Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: N1 televizija, 22.Sep.2017, 14:45

Učenje istorije kroz društvenu igru "Bitka na Drini"

Učenje istorije kroz društvenu igru Bitka na Drini

Predstavnici Udruženja ratnih vojnih invalida Prokuplja i Saveza boračkih organizacija Srbije "Sabor" u Prokuplju su direktorima osnovnih i srednjih škola predstavili nove društvene igre za đake "Bitka na Drini" i "Proboj solunskog fronta".. "Smatramo da u školi nisu u dovoljnoj meri i adekvatno obrađeni značajni istorijski događaji iz oslobodilačkih ratova Srbije, kao što su 'Bitka na Drini' i 'Proboj...

Detaljnije >>


Izvor: JužneVesti.com, 21.Sep.2017, 16:29

Fotografije starog Prokuplja u gradskom muzeju

Fotografije starog Prokuplja u gradskom muzeju

Ljubitelji istorije Prokuplja mogu da vide šezdesetak starih fotografija ovog gradića koje je pribavio i arhivirao jedan od najboljih prokupačkih novinara Slobodan Nestorović. Izložba će biti otvorena mesec dana u Narodnom muzeju Toplice.. Jedna od fotografija Slobodana Nestorovića; foto: LJ. M.Fotografije i arhivsku građu Nestorović je, kažu organizatori, prikupljao obilazeći posle Drugog svetskog rata razne istorijske arhive širom Srbije. Zanimali su ga počeci nastanka...

Detaljnije >>

Izvor: RadioCity.rs, 21.Sep.2017

Jug Srbije peva sa Lenom za bebe

Tim povodom u City radiju je gostovala Ivana Pavlović, predsednica Rotarakt kluba Niš Centar, koji je inače i organizator ove humanitarne akcije zajedno sa rotari klubovima iz Leskovca, Vranja, Prokuplja i Pirota. "Niški klinički centar osim Niša pokriva i sve gradove koji ka njemu gravitiraju. Kada nastane potreba, a statistika pokazuje da se na 100 rođenih beba desi da 2 imaju potrebu za transportnim inkubatorom i prevozom do Beograda, dešava se dakle, da nastaje problem jer onda treba...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 21.Sep.2017

Šikman potpisao ugovor, pa prevario Prokupčane i odustao

Šikman potpisao ugovor, pa prevario Prokupčane i odustao

Dragoljub Šikman, najavljeno veliko pojačanje košarkaškog kluba Prokuplje, izneverio je prokupačku košarkašku javnost.. Kako piše Blic, nastavlja se hod po mukama KK Prokuplje, ambicioznog srpskoligaša čiji je cilj ulazak u KLS. Tim je napravljen bez vetra u leđa lokalne samouprave i sada se susreo sa nesvakidašnjim problemom. Naime, Dragoljub Šikman, koji je projektovan kao najveće pojačanje ekipe trenera Bobana Petrovića, iako je potpisao pristupnicu,...

Detaljnije >>

Izvor: Aleksinac.net, 21.Sep.2017

Prokupčani besni: Šikman potpisao ugovor, pa odustao

Prokupčani besni: Šikman potpisao ugovor, pa odustao

Dragoljub Šikman, najavljeno veliko pojačanje košarkaškog kluba Prokuplje, izneverio je prokupačku košarkašku javnost.. Kako piše Blic, nastavlja se hod po mukama KK Prokuplje, ambicioznog srpskoligaša čiji je cilj ulazak u KLS. Tim je napravljen bez vetra u leđa lokalne samouprave i sada se susreo sa nesvakidašnjim problemom. Naime, Dragoljub Šikman, koji je projektovan kao najveće pojačanje ekipe trenera Bobana Petrovića, iako je potpisao pristupnicu,...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 21.Sep.2017

Lena Kovačević peva za pomoć bebama sa juga Srbije

Lena Kovačević peva za pomoć bebama sa juga Srbije

Kako bi pomogli svim bebama iz regiona, Rotarakt klub “Niš Centar” u saradnji sa rotari klubovi sa juga Srbije iz Niša, Pirota, Vranja, Leskovca i Prokuplja, organizuje akciju prikupljanja novca za kupovinu transportnog inkubatora Kliničkom centru u Nišu. U okviru akcije Lena Kovačević održaće koncert u sali Doma Vojske 22. septembra, sa početkom u 20 sati.. Na jugu Srbije, u Kliničkom centru u Nišu, postoji samo jedan mobilni inkubator. Da bi se bebe prevezle...

Detaljnije >>

Izvor: Kurir, 21.Sep.2017

SAOBRAĆAJNE NESREĆE U PROKUPLJU: Tri deteta povređena za samo sat vremena

SAOBRAĆAJNE NESREĆE U PROKUPLJU: Tri deteta povređena za samo sat vremena

PROKUPLJE - Za sat vremena tri deteta su povređena u dve saobraćajne nezgode u Prokuplju.

Detaljnije >>