Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: JuznaSrbija.info, 26.Feb.2021, 11:53

Prokupčani šipkama prebili muškarca u auto-perionici u Nišu

Prokupčani šipkama prebili muškarca u auto-perionici u Nišu

Pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova u Nišu uhapsili su Z. M. (1982) i S. K. (1996) iz Prokuplja zbog postojanja osnova sumnje da su izvršili krivično delo teška telesna povreda.. Sumnja se da su oni, 21. januara ove godine, sa još jednom osobom za kojom policija...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 25.Feb.2021, 19:59

Prokupčani šipkama pre mesec dana tukli sugrađanina u auto-perionici u Nišu

Prokupčani šipkama pre mesec dana tukli sugrađanina u auto-perionici u Nišu

Dva muškarca iz Prokuplja su uhapšena, a za još jednom osobom se traga, kažu u niškoj policiji, zbog sumnje da su pre nešto više od mesec dana u jednoj auto-perionici u Nišu šipkama tukli sugrađanina i naneli mu teške telesne povrede. U policiji kažu da su uhapšeni 39-godišnji Z. M. i 25-godišnji S. K. iz Prokuplja, a osumnjičeni...

Detaljnije >>

Izvor: Blic, 25.Feb.2021

Uhapšeni nasilnici koji su ŠIPKAMA PRETUKLI čoveka u auto-perionici u Nišu

Pripadnici niške Kriminalističke policije uhapsili su Z. M. (39) i S. K. (25) iz Prokuplja zbog sumnje da su 21. januara ove godine, sa još...

Detaljnije >>

Izvor: B92, 25.Feb.2021

Uhapšen, sumnja se da je učinio više krivičnih dela

Uhapšen, sumnja se da je učinio više krivičnih dela

Policija je u Raški i Prokuplju, rasvetlila dve krađe na području Jošaničke Banje i uhapsili D. K. (44) iz Prokuplja zbog sumnje da je izvršio krivična dela.. Za ista krivična dela osumnjičen je 43-godišnji muškarac iz Prokuplja, protiv kojeg će po nalogu tužilaštva policija podneti krivičnu prijavu, saopštila je Policijska uprava Kraljevo. Osumnjičeni se terete da su, u noći između 14. i 15. februara ove godine, provalili u dve prodavnice u Jošaničkoj...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 25.Feb.2021

"Lidl" gradi objekat u Prokuplju, rok za završetak radova 18 meseci

Lidl gradi objekat u Prokuplju, rok za završetak radova 18 meseci

Nakon što je na licitaciji nemački lanac supermarketa kupio 1,39 hektara zemljišta u Prokuplju za 87.481.000 dinara, danas je i zvanično potpisan ugovor o kupovini. Objekat će se graditi na ulazu u Prokuplje iz pravca Niša u blizini Poljoprivredne škole, a rok za završetak radova je 18 meseci.. Kako je rečeno, potpisivanje ovog ugovora je od velikog značaja za Grad Prokuplje i Toplicu jer se očekuje da će ova kompanije ponuditi širok asortiman brendiranih proizvoda po...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 25.Feb.2021

Prokupački Dom kulture raspisao Đurđevdanski književni konkurs

Prokupački Dom kulture raspisao Đurđevdanski književni konkurs

Zainteresovani mladi književnici koji pošalju ciklus pesama, 5 priča ili 20 aforizama mogu učestvoati na tradicionalnom, 21. po redu Đurđevdanskom književnom konkursu koji su raspisali Književno društvo "Rade Drainac" i Književna omladina Prokuplje. Radovi učesnika mogu se poslati do 23. aprila.. Organizatori naglašavaju i da radovi moraju biti otkucati ćiriličnim pismom, a šalju se na mejl adresu [email protected]. U Domu kulture naglašavaju da...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 24.Feb.2021, 16:42

Mladi poljoprivrednici iz Toplice su budućnost Srbije

Mladi poljoprivrednici iz Toplice su budućnost Srbije

U Prokuplju se skoro 40 odsto stanovništva aktivno bavi poljoprivrednom proizvodnjom. Najveći deo ove proizvodnje odnosi se na voćarsku proizvodnju tj. oblačinsku višnju i šljivu stenlej. Da bi celokupna poljoprivredna proizvodnja bila rentabilna i isplatljiva neophodne su i određene organizacione i tehnološke promene.. -Da bi iskoristili mnoge pogodnosti od strane Ministarstva poljoprivrede i  podsticaje koje daje lokalna samouprava mladi poljoprivrednici, starosti...

Detaljnije >>