Izvor: Politika, 15.Dec.2007, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Žerar Filip naše scene
Danas se navršava petnaest godina od smrti Stojana Dečermića, dramskog umetnika raskošnog talenta i magične scenske privlačnosti. Junaka Molijerovih, Šekspirovih, Čehovljevih, Kalderonovih drama. Stojan Dečermić je rastao u Dubici na Uni, uz majku Dušanku, učiteljicu, i dedu sveštenika, dok mu je otac Borislav igrao u ondašnjem pozorištu Dunavske banovine u Novom Sadu, a zatim bio upravnik pozorišta u Pančevu. Glumačku školu Stojan Dečermić završio je u Novom Sadu, a sa nepunih >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << sedamnaest godina upisuje Akademiju dramskih umetnosti u Beogradu, kod profesora Tomislava Tanhofera, Bojana Stupice i Viktora Starčića.
Kao student treće godine Akademije Dečermić ulogom Aljoše u drami M. Gorkog "Na dnu" debituje na sceni Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Pored iskusnih i slavnih kolega, ubrzo se nametnuo i počeo da nosi repertoar ovog teatra. U postavci Šekspirove tragedije "Romeo i Julija" Dečermić dobija ulogu Romea. Tako je beogradska scena u Stojanu Dečermiću dugo imala glumca u najromantičnijem smislu reči: Romea koga su beogradske devojke sačekivale na pozorišnom izlazu.
Stojan Dečermić je probe smatrao neprikosnovenim zakonom. Takvim pristupom ostvario je bravurozne glumačke kreacije u Držićevoj "Noveli od Stanca" i "Dundu Maroju", Šekspirovom "Kralju Liru", Molijerovom "Građaninu plemiću", Kalderonovom komadu "Život je san"... Danilo Kiš je zbog Dečermića preveo Kornejevog "Sida".
Sa poodmaklim glumačkim stažom Stojan Dečermić je novo zadovoljstvo nalazio igrajući u nekoj od diplomskih predstava i filmova mladih reditelja. Sa neskrivenom skromnošću bi isticao da oni već poseduju njegovo iskustvo, a da on još nema njihovo. Radeći sa mladima 1989. je dobio i Oktobarsku nagradu, za ulogu u drami Dejvida Memeta "Život u pozorištu", u režiji Larija Zapije. Pozorište mu je bilo druga, katkad i prva kuća, a igrao je u filmovima Vladana Slijepčevića, Gorana Paskaljevića, Gorana Markovića, kao i na televiziji u serijama i dramama.
Stojan Dečermić je bio čuven i kao jedan od najboljih tumača poezije Dušana Matića, Mime Dedinca, Branka Miljkovića... Umetnost Stojana Dečermića, Žerara Filipa naše scene, kako su ga nazivali, nailazila je na uvažavanje kritike, a njegove autograme i danas čuvaju devojke iz pedesetih i šezdesetih godina.
[objavljeno: ]
