Prokuplje
Prokuplje

Prokuplje je administrativni, privredni i kulturni centar istoimene opštine i Topličkog okruga.
Nalazi se u južnoj Srbiji, gde je srednji tok reke Toplice na nadmorskoj visini od 255m. Po poslednjem popisu koji datira iz 2002. godine broj stanovnika u opštini Prokuplje je bio 48.501 a Prokuplje je imalo 27.673 stanovnika. Od Prokuplja su izmešteni i nalaze se bliski gradovi Niš, Kuršumlija, Leskovac, i Kruševac. U dolini Toplice vlada umereno kontinentalna klima, sa toplim letima i umereno hladnim zimama na okolnim planinama.

Toplički kraj je jedan od najsuvljih u Srbiji a mali broj oblačnih dana, suv vazduh i toplota su prednost ovog kraja. Toplička kotlina je okružena divnim planinama: Jastrebac, Radan, Kopaonik, Vidojevica, i Pasjača, a Prokuplje brdima: Hisar, Borovnjak, Sokolica, Guba, i Računkovo brdo.
Brojni potoci, reke, i rečice ulepšavaju kraj, a veliki broj mineralnih i termominerlanih izvora poznati su u ovom kraju. Tragovi najranijih naselja nalaze se na neolitskim lokalitetima: Mačina kod Žitnog Potoka, Kavolak, selo Donja Trnava, i naselje na južnim padinama Jastrebca u selu Donja Bresnica iz perioda neolita. Vinčanski period naseljavanja očuvan je na lokalitetu Pločnik, 22 kilometara od Prokuplja sa desne strane auto puta prema Kuršumliji.

Ova pretežno zemljoradnička naselja zamenjuju nomadska plemena Dardanaca, i plemena Kelta sa severa Evrope. Tragovi keltske keramike nađeni kod Latinske crkve su ukazali na pravac kretanja ovih plemena na putu prema Grčkoj. Pobedom Rimljana nad Dardanima 75-73 pne ovi delovi Srbije ulaze u sastav Rimske provincije Mezije, a period od 1 do 5 veka nove ere je period snažne urbanizacije i romanizacije krajeva oko Toplice.

Jedan krak rimskog puta koji je povezao centralni Balkan sa jadranskim morem je prolazio kroz Niš, a stanica i vojni logor na tom putu, na Pojtingerovoj mapi je ucrtan pod nazivom Hameo, što je prvobitni naziv za današnji grad Prokuplje, tako da je 1 vek nove ere period kada je naselje i nastalo. Podelom Rimskog carstva sva naselja u Toplici pripadaju istočnom carstvu.

Dolaskom Južnih Slovena u naše krajeve u sedmom veku, nestaje ime Komplos i gube se podaci, a naselje se zaboravlja. Kako stari rimski put gubi na značaju tako i stanica na tom putu gubi nekadašnju važnost. Prvi pisani dokument u kome se Prokuplje javlja pod tim imenom jeste Povelja knjeginje Milice iz 1395. godine, kojom je crkva svetog Prokopija i veliko imanje zaveštano manastiru Svetog Pantelejmona u Svetoj Gori. Taj naziv za mesto je počeo da se koristi u narodu posle prenosa moštiju Sv. Prokopija iz episkopske crkve u Nišu 1386. godine. U ranom srednjem veku, tokom Nemanjine vladavine, Prokuplje se i ne pominje. Nešto veći značaj dobija za vreme vladavine kneza Lazara, pred velikom opasnošću od turskog nadiranja dolinom Toplice, kada je utvrđenje na Hisaru obnavljeno i dograđeno. Kada su Turci 1386. godine zauzeli Niš i krenuli da osvoje Toplicu kod Pločnika su doživeli veliki poraz, a Prokuplje je palo pod tursku vlast tek 1454. godine.

Procvat naselje beleži u 16 i 17 veku za vreme razvijene trgovine sa Dubrovnikom kada kada je imalo status grada kakav su imali Kruševac i Leskovac. Prokuplje je oslobođeno turske vladavine 19.12.1877. godine, a cela Toplica januara 1878. godine. Obnova Prokuplja je dugo trajala da bi već u ratovima 1912-1918 kao i u drugom svetskom ratu stanovništvo i grad ponovo doživeo stradanje.

Posle drugog svetskog rata od zanatskog i dobrog trgovačkog grada, Prokuplje postaje srednje razvijen industrijski grad. U drugom svetskom ratu Toplica je imala ogromne ljudske žrtve i veliku štetu.
Posle drugog svetskog rata dolazi do veće obnove grada, od mesta gde su dominirali poljoprivreda, trgovina i zanatstvo, Prokuplje je svakim danom postajalo industrijski grad. Industrijski grad je počeo da se razvija 60 ih godina i kao veća posledica toga je nastalo napuštanje sela i zapostavljanje poljoprivrede i imanja.

U toku nato agresije Prokuplje je među prvima bombardovano kao i kasarne 24. marta 1999. godine. U dvadeset prvom veku Prokuplje ulazi kao sedište Topličkog okruga. Na mestu gde ogranci Jastrepca sa severa i Radana sa juga zatvaraju prostranu dolinu reke Toplice, uzdiže se breg baš kao onaj iz veličanstvenih bajki. Od Turaka mu je ostao naziv Hisar, a danas je ovo mesto najomiljenije šetalište Prokupčana. Kroz gusto zelenilo bagrema i lipa, vode divne staze oko celog brda, a glavnom se može i na vrh vozilom. Gore se nalaze restorani sa terasama, sa koje se pruža prelepa panorama grada.

Okolina Prokuplja je poznata po nedavno podignutoj opservatoriji na Vidovači, gde kako tvrde naučnici ima najviše vedrih dana na Balkanu. Još su poznatije banje: Lukovska, Prolom, Kuršumlijska koje su se nanizale na padinama Kopaonika i Radana. A na jednom od visova Radana nalazi se svetski poznata Đavolja Varoš i to neobične uklesane figure koje je priroda erozijom stvorila od kamena i zemlje, međutim postoje i mitološke priče vezane za ovo mesto.

U poslednje vreme ovde boravi tokom godine i do 70.000 turista, od kojih je sve više onih iz evropskih zemalja.


Stranica: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Izvor: JužneVesti.com, 08.Dec.2021, 14:29

Zbog radova na sistemu u Prokuplju, u četvrtak i petak oglašavaće se sirene za uzbunu

Zbog radova na sistemu u Prokuplju, u četvrtak i petak oglašavaće se sirene za uzbunu

U četvrtak i petak, 9. i 10. decembra zbog radova na sistemu za javno uzbunjivanje na teritoriji Prokuplja, od 11 do 15 sati biće pojedinačno aktivirane...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 08.Dec.2021

Planirani budžet Prokuplja prvi put preko 2 milijarde, najveći deo za investicije i plate

Planirani budžet Prokuplja prvi put preko 2 milijarde, najveći deo za investicije i plate

Gradonačelnik Milan Aranđelović kaže da će projektovani budžet, ukoliko ga odbornici usvoje na narednoj Skupštini, iznositi 2 milijarde i 130 miliona dinara, a da će veliki deo novca od preko 300 miliona biti usmeren na kapitalne investicije...

Detaljnije >>

Izvor: Megafon.co, 07.Dec.2021, 18:11

Filmom o Romkinji i Srbinu završene radionice u Prokuplju

Filmom o Romkinji i Srbinu završene radionice u Prokuplju

Udruženje Film klub Prokuplje odlučilo je da pokrene radionice Prikaži svoje – upoznaj tuđe. Reč je o filmskim radionicama koje okupljaju mlade koji kroz edukaciju o filmu, glumi i likovnoj umetnosti razbijaju predrasude prema pripadnicima drugih nacionalnosti. Na kraju je nastao i kraći film čija je tema bila život u romskoj i srpskoj zajednici. Film je ljubavna priča o Romkinji i Srbinu. Tokom leta u Prokuplju 60 polaznika romske i srpske nacionalnosti pohađalo je likovne,...

Detaljnije >>

Izvor: Megafon.co, 07.Dec.2021

Heroine iz logora – Milica Šuvaković

Heroine iz logora – Milica Šuvaković

Možemo li danas uopšte da zamislimo život kakav je imala Milica Šuvaković Maša? Mlada partizanka borila se protiv okupatora, trudna je zarobljena i odvedena u logor, porodila se, provela kratko vreme sa sinom u logorskoj ćeliji i ubrzo streljana. Imala je tek 30 godina.  „Rođena je 1912. godine u Pakracu, studirala filozofiju u Beogradu. Tu se spojila sa komunističkom omladinom i zbog toga je već pre rata imala probleme. Početkom rata kada su je ustaše pronašle i kada je...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 06.Dec.2021, 19:04

Pred protest upozorenja policije, nakon protesta bez krivičnih prijava na jugu

Pred protest upozorenja policije, nakon protesta bez krivičnih prijava na jugu

Krivičnih prijava protiv učesnika protesta u subotu nije bilo, navode iz tužilaštva u Nišu i Prokuplju, kao i iz vranjske policije, iako su policajci na jugu neposredno pre skupa obilazili neke aktiviste i novinare i upozoravali ih da se ne pojave jer bi mogli krivično da odgovaraju.. Neki od građana kojima su policajci rano ujutru na dan protesta kucali na vrata tvrde da su ih usmeno upozoravali da ne idu na skup i da nisu imali nikakve naloge. Osim...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 06.Dec.2021

Figure iz Pločnika kod Prokuplja na digitalnoj mapi Srbije

Figure iz Pločnika kod Prokuplja na digitalnoj mapi Srbije

Oko 80 figurina koje su u prethodnom periodu pronađene na arheološkom lokalitetu Pločnik kod Prokuplja, naći će se u 3D formatu na digitalnoj mapi Srbije. Projekat "Lica Pločnika, digitalna biografija antropomorfnih i zoomorfnih figurina sa lokaliteta Pločnik" finansira nadležno Ministarstvo kulture i informisanja sa 600.000 dinara, a realizuje Narodni muzej Toplice u Prokuplju.. Najveći deo arhološkog materijala otkriven je tokom iskopavanja od 1996. do 2013. godine, a...

Detaljnije >>

Izvor: JužneVesti.com, 05.Dec.2021, 18:52

Povređen mladić u tuči u kafiću u Prokuplju

Povređen mladić u tuči u kafiću u Prokuplju

28-godišnji M. M. je zadobio povrede glave u tuči u prokupačkom kafiću, koja se dogodila u subotu pre ponoći, pa je prebačen u Bolnicu u tom gradu.. Kako navode, mladić je primljen u bolnicu u subotu oko 23:10, a sada se nalazi u svesnom stanju i otpušten je na kućno lečenje. Povrede je zadobio u kafiću...

Detaljnije >>