Izvor: Blic, 06.Nov.2009, 06:15   (ažurirano 02.Apr.2020.)

Milenine slike su ključevi snova

U okviru jubilarne proslave sto godina od rođenja Milene Pavlović-Barili, pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture u Galeriji Matice srpske u Novom Sadu otvorena je izložba 14 slikarkinih dela iz Muzeja savremene umetnosti u Beogradu. Uz ove slike izložena su i dva Milenina dela odnedavno u fundusu Galerije Matice srpske. Izložba koja nosi naziv „Ključevi snova" traje do 21. novembra, a 23. istog meseca se vraća u Beograd, gde će svečano biti otvorena u Palati „Italija", >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << to jest Italijanskom institutu za kulturu. Autor izložbe je viši kustos Žana Gvozdenović.

- Sticajem srećnih okolnosti, osmišljene koncepcije i kontinuiranog rada, MSU danas čuva ukupno petnaest slika slavne srpske slikarke Milene Pavlović-Barili, među kojima je i „Autoportret", reprodukovan na plakatu - kaže Gvozdenovićeva.

O tome kako je MSU nabavljao Milenina dela, Gvozdenovićeva veli:

- Milenino delo prvo biva zaboravljeno, da bi ga posle skoro deceniju od smrti otkrili najveći i najznačajniji pisci srpske istorije umetnosti modernizma Miodrag B. Protić i Lazar Trifunović - objašnjava Žana Gvozdenović. Tada počinje da se otvara ka javnosti magnetska i magična sfera Mileninog opusa. Otac i majka, potreseni godinama kćerkinom preranom smrću, sjedinjeni u bolu, planiraju memorijalnu galeriju. Milenina majka Danica tokom višegodišnjeg truda u tome uspeva, uz svesrdnu podršku Protića, koji istovremeno radi i na osnivanju Moderne galerije (kasnije Muzej savremene umetnosti) u Beogradu, te i na neophodnim zbirkama. Na taj način su neka od remek-dela namenjenih poklonu pristigla direktno od porodice u muzejsku zbirku.

„Autoportret sa kičicom"

iz 1938. ili 1936. godine

U MSU se danas čuvaju sledeća Milenina dela: „ Autoportret sa kičicom" „Devojka s lampom", „Venera sa lampom", „Portret majke", „Devojka sa velom", „Starica sa leptirom", „Slikarka sa strelcem", „Kompozicija sa maskom", „Mladić sa psom", „Ulica u Parizu", „Cveće", „Iz cirkusa", „Nostalgija", „Hortenzije" i „Portret Japanca". Zašto na izložbi nedostaje slika „Venera s lampom" iz 1936, Gvozdenovićeva objašnjava:

- Izložili smo print iz konzervatorskih i kustoskih razloga. Naime, odlučili smo da nije reprezentativno izlagati delo koje nije moguće adekvatno predstaviti. Konzervacija te slike urađena je delimično, sa segmenata neba i zelenila skinuti su slojevi nečistoće i došlo se do potpuno novih boja. Lampa se pokazala sa svetloljubičastim odsjajima koji se ranije nisu videli, što je delu dalo dozu mističnosti. Istovremeno, uklanjanjem površinskih nečistoća sa drugih delova slike, fleke na inkarnatu su postale upadljivije. Snimci UV lampom otkrili su nam da na slici postoje veliki i grubi namazi raznih lakova koji sigurno nisu Mileninom rukom načinjeni. Pretpostavljamo da su posledica prethodnih konzervatorskih radova i dok ne dobijemo rezultate analize slojeva laka i ne utvrdimo kako da ih skinemo a da se ne ošteti Milenina boja i potez, smatrali smo da sliku ne treba izlagati. Dakle, „Veneru s lampom", koja takođe spada u Milenina dela A kategorije, izložićemo naknadno, uz čitavu priču o njenoj konzervaciji i restauraciji.

Kao razvijena intelektualna ličnost, Milena Pavlović-Barili je u sebi „sjedinila nekoliko različitih kultura, pre svega patrijarhalno-srpsku i poetsko-mediteransku, prihvatila je zračenje španske romantičnosti, nemačke morbidnosti i francuskog racionalizma" (L. Trifunović). Bila je umetnik celim svojim bićem.

Rođena je u Požarevcu 5. novembra 1909. kao jedino dete Danice Pavlović i Bruna Barilija, italijanskog kompozitora, muzičkog kritičara i pesnika. Slikarstvo je studirala u Beogradu i Minhenu. Svoju prvu izložbu priredila je u Beogradu, a zatim slede njene izložbe u Požarevcu, Londonu, Parizu, Rimu, Njujorku i izlaganja na izložbama „Lade". Umire iznenada 6. marta 1945. u Njujorku, usled povrede kičme posle pada sa konja. Urna sa njenim pepelom pohranjena je 1945. na groblju „Festačio" u Rimu.

U Požarevcu, u njenoj rodnoj kući, otvorena je 1962. Spomen-galerija „Milena Pavlović-Barili", u kojoj se čuva oko 800 njenih umetničkih radova. U organizaciji te galerije održavaju se, bijenalno, dve značajne likovne manifestacije jugoslovenskog karaktera: „San i mašta" i „U svetlosti Milene"(juče otvorena).

Izložba i u Rimu

- Obeležavanje Mileninog jubileja nastavlja se 19. decembra u Rimu, gde će Jelica Milojković, muzejski savetnik u Galeriji Milene Pavlović-Barili u Požarevcu, prirediti izložbu iz fundusa ove galerije. Ova izložba će trajati do kraja januara, a održava se u Muzeju „Hendrik Kristijan Andersen" - rekao je za naš list ministar kulture Nebojša Bradić.

Muzej „Hendrik Kristijan Andersen" je ustanova koja, zajedno sa Zbirkom Muzeja „Mancu", Muzejom „Prac" i Muzejom „Bonkompanji Ludovizi", radi u sastavu Nacionalne galerije moderne umetnosti u Rimu. U ovom muzeju su pohranjene skulpture i slike Hendrika Kristijana Andersena, norveškog umetnika, po kojem je i ustanova dobila ime.

Gran pri Bijenala Marini Nakićenović

POŽAREVAC - Svečanom akademijom, prijemom umetnika kod gradonačelnika i uručenjem nagrada pobednicima 12. bijenala u Požarevcu je obeležena 100. godišnjica rođenja čuvene slikarke i pesnikinje Milene Pavlović Barili. Žiri je odlučio da gran pri pripadne slikarki Marini Nakićenović, druga nagrada dodeljena je Milanu Miletiću, a treća Jovanu Sivačkom.

S. M.

Dva nova dela

U fundusu Galerije Matice srpske odnedavno su dva novootkrivena Milenina dela. U septembru 2005. godine Boris Bratovljević iz Njujorka darovao je ovoj galeriji jednu sliku i jedan Milenin crtež. Crtež „Portret žene" po mišljenju darodavca, predstavlja lik njene majke Danice.

Ulje na kojem je portret devojčice Lole jedan je od dva poznata portreta kćerke lekara Tarasa Kolesnikova iz Velikog Gradišta, gde je Milena boravila kod rođaka u leto 1933. Drugi se čuva u Galeriji Milene P. B. u Požarevcu.

Nastavak na Blic...

Politika: Hronika jednog muzeja