Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: BKTV News, 23.Jan.2018, 00:02

Vučić izneo alarmantne podatke: Prazni nam se zemlja, godišnje izgubimo ceo jedan Vršac ili Prokuplje!

Vučić izneo alarmantne podatke: Prazni nam se zemlja, godišnje izgubimo ceo jedan Vršac ili Prokuplje!

Nama se prazni i centralna Srbija i Vojvodina, istina, odlaze ljudi manje nego iz Bugarske, Rumunije ili BiH, ali odlaze a mi imamo još veći problem, kaže predsednik Aleksandar Vučić i dodaje - ako ne budemo imali svest o naciji državi izgubićemo sve.. "Godišnje izgubimo ceo jedan Vršac ili Prokuplje, oko 35.000 ljudi, i ako to ne resimo kako su učinili Rusi, Makedonci, Danci...a oni su to uspeli zbog samosvesti i discipline protestantskog stanovništva", primetio je.

Detaljnije >>


Izvor: Mondo, 22.Jan.2018, 13:00

Čija je torba puna droge u autobusu iz Vranja?

Čija je torba puna droge u autobusu iz Vranja?

Carinici su na prelazu Merdare u autobusu, koji je dolazio iz pravca Kosova otkrili dva kilograma marihuane u "ničijoj" torbi.. Foto: Promo/Uprava carine.   Pre toga u Vranju policija je zaplenila sedam kilograma i 740 grama marihuane i uhapsili I.M. (1989) iz okoline Bujanovca.. A u busu u Prokuplju: Droga u grudnjaku.... Policija je u zadnjem delu vozila marke "volvo" subotičkih registarskih oznaka, kojim je upravljao osumnjičeni...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 20.Jan.2018, 14:31

Bogojavljensko plivanje za Časni krst širom juga Srbije

Bogojavljensko plivanje za Časni krst širom juga Srbije

Prokupčanka Ivana Roganović pobednik je Bogojavljenskog plivanja za Časni krst u Prokuplju. Plivanje su povodom velikog hrišćanskog praznika Bogojavljenja, pod pokroviteljstvom Opštine Prokuplje, tradicionalno organizovali Crkva Sveti Prokopije i Udruženje“ Bog se javi“.. Po sunčanom, ali hladnom vremenu, uz veliki broj posetilaca za Časni krst na jezeru Rastovnica plivalo je 30 plivača, među kojima je po prvi put bila i jedna žena. -Bogojavljenje...

Detaljnije >>

Izvor: B92, 19.Jan.2018, 19:17

Prokuplje: Bolnica liči na prihvatilište

Prokuplje: Bolnica liči na prihvatilište

U Opštoj bolnici "Dr Aleksa Savić“ često borave i građani ne samo prokupačke opštine već i ostalih, koji su socijalni slučajevi, piše prokupljenadlanu.rs.. Bukvalno svakog dana je barem po par tih lica, a centri za socijalni rad koji treba da ih preuzmu, odlažu. “Početkom novembra, tačnije 2. novembra zbog psihoze primljena je S.J. sa područja Leskovca. Hospitalizovana je na Odeljenje psihijatrije. Odmah smo poslali obaveštenje leskovačkom Centru za...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 19.Jan.2018

Majka dvoje dece najbrža do Časnog krsta u Prokuplju

Majka dvoje dece najbrža do Časnog krsta u Prokuplju

Na Rastovničkom jezeru kod Prokuplja u tradicionalnom plivanju za Bogojavljenski krst koje 5. godinu za redom organizuje...

Detaljnije >>

Izvor: JuznaSrbija.info, 19.Jan.2018

Savetodavci u službi poljoprivrednika

Savetodavci u službi poljoprivrednika

Tokom prošle godine savetodavci u Poljoprivredno stručnoj službi Prokuplje (PSS ) obišli su blizu 800 poljoprivrednih gazdinstava u sve četiri opštine Topličkog okruga. Najveći broj, skoro 70 odsto, oni su poljoprivrednicima dolazili na kućni prag.. -Tokom prošle godine nastojali smo da što više sa registrovanim gazdinstvima radimo na njihovim njivama i voćnjacima. I pored manjeg broja zaposlenih u odnosu na 2016.godinu, smatram da smo tokom 2017.godine  ispunili...

Detaljnije >>

Izvor: B92, 18.Jan.2018, 10:53

Zanatlije popravljaju, ali u EU

Zanatlije popravljaju, ali u EU

U Poljoprivrednoj školi "Radoš Jovanović Selja" u Prokuplju obučavaju se đaci za pravljenje bureka jer je taj zanat izuzetno tražen. Direktor te škole Nebojša Bjelić...

Detaljnije >>