništu kod Jagodine, u vreme kada je Srbija bila kneževina, jedan je od samo desetak srpskih oficira koji su učestvovali u svih šest oslobodilačkih ratova koje je Srbija vodila od 1876. do 1918. godine. Aračić, za koga se slobodno može reći da je jedna od najznamenitijih vojnih ličnosti sa područja Pomoravlja, Resave i Levča, od ađutanta za generalštabne poslove Timočkog korpusa u ratu protiv Turaka, preko >> Pročitaj celu vest na sajtu Vostok.rs << ostalih činova, ukazom kralja Petra Prvog od 1. novembra 1913. godine unapređen je u generalski čin. Posle Kolubarske bitke razboleo se od tifusa i zbog nedostatka medikamenata umro februara 1915. godine u Užicu u vreme Kraljevine Srbije.
Završio je četiri razreda osnovne škole u Jagodini i šest razreda gimnazije u Kragujevcu 1869. godine. Potom je otišao na Vojnu akademiju, odnosno Artiljerijsku školu, kao polaznik devete klase. Završio ju je kao sedmi u rangu od 20 pitomaca 1874. godine, u klasi sa proslavljenim generalom Božom Jankovićem, oslobodiocem Kosova 1912. godine.
Aračić je aprila 1889. godine postao vršilac dužnosti šefa Spoljnog odseka Operacijskog odeljenja Glavnog generalštaba. Potom je obavljao veći broj dužnosti pri centralnoj vojnoj upravi. Bio je vršilac dužnosti načelnika Operacijskog odeljenja Ministarstva vojnog, zastupnik načelnika Glavnog generalštaba, načelnik Opštevojnog odeljenja Ministarstva vojnog i pomoćnik načelnika štaba komande aktivne vojske. Bio je komandant dunavske divizijske oblasti, komandant devetog pešadijskog puka, načelnik operativnog odeljenja Glavnog generalštaba i komandant četvrte komande Šumadijske divizijske oblasti, Timočke divizijske oblasti i počasni ađutant kralja Aleksandra Obrenovića. Godine 1901. postao je i član Višeg vojnog saveta.
Aračić je bio i profesor Vojne akademije na kojoj je kao honorarni i redovni profesor predavao vojnu geografiju, istoriju ratne veštine, taktiku i generalštabnu službu sa ratnom igrom. Bio je i član Akademskog saveta ove ustanove, predsednik i član u komisijama za polaganje podoficirskih i oficirskih ispita, urednik vojnog časopisa „Ratnik” i član Vojnokasacionog suda. Bio je i jedan od utemeljivača prvog konjičkog kluba u Šumadiji – Šumadijskog oblasnog kola jahača „Knez Mihailo 1898. godine”..
– Na početku Velikog rata generala Aračića vidimo kao komandanta Timočke divizije drugog poziva, koja je bila u sastavu Prve srpske armije, pod komandom generala Petra Bojovića. Avgusta 1914. godine prilikom borbi za oslobađanje Šapca Bojović je ranjen, pa ga je zamenio general Aračić. Nateravši neprijateljske vojnike da se, uz velike gubitke, povuku u panici, prema Šapcu, njegove trupe su 10. avgusta oslobodile ovaj srpski grad, čime je otpor neprijatelja definitivno svladan i nijedan austrougarski vojnik, sem brojnih zarobljenika, više se nije nalazio na teritoriji Srbije – navodi za naš list Ninoslav Stanojlović, istoričar iz Jagodine, i dodaje da je general Aračić, koji je u međuvremenu postavljen za komandanta užičke vojske, oslobodio Užice.
Posle Velikog rata njegovi posmrtni ostaci preneti su sa užičkog na beogradsko Novo groblje i sahranjeni uz državne i vojne počasti ispod velikog kamenog obeliska na kome piše „Zahvalna otadžbina – đeneralu Vukomanu Aračiću”. Njegovi Laništanci su se odužili svom sigurno najznamenitijem suseljaninu, tako što su naziv sela promenili u Aračićevo, kako se zvala i železnička stanica, koju su dobili zahvaljujući njemu. Godine 1944. selu je vraćeno staro ime, koje i danas nosi, Lanište.
Bista koju su mu Užičani podigli kod sela Gornja Dobrinja uklonjena je posle Drugog svetskog rata, tako da njegovo ime nose samo ulice u Beogradu i Jagodini. Prema rečima Vladimira Dimitrijevića, bivšeg šefa mesne kancelarije Lanište, meštani ovog sela bore se da neka ulica u selu ponovo ponese ime ovog junaka i da njegova vila bude pretvorena u muzej i stavljena pod zaštitu Zavoda za zaštitu spomenika kulture.
Zorica Gligorijević,
Politika
Pogledaj vesti o: Prvi maj, Jagodina
