Izvor: RTS, 19.Dec.2009, 09:05 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Vremeplov (19. decembar)
Rođenje književnika Svetolika Rankovića i smrt italijanskog glumca Marčela Mastrojanija, obeležili današnji dan kroz istoriju.
Godine 1863. rođen je srpski pisac Svetolik Ranković. Po obrazovanju bio je teolog. Pripovedao je o seoskom životu, a junaci njegovih dela uglavnom su ljudi duboko razočarani u život. Najčešće je prikazivao tamne strane raspadanja patrijarhalnog sveta. Završio je Duhovnu akademiju u Kijevu i bio nastavnik veronauke u Kragujevcu, Nišu i Beogradu >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << i profesor bogoslovije u Beogradu. Napisao je 25 pripovedaka, tri romana, više stručnih i političkih članaka i udžbenika i prevodio je s ruskog. Dela: romani "Gorski car", "Seoska učiteljica", "Porušeni ideali", pripovetke "Jesenje slike", "Slike iz života".
Na današnji dan 1996. godine umro je Marčelo Mastrojani, italijanski filmski glumac. Prve glumačke korake Mastrojani je napravio za vreme studija arhitekture, kada se pridružio jednoj amaterskoj pozorišnoj trupi sa kojom je povremeno nastupala čuvena glumica Đulijeta Masina. Jedan impresario, koji je došao da vidi slavnu glumicu u komediji "Anđelika", zapazio je mladog Marčela. Ubrzo se Mastrojani pridružio pozorišnom ansamblu kojim je rukovodio Lukino Viskonti. Nastupao je u komadima Šekspira, Čehova, Tenesi Vilijamsa, Artura Milera, a kasnije, kada je postao zvezda filmskog platna, svake tri-četiri godine se vraćao pozorištu. Filmsku slavu doneo mu je film Federika Felinija "Sladak život", a zatim su sledili: "Grad žena", "Osam i po", "Noć", "Juče, danas , sutra", "Miris žene", "Razvod na italijanski način". Tokom bogate karijere snimio je preko 150 filmova sa najpoznatijim svetskim rediteljima: Antonionijem, Malom, Altmanom, Skolom, Vendersom. Epitet latinskog ljubavnika dobio je i pre no što je snimio film "Kazanova". Igrao je sa mnogim filmskim lepoticama, kao što su Sofija Loren, Fej Danavej i Katrin Denev. Njegov poslednji nastup u javnosti bio je na Kanskom festivalu, maja 1996. godine, povodom projekcije filma "Tri života i samo jedna smrt", u kome je igrao čak tri uloge.
343.- Umro Nikola Čudotvorac, arhiepiskop mir-likijski, zaštitnik putnika, svetac (Patara, Mir,19. 12. 343)
1815.- Usvojen prvi srpski državni budžet
1843.- Umro Vlaho Stulić (Stulli), dramski pisac (Dubrovnik, 08. 10. 1768 - Dubrovnik, 19. 12. 1843)
1845.- Rođen Nikola Pašić, državnik i političar, predsednik srpske vlade (Zaječar, 19. 12. 1845 - Beograd, 10. 12. 1926)
1848.- Umrla Emili Bronte, engleska književnica (Tornton,30. 07. 1818 - Hejvort, 19. 12. 1848)
1863.- Rođen Svetolik Ranković, književnik i teolog, profesor Bogoslovije u Beogradu (Moštanica, 19. 12. 1863 - Beograd, 30. 03. 1899)
1863.- Rođena Milka Trnina, operska pevačica (Vežišće, 19. 12. 1863 - Zagreb, 18. 05. 1941)
1875.- Rođena Mileva Marić, matematičar i fizičar, supruga Alberta Ajnštajna (Titel, 19. 12. 1875 - Cirih, 04. 08. 1948)
1882.- Otkriven spomenik knezu Mihailu ispred zgrade Narodnog muzeja u Beogradu. Na Sv. Nikolu 1882. godine, na tadašnjem Pozorišnom trgu u Beogradu okupilo se mnoštvo sveta. Na svečanoj tribini bili su: kralj Milan Obrenović i kraljica Natalija, predsednik vlade Milan Piroćanac, ministar prosvete Stojan Novaković, ministri, poslanici, članovi Srpskog učenog društva...Okupljene je pozdravio ministar Novaković govoreći o delu pok. Kralja, a spomenik je otkrio Milan Kujundžić-Aberdar, političar i književnik. Autor spomenika je skulptor Enriko Paci, "dušom Italijan, a srcem i oduševljenjem Srbin". Izgradnja je koštala ondašnjih 300.000 dinara. Bronzani deo spomenika izliven je u poznatoj fabrici"Miler" u Minhenu. Za ovaj umetnički rad kralj Milan je arhitektu Pacija odlikovao Ordenom Takovskog krsta drugog reda.
1895.- Osnovan Prirodnjački (Jestastvenički) muzej u Beogradu
1905.- Usvojen "Nikoljdanski ustav" - prvi ustav Crne Gore
1906.- Rođen Leonid Brežnjev, sovjetski političar i državnik, generalni sekretar KPSS i predsednik Prezidijuma Vrhovnog sovjeta SSSR (Dnjeprođeržinski-Kamensko, 19. 12. 1906 - Moskva, 10. 11.1982)
1907.- Rođen Vasja Pirc, šahovski velemajstor (Idrija, 19. 12. 1907 - Ljubljana, 03. 06. 1980)
1914.- Rođen dr Lazar Milin, protojerej-stavrofor, profesor Bogoslovskog fakulteta u Beogradu (Pavlovci, 19. 12. 1914 - Beograd, 13. 12. 2001)
1915.- Rođena Edit Pjaf (Edit Đovana Gasion), francuska pevačica (Pariz, 19. 12. 1915 - Pariz, 11. 10. 1963)
1921.- Rođen Blaže Koneski, književnik (Nebregovo, 19. 12. 1921 - Skoplje, 07. 12. 1993)
1926.- Rođen prof. dr Nikola Dekleva, hirurg, direktor Zavoda za hiperbaričnu medicinu u Beogradu (Leskovac, 19. 12. 1926 - Dobrota, 31. 12. 2003)
1938.- Rođen Vasilije Tapušković, publicista, novinar i urednik TV Beograd, pomoćnik ministra za kulturu Srbije, predsednik AKUD "Krsmanović" (Prilep,19. 12. 1938 - Beograd, 21. 03. 2007)
1944.- Podgorica oslobođena u Drugom svetskom ratu, tim povodom,19. decembar proglašen je za Dan Podgorice
1946.- Počeo ustanak vijetnamskog naroda protiv francuskih kolonijalnih trupa
2000.- Umrla Vera Dedović-Miljković, pozorišna, filmska i TV glumica (Beograd, 1969 - Beograd, 19. 12. 2000)
2000.- Umro Diodor, patrijarh jerusalimski (Grčka, 1923 - Tel Aviv, 19. 12. 2000)
2001.- Umro Slobodan Vučinić, karatista, reprezentativac Jugoslavije, internacionalni sudija i direktor Karate saveza Srbije ( - Beograd, 19. 12. 2001)
2001.- Umrla Kira Ivanova, sovjetska reprezentativka u umetničkom klizanju (10. 01. 1963 - Moskva, 19. 12. 2001)
2002.- Umro Aleksandar Sarijevski, makedonski pevač (Galičnik, 20. 06. 1922 - Skoplje, 19. 12. 2002)
2004.- Umrla Renata Tebaldi, italijanska operska pevačica-sopran (Pezaro, 01. 02. 1922 - San Marino, 19. 12. 2004)
2007.- Umro dr Vladimir R. Paunović, neuropsihijatar, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu, načelnik Centra za psihoze Instituta za psihijatriju KC Srbije, predsednik Srpskog lekarskog društva (Valjevo, 24. 05. 1942 - Beograd, 19. 12. 2007)
