Izvor: RTS, 21.Sep.2010, 09:02 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (21.9.2010)
Rođenje srpskog političara Svetozara Markovića i osnivanje muzičke škole "Mokranjac" obeležili današnji dan kroz istoriju.
Na današnji dan 1846. godine rođen je srpski političar, politički mislilac i pisac Svetozar Marković, osnivač socijalističkog pokreta u Srbiji i prvi teoretičar realizma u srpskoj literaturi. Po povratku sa studija u Švajcarskoj i Rusiji, gde je upoznao Karla Marksa, Nikolaja Černiševskog, Dmitrija Pisareva, pokrenuo je 1871. prvi socijalistički >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << list na Balkanu "Radenik". Bio je pod uticajem ruskog "narodnjaštva". Ubrzo je proteran iz Srbije i godinu dana je živeo u Novom Sadu. Po povratku je 1873. i 1874. pokrenuo listove "Javnost" i "Glas Javnosti", a 1875. "Oslobođenje". Zbog navodne štamparske krivice odležao je devet meseci u požarevačkom zatvoru, odakle je izašao teško bolestan. Člancima "Realni pravac u nauci i životu", "Pevanje i mišljenje" i "Realnost" snažno je uticao na srpsku književnost krajem 19. veka. Političke ideje razradio je u delu "Srbija na istoku", najznačajnijem i najoriginalnijem spisu.
Muzička škola "Mokranjac", najstarija muzičko-pedagoška institucija u Srbiji koja postoji u kontinuitetu do danas osnovana je 1899. godine. Prvobitni naziv bio je Srpska muzička škola, a preimenovana je 1946. Osnivač škole bilo je Beogradsko pevačko društvo. Prilikom osnivanja za članove Saveta Škole izabrani su Stevan Mokranjac, Stanislav Binički i Cvetko Manojlović. Osim njih nastavnik je tada bio i Jovan Ružička. Prvi direktor bio je Mokranjac.
1726.- Rođen Jovan Rajić, književnik i istoričar (Sremski Karlovci, 21. 09. 1726 - manastir Kovilj, 22. 12. 1801)
1793.- Rođen Georgije Magarašević, književnik i političar (Adaševci, 21. 09. 1793 - Novi Sad, 18. 01. 1830)
1832.- Umro Valter Skot, škotski književnik (Edinburg, 15. 08. 1771 - Abotsford, 21. 09. 1832)
1842. - Umro Sava Tekelija (Popović), , književnik i dobrotvor, predsednik Matice srpske (Arad, 17. 08. 1761 - Arad, 21. 09. 1842)
1860.- Umro Artur Šopenhauer, nemački filozof (Dancig, 22. 02. 1788 - Frankfurt, 21. 09. 1860)
1866.- Rođen Herbert Džordž Vels, engleski književnik (Bromlej, 21. 09. 1866 - London, 13. 08. 1946)
1904.- Krunisan kralj Petar I Karađorđević
1904.- Rođen Hans Hartung, nemački slikar (Lajpcig, 21. 09. 1904 - Antib, 10. 12. 1989)
1928.- Engleski mikrobiolog Aleksandar Fleming otkrio pencilin
1931.- Rođen Vojislav - Voki Kostić, kompozitor (Beograd, 21. 09. 1931)
1931.- Rođen Jon Janku, rumunski dirigent, gost-dirigent Opere Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu (Veliki Tomloš, 21. 09. 1931 - Temišvar, 01. 09. 2008)
1933.- Počeo Lajpciški proces komunistima u nacističkoj Nemačkoj, optuženim za navodno paljenje Rajhstaga
1934.- Rođen Leonard Koen, kanadski književnik i muzičar (Montreal, 21. 09. 1934)
1936.- Rođen Jurij Luškov, ruski političar, gradonačelnik Moskve (Moskva, 21. 09. 1936)
1947.- Rođen Stiven King, američki književnik (Portland, 21. 09. 1947)
1957.- Osnovan Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Srbije
1957.- Rođen Itan Koen, reditelj (Sent Luis Park, 21. 09. 1957)
1958.- Rođen Milan Mladenović, kompozitor, gitarista i pevač grupe "Ekaterina Velika" (Zagreb, 21. 09. 1958 - Beograd, 05. 11. 1994)
1991.- Pokolj srpskih rezervista na Koranskom mostu
1998.- Umro Dragutin Gostuški, kompozitor i muzikolog (Beograd, 03. 01. 1923 - Beograd, 21. 09. 1998)
2000.- Umro Ognjen Petrović, fudbalski golman (Kruševac, 02. 01. 1948 - Beograd, 21. 09. 2000)
2007.- Umro Petar Stambolić, političar i državnik, predsednik Predsedništva SFRJ, predsednik Skupštine i premijer SFRJ, narodni heroj (Brezova,12. 05. 1912 - Beograd, 21. 09. 2007)
