Izvor: Blic, 29.Dec.2008, 11:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Prevodilac Starog zaveta rođen u Podbari
NOVI SAD - Iako će svaki novosadski osnovac bez razmišljanja umeti da kaže ko je Đura Daničić i šta je učinio za srpski jezik, tek poneko od njih će znati da govori o rođenom Novosađaninu, Podbarcu. Ipak, spisi pokazuju da je najbliži saradnik Vuka Karadžića, čovek čije radove filolozi i danas cene, rođen upravo u Almaškom kraju, u malenoj kući u ulici Zlatne grede i to pod imenom - Đorđe J. Popović.
U kući u Zlatne grede 31, gde je rođen Novosađanin koji >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << će, nakon napuštanja Novog Sada, školovanja u Pešti i Beču, susreta sa Vukom Karadžićem postati Đura Daničić, poznati filolog, sada stoji samo tabla, a kuća je u jako lošem stanju.
- Kao i većina kuća na Podbari, i ova kuća, koja bi mogla biti spomenik kulture zahteva ulaganja i održavanje - kaže istoričar Dalibor Rožić.
U istoj ulici, ponose se Podbarci, na broju 10 stanovao je poznati pisac i slikar akademik Jovan Radonić, na broju 13 urednik Letopisa Matice srpske dr Milan Savić, na broju 21 Svetozar Marković i Laza Kostić, a spisak je zatvorio upravo mladi Đorđe Popović.
Samo nekoliko metara od rodne kuće u Zlatne grede, nalazi se raskrsnica sa Daničićevom ulicom, a upravo u ovom kraju je i škola čiji učenici znaju ko je u stvari Đorđe J. Popović, jer njihova škola nazvana je upravo po čuvenom filologu. Nedaleko, u strogom centru smešten je i najveći ogranak gradske biblioteke koji nosi upravo ime "Đura Daničić".
Đorđe J. Popović rođen je 4. aprila 1825. godine, kao četvrti sin u dobrostojećoj svešteničkoj porodici, u najstarijem delu Novog Sada, gde se i danas nalazi Matica srpska, na Podbari. Tu je živeo, a tu mu je i otac, pravoslavni sveštenik Jovan Popović radio, u sadašnjoj Pašićevoj ulici, u staroj crkvenoj opštini. Za obrazovanje mladog Đorđa Popovića, kažu istoričari, on je najzaslužniji. Insistirao da svi njegovi sinovi dobiju dobro obrazovanje, pa je mladog Đorđa u Novom Sadu upisao u čuvenu Srpsku gimnaziju, sada Gimnaziju "Jovan Jovanović Zmaj", na osnovu čega je i stekao uslov da se kasnije školuje u Budimpešti i Beču. U najstarijoj novosadskoj gimnaziji i danas se, poput legende, priča da je mladi Đura Daničič bio marljiv i pametan učenik.
Za vreme studija u Pažunu, sadašnjoj Bratislavi, zatim i Pešti i Beču, materijalno ga je pomagao knez Mihajlo Obrenović, posle kojih je postao bibliotekar Narodne biblioteke u Beogradu, sekretar Društva srpske slovesnosti i profesor Liceja i Velike škole.
Pod uticajem Vuka Karadžića i Franca Miklošića bavio se slovenskom filologijom kojoj je posvetio život iako je po obrazovanju bio pravnik.
Karadžićeve i sopstvene poglede na jezik Daničić je dosledno objasnio u delu "Rat za sprski jezik i pravopis" i doprineo brzoj pobedi. Ovo delo, kako priča za "Blic" filolog profesor dr Miloš Đorđević, objavio je 1847. godine pod imenom Đura Daničić, i pri tom imenu i prezimenu ostao do kraja života.
- Dela u kojima je obrađivao različite strane srpskog jezika od neprocenjive su vrednosti. "Srpska sintaksa" sa odeljkom o padežima sa i bez predloga zasnovana je na tadašnjoj lokalističkoj teoriji o padežima. "Osnove" klasifikacija nastavaka, "Korijeni", "Istorija oblika" i najzad slavne akcenatske studije koje su obrazovale osnovu za proučavanje slovenskog akcenta - navodi profesor Đorđević.
Daničićevi prevodi s latinskog i crkvenoslovenskog jezika su osnovna literatura za teološke i filološke, istorijske i filozofske studije. S latinskog je na srpski preveo Stari zavet, a njegova izdanja: "Žitije svetog Save" od Teodosija, "Žitije svetog Simeona i svetog Save" od Domentijana, "Život kraljeva i episkopa srpskih", "Nikoljsko jevanđelje" i mnoga druga manja dela nezaobilazna su u proučavanju stare srpske književnosti.
- U započetom delu "Rječnik hrvatskog ili srpskog jezika" Đura Daničić je po ugledu na Vukovu reformu ćiriličnog pisma, predložio reformu latiničnog pisma, u kojoj bi se zamenili digrafi dj, lj, nj. Od njegovih grafema, u upotrebi je ostalo Đ, đ, umesto dotadašnjeg Dj, dj - navodi Đorđević.
Za vreme letnjih ferija 1977. otišao je na odmor u Zagreb da nastavi rad na započetom velikom "Rječniku hrvatskog ili srpskog jezika", gde ga je smrt zatekla. Pet godina kasnije njegovo telo je prebačeno u Beograd i sahranjeno na Markovom groblju kod Tašmajdanskog parka. Izmeštanjem Markovog groblja njegova humka je zaravnjena i nestala.
