Izvor: Luftika.rs, 17.Apr.2016, 01:48 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ko je prozvao Novi Sad „Srpskom Atinom“?
Novi Sad već gotovo dva veka nosi nadimak Srpska Atina. Dobio ga je zahvaljujući tome što je od 18. veka bio kulturni, politički i društvni centar celokupnog srpskog naroda.
Srbija je tada bila pod tuđinskom vlašću, a Novi Sad središte nacionalnog identiteta, razvoja političke i kulturne misli i najveći grad u to doba nastanjen Srbima. Beograd je tek kasnije, pred kraj 19. veka preuzeo primat. Tome u prilog govore podaci da je naš grad već 1820. godine imao preko 20 hiljada stanovnika, >> Pročitaj celu vest na sajtu Luftika.rs << sa dve trećine Srba, a Beograd je taj broj dostigao tek posle 1853. godine.
Prvi podaci o nadimku Srpska Atina su iz druge polovine 19. veka, a laskavim nadimkom upućivano je na sličnost između Novog Sada i kulturnog i naučnog središta antičkog sveta. Atina je svoj najveći procvat imala kad je Grčka bila slobodna država, a naš grad nadimak zaradio pod tuđom vlašću, te se baš zbog toga više i radilo na očuvanju nacionalne svesti. Još je Jovan Skerlić jednom prilikom izjavio kako se u Novom Sadu tada pisalo i mislilo za ceo srpski narod.
Izvor: Facebook Stare fotografije Novog Sada
Postavlja se pitanje ko je prvi upotrebio ovaj nadimak. U moru različitih tumačenja i zapisa, možda je najverodostojniji je zapis koji je Ljubomir Lotić, književnik i dugogodišnji činovnik Matice srpske objavio u fusnoti članka Spomenici novosadske trgovačke omladine 1902-1932. Lotić je takođe istraživao poreklo nadimka, a istraživački put doveo ga je do profesora i funcionera Matice srpske Milana A. Jovanovića Babe.
Od njega je saznao da je nadimak potekao od pristalica Svetozara Miletića, a otkrio mu je čak i ime kuma. Novosađanin Stevan Jelinić Ćebende, zanatlija, mesar po struci, bio je vatreni pristalica Miletića, koji je tada bio gradonačelnik Novog Sada, a često je sa njim sedeo po kafanama. Po običaju, raspredalo se o politici, a Ćebende je u jednom razgovoru u kafani Bela lađa u Njegoševj ulici uporedio Novi Sad sa Atinom, a nadimak se zadržao do danas. Međutim, da li je neko pre njega upotrebljavao ovaj nadimak ostaje nepoznanica i prilika za dublje istraživanje.
Izvor: Stevan Vrgović, Kako je nastalo ime Srpska Atina
Pročitajte više o istoriji Novog Sada
