Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: JužneVesti.com, 22.Feb.2020, 15:27

Izboden muškarac u Prokuplju, van životne opasnosti

Izboden muškarac u Prokuplju, van životne opasnosti

Mladić iz Prokuplja koji je tokom jučerašnjeg dana u sukobu sa još jednim Prokupčaninom izboden nožem, nalazi se van životne opasnosti i zbrinut je na Odeljenje hirurgije prokupačke bolnice.

Detaljnije >>


Izvor: Kurir, 21.Feb.2020, 19:26

HOROR U PROKUPLJU: Nožem izbo mladića, posvažali se zbog žene!

HOROR U PROKUPLJU: Nožem izbo mladića, posvažali se zbog žene!

PROKUPLJE – U Prokuplju je M.L. (27) nožem izbo Đ.M.. Sukob je krenuo na ulici, gde je prema rečima očevidaca Đ. M. naneo ubod nožem M.L. Prethodno su se raspravljali i gurali.

Detaljnije >>

Izvor: Beta, 21.Feb.2020

U Prokuplju pojeftinilo drvo za ogrev, kupuju i za sledeću zimu

Cena ogrevnog drveta u Prokuplju je danas opala sa 5.000 dinara na 4.000 dinara za kubni metar.Po rečima prodavaca, cena hrastovog i bukovog ogrevnog drveta je niža...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 21.Feb.2020

Peticija protiv MHE u Prokuplju pod istragom, potpisnici pozivani u policiju

Peticija protiv MHE u Prokuplju pod istragom, potpisnici pozivani u policiju

Prokupačka policija je po nalogu Osnovnog tužilaštva potpisnike peticije za zabranu gradnje mini-hidroelektrana na teritoriji Prokuplja juče pozivala na razgovor i proveravala verodostojnost njihovih potpisa. Peticiju je potpisalo 2.178 građana.. U Tužilaštvu su potvrdili da je proveru, pod sumnjom da su pojedini potpisi falsifikovani, dopisom tražila Gradska uprava Prokuplja. Nama je od strane Grada Prokuplja dostavljena peticija sa svim potpisima i dopis da se...

Detaljnije >>

Izvor: Danas, 21.Feb.2020

Prokuplje: Saslušani zbog navoda o falsifikovanju potpisa na peticiji protiv izgadnje MHE

Prokuplje: Saslušani zbog navoda o falsifikovanju potpisa na peticiji protiv izgadnje MHE

Policija je po nalogu Osnovnog javnog tužilaštva u Prokuplju saslušala više osoba iz tog mesta zbog sumnje...

Detaljnije >>

Izvor: NTV.rs, 21.Feb.2020

VINČANSKA ŽENA – MIT, BOGINJA, MAJKA

VINČANSKA ŽENA – MIT, BOGINJA, MAJKA

Izložba neolitskih figurina koje ilustruju život u neolitu, hranu koja se jela, odeću koja se nosila i još mnogo toga. Sve ovo, nišlije i ljubitelji umetnosti uopšte, moći će da od 21. Februara pa do kraja marta vide u Galeriji Sinagoga. Predmeti su preuzeti kako iz Niškog tako i iz Narodnog muzeja Toplice iz Prokuplja, muzeja iz Aleksandrovca župskog gde je jedna monumentalna figurina pronadjena prošle godine, kao i iz zbirke Aleksinačkog centra za kulturu. Kako je izgledao svakodnevni...

Detaljnije >>

Izvor: OkRadio.rs, 20.Feb.2020, 13:19

Vranju NEDOSTAJU POROTNICI

Vranju NEDOSTAJU POROTNICI

Višim sudovima u Vranju, Jagodini, Leskovcu, Negotinu, Novom Pazaru, Pančevu, Prokuplju, Smederevu, Sremskoj Mitrovici, Užicu, Čačku i Šapcu nedostaje ukupno 62 porotnika, a u četiri privredna suda devet. U 25 osnovnih sudova ostalo je nepopunjeno 147 porotničkih mesta, od čega je najveći broj u Kruševcu, čak 24,...

Detaljnije >>