Izvor: Politika, 12.Avg.2007, 12:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zanimljiv omaž Beogradu
"Pogled s Kalemegdana" prema eseju Vladimira Velmara Jankovića, dramatizacija Slavenka Milovanović, režija Ivana Vujić, izvođenje ispred paviljona "Cvijeta Zuzorić", Belef
POZORIŠNA KRITIKA
"Pogled s Kalemegdana" Vladimira Velmara Jankovića (1938) esej je koji promišljeno, odmereno i sveobuhvatno analizira društvo u Srbiji tridesetih godina prošlog veka, njegovu politiku, religiju, psihologiju, kulturni identitet, odnos prema Evropi, itd. Polazeći od ovog eseja, >> Pročitaj celu vest na sajtu Politika << rediteljka Ivana Vujić je realizovala predstavu koja pripada tradiciji Brehtovog epskog pozorišta. Dramatizacijom su uvedeni likovi Profesora istorije i Turističkog vodiča, čiji odnos omogućava formiranje rudimentarne dramatičnosti (dramatizacija i adaptacija Ivana Vujić i Slavenka Milovanović). Jankovićeve opservacije su aktuelizovane i idejno nadgrađene uključivanjem ličnih ispovesti aktera, kao i fragmenata iz drugih tekstova, Bele Hamvaša, Bertolda Brehta itd.
Ivana Jovanović nastupa u ulozi Turističkog vodiča, krajnje plastično, mehanički i sasvim bezlično nabrajajući gomilu floskula i informacija koje nemaju nikakvu poentu. Na ovaj teatralizovan način se jasno ukazuje na grotesknu banalnost premisa savremenog društva, koje je bespomoćno zaglavljeno u svojoj površnosti, opsesiji imidžima, brendovima, trkom za sponzorima i profitom. U nekoliko navrata glumica izlazi iz ovog lika, otkrivajući svoje intimne, emotivne ispovesti, očaj zbog društvenih okolnosti u kojima živi, i to zbog sveprisutnosti lažnog morala, primitivizma, beskrupuloznog sticanja bogatstva. U tim scenama teatralnost u njenoj igri se smenjuje realizmom putem kojeg se ubedljivo izražava njen užasan bol zbog nemogućnosti da promeni okolnosti, individualne i društvene. Ova sinteza stilizovanog i realističkog stila u glumi otelotvoruje brehtovski koncept funkcionalne koegzistencije didaktičkog i emotivnog izraza u teatru.
Danica Ristovski predstavlja Profesorku istorije, poetski, zamišljeno, samouvereno i vrlo sugestivno. Između ostalog, ona čita fragmente iz Jankovićevog eseja, čemu prethodi upoznavanje publike sa detaljnom biografijom pisca. Ovaj, tipično brehtovski, postupak autorefleksivnosti podstiče posvećeniji angažman gledalaca u interpretaciji ideja koje se plasiraju, a istovremeno ih, na zabavan i nekonvencionalan način, upoznaje sa delom Velmara Jankovića.
Tokom cele predstave, šest likova Narodnih učenika sedi za klupama i suptilnim pokretima unisono ilustruje priče Profesora istorije i Turističkog vodiča. U istoj funkciji, ilustracije, ali i intenziviranja sugestivnosti priče, kao i njenog emotivnog efekta, upotrebljava se i muzika (Balanesku kvartet), kao i fotografije i video-snimci (autor Svetlana Volic) koji se projektuju na fasadu zgrade ispred koje glumci igraju.
Da predstava "Pogled s Kalemegdana" nije specifična u izvođačkom smislu, odnosno da nije koncipirana kao oblik (post)epskog teatra, koji je u osnovi dijalektičan i provokativan, i u okviru kojeg se stvara bitna kritička relacija prema likovima i društvu koje oni predstavljaju, bila bi banalna i patetična. Ovako, koristeći Brehtovu teoriju i praksu, rediteljka Ivana Vujić je ostvarila zanimljiv omaž Beogradu i njegovoj istoriji, kao i delu Vladimira Velmara Jankovića, koje se približilo aktuelnom društveno-političkom trenutku.
Ana Tasić
[objavljeno: 12.08.2007.]
