Izvor: Radio 021, 06.Mar.2016, 23:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Za treće dete od države novac do punoletstva
Mere za podsticanje rađanja, posebno ideja o novčanom stimulisanju rađanja troje dece, našle su se među predlozima tokom javne rasprave o Prednacrtu Građanskog zakonika i izazvale najveće interesovanje.
Država bi već od leta mogla da materijalno podstiče rađanje, tako što će davati naknadu do punoletstva - iz budžeta, ali i iz privatnih donacija
Prema rečima sekretara Komisije za izradu GZ Ratomira Slijepčevića, opravdano se može očekivati da >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio 021 << će nova vlada, sredinom ove godine, formirati demografski fond i tako realizovati svoju ustavnu obavezu o podsticanju rađanja.
Slijepčević objašnjava da je demografski deficit od oko 30.000 ljudi godišnje zabrinjavajući i najaktuelniji problem u Srbiji. - To je pitanje: biti ili ne biti. Budućnost Srbije je ozbiljno ugrožena. Za dva veka, ukoliko se ne prekine i ne preokrene trend kontinuiranog demografskog deficita, Srbija će bukvalno ostati bez stanovništva, jer se već duže vreme smanjuje broj stanovnika za veličinu jednog prosečnog grada. Zato se kao imperativ postavlja ostvarivanje obaveze pozitivnog demografskog razvoja putem "poželjnog" nataliteta.
Optimalni natalitet se dobija rađanjem troje ili više dece, gde je rađanje troje dece društveno poželjan natalitet. Sada u Srbiji ima oko 100.000 majki s troje dece, što je zanemarljiv procenat u odnosu na ukupan broj žena. Međutim, samo približno polovina njih imala bi pravo na naknadu, jer imaju maloletno treće dete. To pravo bi se gasilo s njegovim punoletstvom.
Ideju da uvede demografski fond Komisija za izradu GZ je prvi put objavila 2011. godine, kada su predložene dve varijante umesto osnovnog rešenja. Prema prvoj, "pogodnosti kojima se podstiče rađanje dece uređuje se posebnim propisima", a prema drugoj, "majka koja rodi troje dece ima pravo na demografsku naknadu do punoletstva trećeg deteta, u iznosu koji za svaku godinu utvrđuje Ministarstvo finansija".
Takva odredba nije sadržana u važećem Porodičnom zakonu iz 2005, ali je u članu 5 propisano da "majka i dete uživaju posebnu zaštitu države". - Bilo je neophodno da se zakonski razradi ustavna norma prema kojoj je propisano da "Republika Srbija podstiče roditelje da se odluče na rađanje dece i pomaže im u tome". Srbija je u proteklom veku doživela veliki gubitak svog dragocenog demografskog potencijala - kaže Slijepčević.
U želji da realizuje navedenu ustavnu intenciju, Komisija za izradu GZ je u Prednacrtu, objavljenom u maju prošle godine, predložila da majka i dete uživaju posebnu zaštitu države, ali i da su "država i lokalna samouprava dužne da finansijskim, poreskim, radnopravnim, stambenim, ekonomskim, socijalnim i drugim merama i aktivnostima podstiču rađanje dece", kao i da se "posebnim propisima uređuje podsticanje rađanja dece, naročito formiranjem (demografskog) fonda za stimulisanje poželjnog nataliteta, u skladu s mogućnostima budžeta Republike".
Odlukom Vlade formirao bi se fond koji bi se alimentirao, ne samo iz budžeta (planiranjem godišnjeg iznosa), već i iz individualnih i kolektivnih donacija (iz zemlje i dijaspore), iz prihoda fondacija, zadužbina i dobrovoljnih prihoda - plemenitih dobročinitelja. Iz tih prihoda bi se isplaćivala svakog meseca demografska naknada u slučaju rođenja trećeg deteta do njegovog punoletstva, bez obzira na to da li je majka zaposlena ili ne, pod uslovom da je srpski državljanin s prebivalištem u Srbiji. Ostvareno pravo na demografsku naknadu bi u suštini istovremeno predstavljalo prihod i za majke koje imaju i više od troje dece, ali samo do punoletstva trećeg deteta.
Uz ovo, kako kaže Slijepčević, idealno bi bilo da se prepolovi broj od oko 30.000 abortusa godišnje.
Autor: Novosti
