Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Vladica je lekar koji leči celo Prokuplje, nema radno vreme, telefon ne gasi nikada, a za sve to ima dobar razlog - zavet koji ne želi da prekrši

Fotografija dvojice muškaraca koji se rukuju na ulici već neko vreme obilazi društvene mreže, a kada se saznalo ko je jedan od njih, čime se bavi i na koji...

Izvor: Blic, 27.Nov.2022, 11:45

Detaljnije >>

Sigurna pobeda Leskovčana

LESKOVAC. U 10. kola rukometne Arkus superlige između „Dubočica 54“ je u SRC „Dubočica“ bila bolja od „Topličanina“ iz Prokuplja. Domaći su slavili rezultatom 31:23 (18:12) u utakmici koja nije imala nikakvu rezultatsku neizvesnost., jer su Leskovčani od samog početka bili u vođstvu koje su tokom utakmice lagano uvećavali. Gosti nijednog trenutka nisu bili dorastao protivnik, pogotovu što je na golu „Dubočice 54“ bio raspoloženi Kocić, koji je odbranio...

Izvor: JUGpress.com, 27.Nov.2022

Detaljnije >>

Dubočica rutinski do pobede u derbiju juga

Dubočica rutinski do pobede u derbiju juga

Rukometaši Dubočice nisu dozvolili iznenađenje u 10. kolu Arkus Supelige pošto su u leskovačkoj Hali sporotva bez većih problema rezultatom 31:23 (18:12) savaladali prokupački Topličanin. ”Vukovi” su nakon trijumfa u derbiju juga stigli do 8 osvojenih bodova, dok je tim iz Prokuplja ostao u donjem delu tabele sa svega dve pobede.. Od starta utakmice rukometaši Dubočice su komšijma stavili do znanja da će uspeti da prekinu seriju od tri uzastopna...

Izvor: JužneVesti.com, 27.Nov.2022

Detaljnije >>

Rukometaši Dubočice u derbiju juga dočekuju Topličanin

Rukometaši Dubočice u derbiju juga dočekuju Topličanin

Seriju od tri uzastopna poraza rukometaši Dubočice pokušaće da prekinu u subotu, 26. novembra, od 18 sati, kada će u leksovačkoj Hali sportova u derbiju juga dočekati Topličanain. Ni tim iz Prokuplja nije u boljoj situaciju, pošto u meč 10. kola Arkus lige ulaze posle dva neuspeha i samo 4 osvojena boda.. Dva boda više od Topličanina osvojili su ”Vukovi” koji će pred svojim navijačima, po rečima trenera Siniše Mičića, imati ulogu blagog...

Izvor: JužneVesti.com, 25.Nov.2022, 12:04

Detaljnije >>

Pobedom u sigurnije vode

LESKOVAC. U subotu od 18 časova u SSRC „Dubočica“ biće odigran meč 10. kola rukometne Arkus superlige između „Dubočice 54“ i „Topličanina“ iz Prokuplja, ekipe koja je debitant u ovom rangu takmičenja. Trener Siniša Mićić kaže da to što se gosti trenutno nalaze isped „Dubočice 54“ na tabeli ne znači ništa. „Ovo je vrlo važna utakmica za nas i sigurno neće biti lako. Voleo bih da nastavimo sa igrama kao u prošlim kolima, angažovano i borbeno,...

Izvor: JUGpress.com, 24.Nov.2022, 19:16

Detaljnije >>

Za zimsko održavanje puteva u Prokuplju 15 miliona, posao dobila i beogradska “Demetra RB”

Za zimsko održavanje puteva u Prokuplju 15 miliona, posao dobila i beogradska “Demetra RB”

Za čišćenje snega na teritoriji Prokuplja tokom predstojeće zime iz gradskog budžeta izdvojeno je 15 miliona dinara, a posao je dobilo 5 firmi iz Prokuplja i Blaca, kao i beogradska "Demetra RB" koja je pre nekoliko meseci kao koncesionar preuzela deo poslova sada već bivšeg JKP Hammeum. Posao čišćenja državnih puteva na teritoriji Prokuplja, ali i čitavog Topličkog okruga u nadležnosti je niškog Preduzeća za puteve.. Ovogodišnje zimsko čišćenje puteva od snega...

Izvor: JužneVesti.com, 23.Nov.2022, 12:33

Detaljnije >>

U Prokuplju počela akcija  Humanitarna korpa  kompanije Lidl i Crvenog krsta za socijalno ugrožene

U Prokuplju počela akcija Humanitarna korpa kompanije "Lidl" i Crvenog krsta za socijalno ugrožene

Crveni krst Srbije i kompanija „Lidl“ organizuju humanitarnu akciju pod sloganom „Mala dela su velika stvar – donirajte u „Lidlu“.. -Tokom akcije pod nazivom „Humanitarna korpa“ prikupljaće se prehrambeni proizvodi i namirnice koji će biti podeljeni socijalno najugroženijim stanovnicima Prokuplja, rekao je sekretar prokupačkog Crvenog krsta Dragan Subotić. Kako je objasnio u prodavnici „Lidl“ u Prokuplju na označenim mestima, mogu da kupe...

Izvor: JuznaSrbija.info, 22.Nov.2022, 15:44

Detaljnije >>