Izvor: Blic, 14.Sep.2004, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zoran Milovanović
Zoran Milovanović
'Singidunum'
Državna zastava na američkom kontinentu, na primeru njujorških ulica, lajtmotiv je samostalne izložbe Zorana Milovanovića, pod nazivom 'Potraga za izgubljenim identitetom'. Široka upotreba velikih i malih, u komadu ili pocepanih, usamljenih ili u nizu, spuštenih ili podignutih, slobodno lebdećih na kopljima ili zalepljenih zastava koje posetilac ovog grada zatiče, ne samo tamo gde ih očekuje, već i na zidovima zgrada, >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << između spratova ili u prizemlju, na mostovima, automobilima, dakle svuda, dovoljan je znak, u najmanju ruku, opsednutosti identitetom, potrebom za identifikacijom nacije i konstantnim potvrđivanjem iste. Koncepcijski čvrst i likovno uzbudljiv ciklus crno belih fotografija uz jednu – kolornu, sofisticirano i jasno provocira razna pitanja koja podstiču sami zatečeni kontakti između ovog državnog obeležja i ostalih motiva u neposrednom okolišu, reklamnog ili takođe amblematskog sadržaja. Ta pitanja daleko prevazilaze lokalne frustracije, a tiču se i odnosa i pozicija moći u savremenom svetu. Vjera Damjanović
'Grafički kolektiv'
Danas retko istrajan autor na polju apstrakcije – Vjera Damjanović predstavlja publici radove na papiru iz ciklusa 'Toponi' i 'Hronomi', koji već nazivima ukazuju na njene preokupacije kategorijama prostora i vremena. Novi radovi su svedenog kolorita, dobro mišljene materije građene slojevima hartije, čijim je ivicama, dobijenim cepanjem, dodeljena crtačka uloga uzbudljivih belih prodora među tamnim poljima. Istrajan rad na ovakvim istraživanjima, koji iz godine u godinu neguje i predstavlja publici Vjera Damjanović, omogućio joj je postizanje jezgrovitih komada, kadrih da izazovu snažan doživljaj uz istovremeni pokret misli. Estetikom do tajni univerzuma.
Saga
(Rade Jović, Besna Kobila, Vlasina, 2004)
Ovaj roman ima dva fabularna toka: istraživanje porodične prošlosti sanjara i entuzijaste Jovana Miljkovića, kao i ličnosti i sudbine njegovih predaka koji su živeli krajem 19. veka, jesu posredan izraz autorove brige zbog sadašnjeg istorijskog trenutka i pokušaja da nasluti nacionalnu budućnost. Dok donkihotovsko putešestvije pradede Vuče, oličenja čorbadžijskog juga, podseća na sjaj naše srednjovekovne države, ali i zlom slutnjom obeležava početak 20. veka (junak umire, istina dostojanstveno, ali u tuđoj kući), dotle Jovanovi fantazmagorični susreti sa Staljinom i Rankovićem, kao i nemar njegovih amerikanizovanih sestrića, zaključuju stoleće srpskog otuđivanja od sopstvenog nacionalnog identiteta. Rasvetljavajući leskovačku čaršiju Sremčevim i Stankovićevim motivima (Vučina unuka, Vaska, je 'stanula pobegulja' za siromašnog zanatliju), Jović gasi strasti junaka i bez konflikta ih podvrgava interesu porodične harmonije. U metaforičkom nizu, od devojke (Vaske) koja se otima lošim tutorima, do Besne kobile, prirodne granice i odbrane od zavojevača, autor veliča srpske majke i žene, i istovremeno izražava antejsku sraslost srpstva za Balkan.
Da bi iz 'buđavih ćoškova srpske istorije' izvukao nepravedno zaboravljene ličnosti, Jović ne preza od digresija koje štete skladu kompozicije; njegovi junaci se gube po bogazama neke salonske 'pobožnosti', zbog koje su komični, ako ne i groteskni; epizoda bračne svađe i izmirenja (u postelji) Vuče i Jevre, na fonu proze 19. veka na kome se ona neizbežno čita, deluje sablažnjivo i hulno. 'Besna kobila' je saga koja, prateći međusobno udaljavanje i otuđivanje članova jedne porodice, pokušava da objasni sadašnju dramu naše nacije i sveta.
