Izvor: B92, 10.Jan.2014, 18:29 (ažurirano 02.Apr.2020.)
Umro pesnik i aktivista Amiri Baraka
Pesnik i aktivista Amiri Baraka, koji je bio inspiracija mnogim crnačkim pokretima i umetnicima, umro je u 79. godini u Nju Džerziju.
Baraka je umro 10. januara u bolnici, u kojoj je bio od prošlog meseca, okružen svojom porodicom.
On je prvu zbirku poezije objavio 1961, a bio je povezan sa pesnicima bit generacije, poput Alena Ginzberga i Džeka Keruaka.
Kasnije je postao zagovornik ekstremističkog crnačkog separatističkog pokreta.
Svetsku >> Pročitaj celu vest na sajtu B92 << pažnju pridobio je 1964, svojom eksplozivnom dramom "Holanđanin" (The Dutchman), koja je poslednja drama koju je objavio pod pravim imenom - Leroj Džons.
To je priča o belkinji koja seksualno ismeva jednog crnca u podzemnoj železnici, i na kraju ga ubija nožem.
Njujork tajms je 2007. tu dramu nazvao "jedinstvenim kulturnim simbolom" crnačkog separatističkog pokreta u SAD.
Baraka je, pored drama i poezije, pisao i kratke priče, romane, eseje i džez opere.
Među njegovim najpoznatijim delima je i zbirka poezije "Mrtvi predavač" (The Dead Lecturer), kao i knjiga o muzici "Bluzeri: Crnačka muzika u beloj Americi" (Blues People: Negro Music in White America).
Rođen je kao Everet Leroj Džons, ali posle prekretničkog puta na Kubu 1960, promenio je ime u Amiri Baraka.
Posle ubistva Malkolma iksa 1965, Baraka je odigrao vodeću ulogu u formiranju Pokreta crne umetnosti, kao direktor jednog pozorišta i škole u Harlemu.
"Želimo poeziju koja ubija", napisao je Baraka u manifestu crne umetnosti, objavljenom iste godine.
"Uloga crnog umetnika u Americi je da pomogne u uništenju njemu poznate Amerike", takođe je pisao Baraka.
U kasnijim godinama, njegovi stavovi o crnačkom pokretu su postali umereniji i počeo je da se izjašnjava kao marksista.
Baraka je 2002. optužen za antisemitizam, posle pesme "Neko je razneo Ameriku" (Somebody Blew Up America), kojom aludira na napade 11.
septembra 2011.
On je pre toga dobio titulu poetskog lauerata Nju Džerzija, koja mu je posle javnog čitanja sporne pesme oduzeta.
Dobitnik je i Nagrade Rokfeler fondacije za dramu i poetske nagrade Nacionalno umetničko zaveštanje.
