Izvor: Radio Televizija Vojvodine, 21.Jan.2009, 23:37 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Golubović: Racija u Bačkoj planirana pre rata!
NOVI SAD - Racija u južnoj Bačkoj pre 67 godina, planirana je mnogo pre fašističke agresije na Jugoslaviju, a bila je usmerena isključivo protiv Srba i Jevreja, izjavio je profesor Zvonimir Golubović, jedan od najznačajnijih istraživača zločina u kojem je svirepo ubijeno oko 2.500 a po nekim podacima i znatno više ljudi.
To što je u koordinisanoj akciji mađarskih okupatora tokom januara 1942. godine, odobrenoj od najviših vlasti u Budimpešti na čelu sa regentom Miklošem >> Pročitaj celu vest na sajtu Radio Televizija Vojvodine << Hortijem, bilo i žrtava drugih nacija rezultat je "slučajnosti, mržnje pojedinaca ili drugih uzroka koji nemaju veze sa ciljevima racije", rekao je on na promociji knjige "Racija", priređivača dr Draga Njegovana.
Osnovni uzroci tog masovnog zločina nad civilima bili su u "patološkoj mržnji prema Srbima kao, navodno, glavnim krivcima za teritorijalno smanjenje Mađarske posle Prvog svetskog rata, koja je sistematski razvijana u Hortijevskoj državi, nailazeći na plodno tle i među mađarskim stanovništvom Vojvodine", kao i u narastajućem antisemitizmu u to doba.
Ciljevi su bili neraskidivo povezani sa uzrocima a u osnovi su se odnosili na zahtev za nasilnu promenu etničkog sastava na okupiranim teritorijama, istakao je Golubović napominjući da su fašisti u prvom redu želeli da likvidiraju srpsku i jevrejsku inteligenciju i tako obezglave ta dva naroda.
Racija u selima Šajkaške oblasti južne Bačke odnela je, prema evidentiranim imenima, 2. 425 života od kojih 2.173 Srba, 154 Jevreja, 64 Roma, 29 Rusina, 3 Mađara i po jednog Nemca i Čeha, dok je u ukupno tri dana pokolja u Novom Sadu ubijeno najmanje 1.330 osoba, među kojima 168 dece, rekao je Golubović.
Evidentirana su precizno imena 1.255 likvidiranih u Novosadskoj raciji od 21. do 23. januara a među nastradalima je bilo 813 Jevreja, 380 Srba, 18 Mađara, 15 Rusa, 13 Slovaka, 8 Hrvata, tri Nemca, po dvoje Rusina i Slovenaca i jedan musliman, preciziarao je Golubović napominjući da nema podataka o ubijenim pripadnicima romske nacionalnosti.
Profesor Univerziteta u Novom Sadu dr Aleksandar Kasaš je objasnio da je u to vreme u Novom Sadu i čitavoj Šajkaškoj bilo Roma ali oni, ili nisu bili popisivani, ili su neki od njih imali prezimena kao i Srbi, na primer Jovanović, pa je žrtve bilo teško precizno svrstati prema nacionalnosti.
On je dodao da je tadašnja Mađarska, kao saveznica Hitlerove Nemačke, "do kraja sprovodila politiku nemačkog novog poretka o stvaranju etnički čistih država", napominjući da je u tom smislu bila "najzapušteniji kraj" i trebalo je i praktično dokazati privrženost Velikom nemačkom Rajhu.
Kasaš je napomenuo da je od ulaska mađarske vojske u Jugoslaviju bilo ukupno devet grupa njihovih masovnih zločina u Vojvodini i dodao da bi svaka od tih grupa zaslužuje posebnu knjigu.
Njegovanovo delo je vredno jer je javnosti učinio dostupnim elaborat Pokrajinske komisije za utvrđivanje zločina genocida okupatora i njihovih pomagača, nastao po okončanju rata i od tada se čuva u Arhivskoj zbirci Muzeja Vojvodine.
Monografiju "Racija" s nadnaslovom "Treća grupa masovnih zločina", objavili su Malo istorijsko društvo Novog Sada i izdavačka kuća "Prometej", uz podršku prethodnih gradskih vlasti a povodom obeležavanja 67. godišnjice racije u južnoj Bačkoj.
U dodatku knjige (486 strana) je takođe do sada neobjavljen fotoalbum "Racija", u kojem se nalaze i fotografije sa više dosadšnjih komemoracija na novosadskom Keju žrtava racije, među kojima i one iz 2007. godine kada je govorio dr Efraim Zurof, direktor Centra "Simon Vizental" u Jerusalimu.
Recenzenti tog značajnog dela, predstavljenog pred mnogobrojnom publikom u Galeriji "Prometej", su akademik Čedomir Popov i muzejski savetnik Zvonimir Golubović a projekat je delimično finansiran iz budžeta Novog Sada, posredstvom Gradske uprave za kulturu.
Nastavak na Radio Televizija Vojvodine...
