Izvor: Blic, 05.Feb.2003, 13:00 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Zanemareni Visoki Dečani
Zanemareni Visoki Dečani
KOSOVSKA MITROVICA - Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije, koji pored domaćih sačinjavaju i međunarodni stručnjaci, objavio je projekat u kome su navedeni mehanizmi pravne, tehničke i socijalne zaštite ukupnog nasleđa Kosova i Metohije. Centar je izvršio uvid u stanje 95 kulturnih istorijskih i drugih spomenika kulture na Kosovu, uključujući i one islamske.
Od UNESCO se traži da manastir Visoki Dečani uđe na listu >> Pročitaj celu vest na sajtu Blic << svetske kulturne baštine, pošto je već više od decenije na listi čekanja. Dečani su sagrađeni u periodu od 1327. do 1335. godine, a pored izuzetno značajnih fresaka u riznici manastira se čuva veliki broj knjiga iz perioda od 14. do 18. veka. Za Pećku patrijaršiju sagrađenu 1235. godine i Dušanove Svete arhanđele (1343) se predlaže da se nominuju za listu svetske kulturne i prirodne baštine. Takođe se predlaže da se i crkva Bogorodice Ljeveške iz 1306. godine nominuje za listu svetske kulturne baštine. Centar u projektu navodi da je neophodno očuvanje još sedam crkava u Prizrenu, kao i zaštita tvrđave Kaljaja. Centar ističe da je u ovom momentu neophodna fizička zaštita svih srednjovekovnih srpskih manastira na Kosovu.
Od islamskih spomenika kulture centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije preporučuje posebnu zaštitu Bairatli-džamije u Peći iz druge polovine 15. veka, očuvanje Terzijskog mosta na reci Ereniku iz 15. veka kod Đakovice, onda Haidum-džamije iz 15. veka, takođe u Đakovici, Sinan-pašine u Prizrenu, Hamama u ovom gradu iz 17. veka, kao i Sahat-kule iz 18. veka u Orahovcu.
U izveštaju Republičkog koordinacionog centra za Kosovo se navodi da je u periodu NATO bombardovanja i posle toga, na Kosovu od 179 srpskih spomenika kulture uništeno 52, od 78 turskih spomenika kulture uništena su tri, a od 38 albanskih spomenika kulture uništena su dva. Prema podacima Srpske pravoslavne crkve, na Kosovu je od dolaska Kfora do sada uništeno 110 srpskih crkava i manastira. Do sada još nijedan srpski verski objekat nije obnovljen.
Z. V. Vlaškalić
