Izvor: RTS, 19.Maj.2012, 10:42 (ažurirano 02.Apr.2020.)
U podrumima Magistrata
Gradski pritvor u Pančevu, osnovan u vreme austrougarske vladavine, građani će prvi put moći da vide u Noći muzeja. Ekipa pančevačkog dopisništva RTS-a prva je snimila tri ćelije na čijim zidovima još stoje poruke nekadašnjih zatočenika.
Gradski pritvor u Pančevu napravljen je 1833. godine, u podrumu tadašnjeg Magistrata, i tu namenu je imao sve do šezdesetih godina dvadesetog veka, kada je premešten u drugu zgradu, a zgrada pretvorena u Narodni muzej. >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS <<
Od tada ćelije nisu dirane, sve je ostalo autentično kao u austrougarsko doba, jedino što nije sačuvan nameštaj.
U početku su tu dovođeni sitni kriminalci, skitnice, pijanice, lopovi, a kasnije i teži prestupnici, objašnjava Srđan Božović, kustos Narodnog muzeja. Tu su boravili tokom istražnog postupka, a kasnije su premeštani na drugo mesto.
U doba Kraljevine Jugoslavije, u pritvoru je bilo sve više političkih zarobljenika, a za vreme Drugog svetskog rata nemačke okupacione vlasti tu su zatvarale Jevreje, koje su odatle odvozili u koncentracione logore u Pančevu i Beogradu.
Posle rata, nove vlasti su pritvoru magistrata zatvarale narodne neprijatelje, lokalne Nemce.
"Moj ujak je bio ovde zatvoren. U jednoj nemačkoj raciji 1941. godine bio je uhapšen kao komunista. Proveo je tu 2-3 nedelje, a onda su ga deportovali u koncentracioni logor u Norvešku", priča Dragan Blanušić. "Želeo sam da vidim prostorije u kojima je proveo deo zatočeništva."
Posebno su zanimljivi natpisi po zidovima koji na svoj način, u sažetim, kratkim porukama pričaju istoriju Pančeva: saznajemo ko je vladao, a ko je bio neprijatelj vlasti.
U arhivima nije ostalo zabeleženo koliko je ljudi prošlo kroz gradski pritvor, niti da je neka ugledna ličnost iz grada tamo boravila. Ali, ostala su urezana imena običnih ljudi, koji su jedino na taj način mogli da ostave porku porodici i potomcima.
