Izvor: RTS, 23.Jan.2010, 12:15 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Ustoličen patrijarh srpski Irinej
Patrijarh srpski Irinej ustoličen u Sabornoj crkvi u Beogradu nakon služenja svete arhijerejske Liturgije. Patrijarh Irinej poručio da SPC treba da pomogne Srbiji u odbrani Kosova i Metohije i očuvanju jedinstva srpskog naroda.
Episkop niški Irinej ustoličen je u Sabornoj crkvi u Beogradu za 45. patrijarha Srpske pravoslavne crkve.
Poglavar Rimokatoličke crkve papa Benedikt XVI i predsednik Papskog veća za promovisanje jedinstva među hrišćanima kardinal Valter >> Pročitaj celu vest na sajtu RTS << Kasper čestitali su danas novom patrijarhu srpskom Irineju izbor i izrazili nadu da će dve crkve produbiti saradnju.
U čestitki koju je potpisao kardinal Kasper naslovljenoj "njegovoj svetosti Irineju, arhiepiskopu Pećkom, mitropolitu beogradsko-karlovačkom, patrijarhu srpskom" izražava se zadovoljstvo izborom novog poglavara SPC.
"Neka vam Gospod podari mnoge duhovne darove, mudrosti, jakosti i razboritosti da bi mogli da služite Crkvi Hristovoj sa njegovom istom ljubavlju", navedeno je u čestitki koju je prenela Apostolska Nuncijatura.
Naglašavajući sećanje na susrete sa srpskim episkopima "u mnogim prilikama", u čestitki se izražava velika nada u saradnju između dve crkve.
Kardinal Kasper je posebno izrazio radost zbog, kako je naveo, skorog viđenja u Beogradu.
Znamenja patrijarha, panagiju arhiepiskopa (ikonu), žezlo i belu panu (kapu) Irineju je uručio mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije, koji je bio čuvar trona SPC od smrti patrijarha Pavla 15. novembra 2009. godine.
Novi srpski patrijarh Irinej poručio je, nakon svečanosti ustoličenja, da je ovo veliki trenutak i veliki dan za njega lično, a veruje, kako kaže, i za naš narod i našu Crkvu jer je srpski patrijarh uvek predstavljao pred Bogom istoriju svog naroda, delio sudbinu njegovu, radost, ali i njegovu tragediju. "O tome govori istorija", dodao je patrijarh Irinej.
Patrijarh je rekao da "njegovo srce drhti kao da ga vetar pokreće, da je ustreptalo velikom svešću i saznanjem u pitanju da li je dostojan ovog visokog zvanja i ove visoke počasti".
"Zašto se ovoga trenutka moja misao usmerava prema Bogu, spasitelju našem, arhipastiru našem koji me je dobrotom i milošću svojom nagradio", rekao je patrijarh i dodao da zna da je njegov izbor delo milosti i ljubavi Božje, delo koje obavezuje i traži dostojan odgovor.
Crkva bitna u očuvanju jedinstva srpskog naroda
Govoreći o zadacima srpske crkve, novi patrijarh je rekao da SPC treba da pomogne Srbiji u odbrani Kosova i Metohije, kao i da očuva jedinstvo srpskog naroda.
"Imamo mnogo zadataka, da pomognemo našoj državi da odbrani Kosovo i Metohiju. Crkva mora tu pomoći ne žaleći ni truda i ako treba čak ni stradanja", poručio je novi patrijarh.
Irinej je rekao da je Kosovo "naša sveta zemlja, naš Jerusalim".
"Ako mi zaboravimo Kosovo, zaboraviće i nas Kosovo. Glavno ustoličenje je u Peći tamo je tron srpskih patrijaraha. Srbija bez svetinja i Kosova nije Srbija. Srbija bez Kosova je bez duše, bez uma i srca", rekao je Irinej.
Patrijarh je pozvao na jedinstvo srpske crkve istakavši da je jedan od njenih zadataka da "sjedini i očuva" srpski narod koji živi u raznim delovima sveta.
"Imamo i drugih obaveza, da sjedinimo naš narod i da očuvamo jedinstvo, to je bio iskonski zadatak Crkve u svim vremenima", rekao je Irinej i dodao da je SPC uvek pomagala srpskom narodu i pomogla mu da se "očuva".
Obraćajući se episkopima, novi patrijarh je rekao da SPC ima još puno zadataka, ali da će se o tome episkopi dogovarati na crkvenim saborima.
"Svi smo pozvani da nosimo krst i naš je krst veoma težak i zato vas pozivam da ga zajedno nosimo", rekao je Irinej i poručio episkopima da očekuje da zajedno "krmane crkvom Hristovom".
Patrijarh Irinej: Sledićemo put svetog Save, utemeljitelja SPC
Novi patrijarh je rekao da će pratiti put svetog Save, utemeljitelja SPC.
"Nema potrebe da tražimo kojim putem da krenemo. Sveti Sava nam je trasirao put ka Hristu ka pravdi ka istini i nema potrebe da tražimo put već samo da ga sledimo", rekao je Irinej i pomenuo rad nekih od svojih prethodnika Gavrila, Vikentija, Germana i Pavla koji su, kako je naveo, sledili svetosavski put.
"Želim da se ugledam na naše pretke i da ih sledim njihovim putem i njihovim primerom", rekao je Irinej i dodao da srpski narod nikada nije oskudevao u "božjim ljudima" na koje može da se ugleda u životu.
Episkop niški Irinej, koji je predvodio Luturgiju, izabran je juče na Saboru SPC za patrijarha, a prema crkvenom ustavu, patrijarh se ustoličava dan posle izbora.
To je prvo ustoličenje da bi, kako je objasnio episkop bački Irinej, "novi patrijarh počeo da dela".
Ustoličenju su prisustvovali predsednica Skupštine Srbije Slavica Đukić- Dejanović, premijer Mirko Cvetković, zamenik premijera Ivica Dačić, ministar vera Bogoljub Šijaković, gradonačelnik Beograda Dragan Đilas, premijer Republike Srpske Milorad Dodik, beogradski nadbiskup Anton Hočevar, princ Aleksandar Karađirđević kao i predstavnici drugih crkava i verskih zajednica.
Prisutni su bili beogradski nadbiskup Stanislav Hočevar, reis ul ulema Islamske zajednice Srbije Adem Zilkić i muftija srbijanski te zajednice Muhamed Jusufspahić.
Pravi naslednik blaženopočivšeg patrijarha Pavla
U prvoj izjavi nakon izbora, vladika niški Irinej rekao je da je njegov izbor bila volja Božja i volja Svetog arhijerejskog sabora.
"Na tu časnu i tešku dužnost izabran sam uz pomoć braće arhijereja sa kojima ću zajedno nositi breme i sve probleme", rekao je vladika Irinej neposredno po izboru.
Oni koji ga bolje poznaju kažu da novog patrijarha krasi skromnost, blagost, učenost i rečitost i da je, kao takav, pravi naslednik njegovog odanog prijatelja blaženopočivšeg patrijarha Pavla.
Za novog patrijarha se kaže i da će biti naklonjen dobrim odnosima sa svim crkvama i verskim zajednicama.
Irinej je za patrijarha izabran "apostolskim žrebom" pošto su ga prethodno ostali članovi Svetog arhijerejskog sinoda izglasali za jednog od tri kandidata, zajedno sa mitropolitom crnogorsko-primorskim Amfilohijem i vladikom Irinejom bačkim.
Prema ustavu SPC svečano ustoličenje srpskog patrijarha biće održano u Pećkoj patrijaršiji, istorijskom sedištu SPC, na Kosovu i Metohiji, a datum će biti utrvđen naknadno.
Biografija novog patrijarha
Episkop niški, njegovo preosveštenstvo gospodin Irinej (Gavrilović) rođen je u selu Vidova kod Čačka 1930. godine od oca Zdravka i majke Milijane.
Na krštenju dobio je ime Miroslav.
U rodnom selu završio je osnovnu školu, a potom gimnaziju u Čačku. Po završetku gimnazije upisao se i završio Bogosloviju u Prizrenu, a potom i Bogoslovski fakultet u Beogradu.
Po završenom fakultetu odlazi u vojsku. Po povratku iz vojske ubrzo biva postavljen za suplenta (profesora) Prizrenske bogoslovije.
Pre stupanja na dužnost profesora oktobra meseca 1959. godine u manastiru Rakovica, od strane Njegove Svetosti Patrijarha Germana, prima monaški čin, dobivši monaško ime Irinej.
Istoga meseca na dan sv. Petke 27.oktobra 1959. u crkvi Ružica ispod Kalemegdana, biva rukopoložen u čin jeromonaha.
Dok je kao profesor u Prizrenskoj bogosloviji službovao biva upućen na postdiplomske studije u Atinu.
Godine 1969. godine biva postavljen za upravnika Monaške škole u manastiru Ostrog, odakle se vraća u Prizren i biva postavljen za rektora Prizrenske bogoslovije.
Sa te dužnosti 1974. izabran je za vikarnog episkopa Njegove Svetosti Patrijarha Srpskog sa titulom episkopa moravičkog.
Godinu dana kasnije, 1975. izabran je za episkopa niškog, a 22. januara 2010. godine, na Saboru SPC, izabran je za novog srpskog patrijarha.
Srpski patrijarsi u XX veku
DIMITRIJE (PAVLOVIĆ) 1920-1930. Rođen u Požarevcu 1846. Za patrijarha srpskog rukopoložen u beogradskoj Sabornoj crkvi godine 1920, u svojoj 74. godini. Za vreme patrijarha Dimitrija, obnovljena je stara Braničevska eparhija i uspostavljene su tri nove: Češko-moravska, Američko-kanadska i Bihaćka, a izabrano je šesnaest novih arhijereja. Tek posle njegovog upokojenja proglašen je jedinstveni Ustav za celu SPC, pripreman punu deceniju. Upokojio se 1930. u Beogradu i po svojoj želji sahranjen je u manastiru Rakovici.
VARNAVA (ROSIĆ) 1930-1937. Rođen 1880. u Pljevljima. Posle upokojenja patrijarha Dimitrija, izabran je za drugog patrijarha obnovljene Patrijaršije i rukopoložen 1930. Za njegovo vreme Srpska crkva je doživela pravu obnovu. Ujedinio je Crkvu, ranije izdeljenu u šest raznih zakonodavnih, administrativnih, finansijskih i jerarhijskih područja. Doneo je Ustav SPC sa Sprovedbenim naredbama. Upokojio se 1937. u Beogradu, pod nerazjašnjenim okolnostima. Sahranjen je u Malom hramu Svetog Save u Beogradu.
GAVRILO (DOŽIĆ) 1938-1950. Rođen je 1881. u Vrujcima, u Donjoj Morači. Po završetku Bogoslovsko -učiteljske škole u Prizrenu, postavljen je za učitelja u Dečanima. Posle završetka studija u Atini, postavljen je za glavnog sekretara manastira Hilandara. Od 1911. do kraja Balkanskog rata, bio je mitropolit raško-prizrenski. Docnije, 1920, premešten je za mitropolita obnovljene Pećke eparhije, a potom za mitropolita crnogorsko-primorskog. Za patrijarha srpskog izabran je i rukopoložen 1938. Upokojio se iznenada, maja 1950. u Beogradu, gde je i sahranjen u Sabornoj crkvi.
VIKENTIJE (PRODANOV) 1950-1958. Rođen 1890. u Bačkom Petrovom Selu. Posle gimnazije u Novom Sadu, upisao je Bogosloviju u Sremskim Karlovcima. Kada je Temišvar 1919. pripao Rumuniji, jerođakon Vikentije prelazi u Jugoslaviju, gde je primljen kao podbeležnik Bačke eparhije, što ostaje do 1921. Postaje i protođakon. Do 1932. bio je sekretar Upravnog odbora manastira Karlovačke mitropolije. Za arhiđakona je rukopoložen 1932. kada postaje i glavni sekretar Svetog arhijerejskog sinoda. Za patrijarha srpskog izabran je i rukopoložen 1950. Upokojio se pod zagonetnim okolnostima, neposredno posle zasedanja Svetog arhijerejskog sabora na kojem je odbijen pritisak da se prizna političko-partijskom odlukom osnovana „Makedonska pravoslavna crkva". Sahranjen je u grobnici mitropolita Mihaila u beogradskoj Sabornoj crkvi.
GERMAN (ĐORIĆ) 1958-1990. Hranislav Đorić je rođen 1899. godine u Jošaničkoj banji. Osnovnu školu završio je u Kruševcu, a devetorazrednu Bogosloviju u Sremskim Karlovcima. Pravoslavni bogoslovski fakultet završio je 1942. godine. U Čačku, gde je bio pisar Duhovnog suda i istovremeno predavao veronauku u čačanskoj Gimnaziji, rukopoložen je u čin đakona. Godine 1956. izabran je za episkopa žičkog, a 1952. godine za episkopa budimskog. Patrijarha Vikentija nasledio je 1958. godine. Patrijarh German upokojio se 1991. godine i sahranjen je u hramu Svetog Marka u Beogradu.
PAVLE (STOJČEVIĆ) 1990-2009. Za patrijarha izabran umesto teško obolelog Germana, godine 1990. Hirotonisan u Sabornoj crkvi u Beogradu, a u drevni presto srpskih patrijarha ustoličen je u Pećkoj patrijaršiji 1994. godine. Patrijarh Pavle, pre zamonašenja Gojko Stojčević, rođen je 1914. u selu Kućanci, kod Donjih Miholjaca, u Slavoniji. Gimnaziju završio u Beogradu, Bogosloviju u Sarajevu, a Bogoslovski fakultet u Beogradu. Od 1955. do 1957. je u Atini, na postdiplomskim studijama na onamošnjem Bogoslovskom fakultetu. Kao izbeglica iz NDH, u vreme Drugog svetskog rata, boravio u manastiru Svete trojice u Ovčaru i bio veroučitelj deci izbeglica u Banji Koviljači. Kao episkop raško-prizrenski ustoličen i u prizrenskoj Sabornoj crkvi, u oktobru 1957, kada episkop Pavle započinje veliku obnovu mnogih starih i porušenih hramova, kao i gradnju novih. Bio je omiljen u narodu, a vernici ga smatraju živim svecem.
